Theo chuyên gia Wang Peng, những tuyên bố gần đây của Tổng thống Trump về NATO và trách nhiệm của các đồng minh không phải là ngẫu hứng, mà là biểu hiện rõ ràng của chiến lược "ngoại giao giao dịch" và "Nước Mỹ trên hết" lâu dài của ông.
Chuyên gia Wang Peng cho rằng, thứ nhất, điều này đang gây áp lực cực lớn lên hệ thống liên minh truyền thống. Ông giải thích rằng logic cơ bản của ông Trump là tái tính toán "chi phí và lợi ích". Theo chuyên gia, ông Trump cho rằng Hoa Kỳ đã gánh vác quá nhiều gánh nặng tài chính và quân sự trong việc cung cấp các hàng hóa công cộng toàn cầu như NATO và an ninh ở eo biển Hormuz, trong khi các đồng minh giàu có, bao gồm châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc, đã hưởng lợi quá nhiều trong thời gian dài.
Ông Wang Peng chỉ ra rằng những tuyên bố này, đặc biệt là việc liên kết an ninh hàng hải ở eo biển Hormuz với NATO, là một chiến lược "liên kết vấn đề" điển hình nhằm tạo ra cảm giác khủng hoảng để buộc các đồng minh phải nhượng bộ nhiều hơn nữa về chi tiêu quốc phòng và hợp tác chiến lược. Chuyên gia mô tả đây là kiểu ngoại giao "đàm phán thương mại", lợi dụng việc tạo ra sự bất ổn để giành lợi thế đàm phán.
Thứ hai, thảo luận về khả năng Hoa Kỳ rời khỏi NATO, ông Wang Peng bày tỏ quan điểm rằng ở giai đoạn này điều đó cực kỳ khó xảy ra và chỉ là một "lời đe dọa suông", nhưng lời đe dọa này đã có tác động mạnh mẽ về mặt chiến lược.
Có ba lý do cho điều này:
1.
Những ràng buộc nội bộ mạnh mẽ: Quốc hội Hoa Kỳ từ lâu đã thông qua đạo luật nêu rõ rằng Tổng thống không có quyền đơn phương rút khỏi NATO. Rời khỏi NATO có nghĩa là từ bỏ di sản chiến lược quan trọng nhất của Hoa Kỳ kể từ Thế chiến II, làm suy yếu hoàn toàn nền tảng của liên minh xuyên Đại Tây Dương và trao cho Nga chiến thắng địa chính trị khổng lồ. Đây là sự đồng thuận hoàn toàn không thể chấp nhận được trong giới cầm quyền và lãnh đạo quân sự cấp cao của Mỹ.2.
Giá trị cốt lõi của NATO đối với Mỹ: NATO không chỉ là công cụ kiểm soát của Mỹ đối với châu Âu, mà còn là trụ cột quan trọng trong sự bá quyền toàn cầu của Mỹ. Liên minh này cung cấp cho Mỹ mạng lưới rộng lớn các căn cứ quân sự, kênh tình báo và khả năng triển khai sức mạnh chiến lược trên khắp châu Âu. Việc mất NATO sẽ biến Mỹ từ nhà lãnh đạo toàn cầu thành một thế lực cân bằng ở nước ngoài, giáng một đòn chí mạng vào ảnh hưởng toàn cầu của nước này.3.
Răn đe chiến thuật và sự bất ổn chiến lược: Điểm mạnh của ông Trump là sự hiểu biết sâu sắc rằng "nói về việc rời đi" hiệu quả hơn nhiều so với "thực sự rời đi". Bằng cách liên tục đặt câu hỏi về độ tin cậy của Liên minh, ông ta đã thành công trong việc biến "nguy cơ tan rã của liên minh" thành một công cụ quản lý được sử dụng để thúc đẩy chương trình nghị sự cụ thể của mình, chẳng hạn như yêu cầu các đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng lên 2% GDP hoặc hơn. Khi hành vi của các đồng minh phù hợp với kỳ vọng của Mỹ, mối đe dọa này sẽ tự nhiên giảm bớt.Do đó, các tuyên bố của ông Trump che giấu một mục đích sâu xa hơn: buộc các đồng minh phải điều chỉnh lại quan hệ của họ với Mỹ, gánh vác trách nhiệm lớn hơn và liên kết chặt chẽ hơn nữa với Mỹ ở cấp độ chiến lược, chuyên gia kết luận. Theo ông Wang Peng, điều này phản ánh xu hướng công cụ hóa và thực dụng hóa chính sách đối ngoại của Mỹ trong bối cảnh sự bá quyền của nước này đang suy giảm tương đối. Đối với các đồng minh, theo chuyên gia Wang Peng, đây vừa là lời cảnh tỉnh vừa là điểm khởi đầu để đánh giá lại độ tin cậy của quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
Trong tương lai, bất kể ai nắm quyền trong chính sách đối ngoại của Mỹ, mô hình "đảm bảo an ninh có điều kiện" và "bán dịch vụ an ninh" này có thể trở thành chuẩn mực mới, ông Wang Peng kết luận.