Không thể coi đó là chuyển giao quyền sở hữu

Từ ngày 23/3 đến 25/3/2026 tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam khóa XIV. Hội nghị đã xem xét, quyết định nội dung rất quan trọng đang gây sự chú lớn của giới chuyên gia và bình luận chính trị. Đó là việc BCH TW Đảng đồng ý chủ trương chuyển Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), Thông tấn xã Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam từ cơ quan thuộc Chính phủ sang là đơn vị sự nghiệp của BCH TW Đảng. Bộ Chính trị có nhiệm vụ chỉ đạo các cơ quan chức năng triển khai thực hiện theo quy định, hoàn thành trước ngày 1/4/2026.

Liên quan đến nội dung nói trên, nhà phân tích chính trị Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An, đã đưa ra một số bình luận và đánh giá với Sputnik.

Từ trước đến nay, ĐCS Việt Nam trực tiếp lãnh đạo và quản lý 3 cơ quan truyền thông chủ chốt, đó là:

Xét về công nghệ, cả ba kênh truyền thông nói trên đều sử dụng công nghệ cũ là chữ viết. Trong thời đại kỹ thuật số với ba trụ cột công nghệ cốt lõi là “Điện toán đám mây”, “Internet vạn vật” và “Trí tuệ nhân tạo”, các công nghệ cũ dùng chữ viết tuy vẫn có chỗ đứng nhưng sức hấp dẫn không còn như trước, tốc độ lan truyền chậm chạp, hình thức thể hiện kém phong phú và sinh động .v.v… Trong khi đó thì “mặt trận truyền thông” hiện nay đã chuyển mạnh lên không gian mạng. Vì vậy, việc điều chuyển các cơ quan truyền thông quan trọng như Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam sang trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng theo mô hình đơn vị hành chính sự nghiệp nhằm tăng cường thêm công cụ truyền thông để đảm bảo sự chỉ đạo sát sao, trực tiếp của Trung ương Đảng về đường lối, lập trường, tư tưởng; bảo đảm sự thống nhất về truyền thông, về phát ngôn và truyền bá thông tin chính xác, kịp thời, đầy đủ.

Bên cạnh đó, việc điều chuyển các cơ quan thông tấn nói trên về Ban Chấp hành Trung ương còn đảm bảo chỉ đạo các cơ quan báo chí chủ lực, tạo sự đồng bộ trong tuyên truyền chiến lược; hướng tới kiến tạo niềm tin, sự đồng thuận trong xã hội, tham gia bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng; đấu tranh phản bác kịp thời, có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch; đồng thời lan tỏa, truyền cảm hứng những giá trị văn hóa, nhân văn, tiến bộ, tốt đẹp.

Như trong Hiến pháp Việt Nam hiện hành ghi rõ: “Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của Nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội”. Còn Điều lệ ĐCS Việt Nam đã ghi rõ: “Mục đích của Đảng là xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân chủ, giàu mạnh, xã hội công bằng, văn minh, không còn người bóc lột người, thực hiện thành công chủ nghĩa xã hội và cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản”. Và khi còn sống, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng khẳng định: “Ngoài lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân, Đảng ta không có lợi ích gì khác”.

Đây là nguyên tắc cốt lõi, xuyên suốt trong Điều lệ và tư tưởng Hồ Chí Minh, xác định Đảng chỉ phấn đấu vì độc lập, tự do và hạnh phúc của nhân dân. Điều này khẳng định bản chất giai cấp công nhân và vai trò phục vụ nhân dân của Đảng.

Vì vậy, không thể coi sự chuyển giao một số cơ quan truyền hình, phát thanh, thông tấn hay một số cơ quan nghiên cứu khoa học hàng đầu thành đơn vị sự nghiệp trực thuộc Trung ương Đảng đơn giản như việc chuyển giao một khối tài sản từ chủ thể sở hữu này sang chủ thể sở hữu khác. Trên nguyên tắc, tất cả các cơ quan nói trên bao gồm nhân sự và vật chất đều là tài sản của nhân dân, thuộc sở hữu của toàn dân. Các cơ quan này đều hoạt động theo các quy định của Hiến pháp và pháp luật Việt Nam, có tôn chỉ, mục đích và các quy định của pháp luật.

Nếu ai đã từng một lần đọc báo Nhân Dân đều thấy dưới dòng tên báo là dòng chữ: “Cơ quan trung ương của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tiếng nói của Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam”. Tương như vậy, VOV, VTV, TTXVN vẫn là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam. Do đó, vấn đề chuyển giao này là chuyển giao quyền quản lý và điều hành chứ không phải là chuyển giao quyền sở hữu. Bởi dù có đặt dưới quyền lãnh đạo của Chính phủ hay của Trung ương Đảng thì bản chất sở hữu vẫn là sở hữu toàn dân và các chức năng cơ bản nêu trên vẫn không thay đổi.

Để tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong thời kỳ mới với nhiều chuyển biến phức tạp cũng như sự tiến bộ vượt bậc của khoa học và công nghệ thì ý chí chính trị mới chỉ là điều kiện cần. Đảng không chỉ phải nắm vững định hướng nghiên cứu khoa học mà quan trọng hơn còn cần đến các kết quả nghiên cứu khoa học, giúp dự báo chính xác, khách quan, toàn diện, kịp thời cập nhật những dữ liệu mới, những xu hướng phát triển mới; giúp hoạch định chính xác, xử lý linh hoạt, nhạy bén … trong lãnh đạo xã hội và quản trị quốc gia. Đó là điều kiện đủ để lãnh đạo thành công, để phát triển đất nước.

Do đó, việc chuyển hai Viện nghiên cứu khoa học hàng đầu trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng nhằm tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng đối với khoa học xã hội, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đảm bảo nghiên cứu phục vụ chiến lược phát triển đất nước và tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực nhân lực chất lượng cao. Bên cạnh đó, việc điều chuyển còn giúp các viện nghiên cứu nâng cao năng lực tham mưu chính sách, phát huy vai trò trong việc dự báo và hoạch định chiến lược cho Trung ương, Bộ Chính trị và các cơ quan Nhà nước.