Giảm thuế xăng dầu để ứng phó biến động nguồn cung
Theo hồ sơ trình thẩm định, Bộ Tài chính đang xây dựng nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) áp dụng cho một số sản phẩm xăng dầu và nguyên liệu phục vụ sản xuất xăng dầu.
Các mặt hàng này hiện nằm trong Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 của Chính phủ, quy định về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, danh mục hàng hóa cùng các mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp và thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan.
Theo Bộ Tài chính, tình hình thế giới đang xuất hiện nhiều yếu tố bất ổn. Đáng chú ý, căng thẳng tại Trung Đông khiến giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt, biến động mạnh. Nguồn cung xăng dầu toàn cầu có dấu hiệu gián đoạn, kéo theo giá dầu thô tăng cao.
Những biến động này đã tác động đến thị trường xăng dầu trong nước. Vì vậy, việc điều chỉnh thuế nhập khẩu được xem là một trong các giải pháp nhằm ổn định nguồn cung và góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Cơ quan soạn thảo cho rằng xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đang ảnh hưởng đáng kể tới hoạt động kinh doanh xăng dầu trên phạm vi toàn cầu, đồng thời tác động đến thị trường Việt Nam.
Một yếu tố quan trọng là việc eo biển Hormuz bị phong tỏa, khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ Trung Đông không thể vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu, đặc biệt là tại khu vực châu Á.
Hệ quả là nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực buộc phải giảm công suất, đồng thời sử dụng nguồn dầu thô dự trữ và hạn chế xuất khẩu các sản phẩm xăng dầu. Tình trạng này tiếp tục đẩy giá nhiên liệu lên cao và làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.
Hiện nay, nguồn xăng dầu nhập khẩu của Việt Nam chủ yếu đến từ ASEAN và Hàn Quốc, với mức thuế phổ biến là 0% theo các cam kết trong các hiệp định thương mại tự do. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động, việc mua xăng thành phẩm từ hai khu vực này cũng có thể gặp khó khăn.
Nếu tình trạng này kéo dài, nguồn cung xăng dầu trong nước có thể bị ảnh hưởng, gây bất lợi cho việc bảo đảm nguồn cung và ổn định giá cả trên thị trường.
Trước tình hình đó, Bộ Công Thương đã đề xuất phương án giảm thuế nhập khẩu MFN đối với xăng dầu xuống 0%. Đề xuất này đã được gửi sang Bộ Tài chính để tổng hợp và hoàn thiện dự thảo Nghị định, với thời hạn áp dụng dự kiến đến ngày 30/4/2026.
Cụ thể, mức thuế suất MFN đối với xăng động cơ không pha chì (các mã HS 2710.12.21; 2710.12.22; 2710.12.24; 2710.12.25) được đề xuất giảm từ 10% xuống còn 0%. Các nguyên liệu dùng để pha chế xăng như naphtha và reformate (mã HS 2710.12.80) cũng được kiến nghị giảm thuế từ 10% xuống 0%.
Đối với các mặt hàng nhiên liệu khác, thuế nhập khẩu MFN cũng được đề xuất điều chỉnh giảm từ 7% xuống 0%. Nhóm này bao gồm dầu diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu động cơ máy bay và kerosene.
Ngoài ra, một số nguyên liệu hóa dầu như xylen, condensate và P-xylen dự kiến giảm thuế từ 3% xuống 0%. Thuế nhập khẩu đối với các hydrocarbon mạch vòng loại khác cũng được đề xuất hạ từ 2% xuống 0%.
Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, nếu áp dụng mức thuế mới dựa trên kim ngạch nhập khẩu của năm 2025, ngân sách nhà nước có thể giảm thu khoảng 1.024 tỷ đồng.
Dự kiến, nghị định sau khi ban hành sẽ có hiệu lực từ ngày ký và được áp dụng đến hết ngày 30/4/2026. Trong trường hợp cần kéo dài thời gian thực hiện, Bộ Công Thương sẽ đưa ra đề xuất để Bộ Tài chính tổng hợp và trình Chính phủ xem xét quyết định.
Giá xăng dầu trong nước liên tục điều chỉnh từ đầu năm
Bộ Tài chính cho biết việc ban hành nghị định nhằm mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời đa dạng hóa các nguồn cung năng lượng. Chính sách này cũng hướng tới việc cân đối giữa nhu cầu sử dụng năng lượng trước mắt và yêu cầu dự trữ năng lượng lâu dài.
Bên cạnh đó, giải pháp điều chỉnh thuế nhập khẩu còn được kỳ vọng góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”.
Dự thảo nghị định hiện được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Trước đó, ngày 7/3, giá bán lẻ xăng dầu trong nước vừa được điều chỉnh tăng. Theo mức giá mới, xăng E5RON92 không cao hơn 25.226 đồng/lít, tăng 3.777 đồng/lít so với giá cơ sở trước đó và thấp hơn xăng RON95-III 1.821 đồng/lít. Giá xăng RON95-III được điều chỉnh lên mức không quá 27.047 đồng/lít, tăng 4.707 đồng/lít.
Đối với các mặt hàng dầu, giá dầu diesel 0.05S không cao hơn 30.239 đồng/lít, tăng 7.207 đồng/lít. Dầu hỏa được điều chỉnh lên mức tối đa 35.091 đồng/lít, tăng 8.490 đồng/lít. Trong khi đó, dầu mazut 180CST 3.5S có giá không vượt quá 21.327 đồng/kg, tăng 3.831 đồng/kg so với kỳ điều hành trước.
Tính từ đầu năm 2026 đến nay, giá xăng dầu trong nước đã trải qua 11 kỳ điều chỉnh. Trong đó, xăng RON95 có 4 lần giảm và 7 lần tăng. Xăng E5RON92 cũng ghi nhận 4 lần giảm và 7 lần tăng. Riêng dầu diesel có 2 lần giảm và 9 lần tăng.