Ngày 28/4/2026, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), một trong những nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, tuyên bố rời khỏi OPEC - Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ. UAE là thành viên của OPEC từ năm 1967.
UAE hiện cần phải tìm cách tồn tại trong hoàn cảnh mới
Sputnik: Vài ngày trước cuộc họp OPEC+ dự kiến diễn ra vào ngày 3/5, UAE tuyên bố sẽ rút khỏi cả OPEC+ và OPEC kể từ ngày 1/5/2-26.Thưa TS Lê Xuân Hòa, theo ông thì vì sao UAE quyết định rời OPEC?
TS Kinh tế Lê Xuân Hòa:
Việc là thành viên của OPEC cho phép Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tăng thị phần, hưởng lợi từ giá cả tăng cao. Tính đến tháng 2/2026, UAE sản xuất 3,64 triệu thùng dầu mỗi ngày, chiếm hơn 12% sản lượng của OPEC (29,82 triệu thùng/ngày), hoặc khoảng 3,5% sản lượng toàn cầu và là nước sản xuất dầu lớn thứ ba trong OPEC, chỉ sau Arab Saudi và Iraq.
Tuy nhiên, do chiến tranh ở Iran và việc eo biển Hormuz bị phong tỏa, các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư, bao gồm cả UAE, đã buộc phải giảm sản lượng gần một nửa. Khu vực này đang dư thừa dầu mỏ, các kho chứa đang quá tải, nhưng không có cách nào để xuất khẩu.
Quyết định của UAE là do sự không nhất quán giữa chính sách của OPEC và chiến lược năng lượng dài hạn của nước này, cũng như những bất đồng với các thành viên trong liên minh, là những mâu thuẫn chính trị giữa các thành viên OPEC+ trong cuộc khủng hoảng Trung Đông, chủ yếu là Ả Rập Xê Út và các nước láng giềng trong khu vực.
UAE hiện cần phải tìm cách tồn tại trong hoàn cảnh mới, trong bối cảnh chiến tranh Mỹ và Israel chống Iran và Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Và chỉ có một lựa chọn duy nhất cho UAE để tồn tại: đó là dầu mỏ. Mặc dù trước đây UAE coi thường dầu mỏ, coi nó không phải là yếu tố quan trọng nhất đối với sự tồn tại của đất nước, mà chỉ là nguồn thu nhập bổ sung, nhưng tình hình hiện nay đang thay đổi. Để khôi phục nền kinh tế của mình, vốn đã chịu thiệt hại nặng nề hơn nhiều so với Ả Rập Xê Út,UAE yêu cầu tăng hạn ngạch lên mức tối đa có thể. Việc họ tuyên bố rời OPEC là một động thái phản đối và cũng là một lời mời đàm phán.
Tương lai của OPEC và OPEC+ phụ thuộc vào cách Ả Rập Xê Út giải quyết tình thế khó xử về chiến lược
Sputnik: Nhiều chuyên gia cho rằng việc UAE rút khỏi OPEC sẽ làm tổ chức này suy yếu đi, thậm chí tan rã. Ông nhìn nhận vấn đề này như thế nào?
TS Kinh tế Lê Xuân Hòa:
Việc UAE rút khỏi liên minh các nước xuất khẩu dầu mỏ sẽ làm OPEC mất đi vai trò ổn định của mình. Nó sẽ tạo tiền lệ: xuất hiện mối đe dọa từ việc các quốc gia khác cũng rút khỏi tổ chức. Tôi cho rằng, Iraq và Kazakhstan, hai quốc gia cùng chia sẻ những mâu thuẫn giữa chiến lược nội bộ và chính sách của OPEC, là những ứng cử viên cho việc rút lui, cũng như Venezuela và Iran do mối quan hệ của họ với Hoa Kỳ. Nhưng chắc chắn họ sẽ không rời OPEC ngay lúc này. Sản lượng và xuất khẩu của nhiều thành viên OPEC bị hạn chế do xung đột ở Trung Đông, vì vậy việc duy trì giá dầu cao là rất quan trọng đối với họ. Sau khi eo biển Hormuz được thông suốt, vấn đề tăng hạn ngạch của các nhà sản xuất khác có thể sẽ trở nên cấp bách hơn.
Tất nhiên, việc UAE rời khỏi OPEC và OPEC+ sẽ làm OPEC+ thiệt hại đáng kể, nhưng thỏa thuận vẫn sẽ có hiệu lực. Bất chấp UAE có sản lượng khai thác cao, các bên tham gia quan trọng về mặt hệ thống trong thỏa thuận OPEC+ chỉ có Ả Rập Xê Út và Nga.
Tương lai của OPEC và OPEC+ phụ thuộc vào cách Ả Rập Xê Út giải quyết tình thế khó xử về chiến lược: liệu họ sẽ cố gắng giữ các quốc gia khác như Iraq và Kazakhstan trong OPEC+, những nước đang tìm cách tăng sản lượng, hay quyết định cải cách và mở rộng OPEC.
Sputnik: Cảm ơn ông đã trả lời phỏng vấn.