Đơn hàng Việt Nam ngày càng muốn rời Mỹ

© Ảnh : TTXVN - Vũ Hữu SinhHàng hoá xuất nhâp khẩu ở cảng container Lạch Huyện, thành phố Hải Phòng
Hàng hoá xuất nhâp khẩu ở cảng container Lạch Huyện, thành phố Hải Phòng - Sputnik Việt Nam, 1920, 16.02.2026
Đăng ký
Theo số liệu của Cục Hải quan, năm 2025 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 930 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024.
Những diễn biến trong năm 2025 cho thấy, dù Mỹ vẫn là thị trường lớn của Việt Nam nhưng xu hướng dịch chuyển đơn hàng khỏi thị trường Hoa Kỳ đang ngày càng gia tăng.

Doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu

Theo số liệu của Cục Hải quan, xuất khẩu Việt Nam năm qua đạt 475 tỷ USD, tăng 17%; nhập khẩu đạt 455 tỷ USD, tăng 19,4%. Cán cân thương mại tiếp tục thặng dư 20 tỷ USD.
Dù tổng thể xuất khẩu sang Mỹ vẫn tăng 28,2%, đạt 153,2 tỷ USD và chiếm 32,2% tổng kim ngạch, nhưng ở nhiều ngành hàng cụ thể, xu hướng dịch chuyển đơn hàng khỏi thị trường này đang ngày càng rõ rệt, đặc biệt sau khi chính sách thuế đối ứng có hiệu lực từ giữa năm 2025.
Tăng trưởng kinh tế Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 02.01.2026
Việt Nam: Xuất nhập khẩu kỷ lục, nhưng đã đến lúc đổi cách làm
Ngành điều là ví dụ điển hình. Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu kỷ lục 766.585 tấn hạt điều, thu về hơn 5,2 tỷ USD, tăng 5,7% về lượng và 20,4% về trị giá so với năm trước. Tuy nhiên, xuất khẩu sang Mỹ giảm hơn 24%, còn 146.177 tấn. Thị phần của Mỹ trong tổng xuất khẩu điều giảm từ 26,5% xuống 19%. Trong khi đó, Trung Quốc tăng 36,6%, đạt 172.766 tấn và lần đầu vươn lên trở thành thị trường lớn nhất, với thị phần tăng từ 17% lên 22,5%. Đức, UAE và Arab Saudi cũng ghi nhận tăng trưởng hai con số.
“Trong hơn một thập kỷ, Mỹ luôn là thị trường tiêu thụ hạt điều lớn nhất của Việt Nam, thường chiếm trên 20% tổng lượng xuất khẩu, riêng năm 2024 đạt gần 27%. Vì vậy, những vướng mắc liên quan đến thuế đối ứng đã tác động không nhỏ đến hoạt động xuất khẩu hạt điều vào thị trường này”, theo ông Bạch Khánh Nhựt, Phó chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS) trao đổi với Kinh tế Sài Gòn Online.
Ngành hồ tiêu cũng chịu tác động tương tự. Xuất khẩu sang Mỹ trong năm 2025 giảm gần 24%, chỉ còn 56.182 tấn, khiến thị phần giảm từ 29,5% xuống 22,8%. Ngược lại, Trung Quốc tăng mạnh 88%, đạt 19.923 tấn. Các thị trường như Thái Lan tăng 44,1%, Anh tăng 17,1%, Ai Cập tăng 27,5%. Nhờ sự bù đắp từ các thị trường khác, tổng xuất khẩu hồ tiêu vẫn đạt 246.132 tấn, kim ngạch 1,66 tỷ USD, giảm nhẹ 1,5% về lượng nhưng tăng 26,3% về giá trị.
Bộ Công Thương đặt ra các mục tiêu trong năm 2026 là chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng khoảng 11%, kim ngạch xuất khẩu tăng trên 8% so với năm 2025. - Sputnik Việt Nam, 1920, 06.01.2026
Lập đỉnh 930 tỷ USD, xuất nhập khẩu Việt Nam đối mặt bài toán mới
Với ngành thủy sản, kim ngạch năm 2025 đạt gần 11,3 tỷ USD, tăng 12%. Xuất khẩu sang Mỹ chỉ tăng 5%, đạt gần 1,9 tỷ USD, do phát sinh bất ổn về thuế và rào cản kỹ thuật. Trong khi đó, Trung Quốc (gồm Hong Kong) tăng mạnh 31%, đạt 2,3 tỷ USD; CPTPP và EU đều tăng hai chữ số, đạt trên 3 tỷ USD và 1,2 tỷ USD.
Ở các ngành dệt may, giày dép và gỗ, tăng trưởng xuất khẩu sang Mỹ chủ yếu đến từ các đơn hàng ký trước thời điểm áp thuế. Đến hết tháng 7/2025, gỗ tăng 10,6%, dệt may tăng 15,3%, giày dép tăng 11%. Tuy nhiên, khi kết thúc năm, mức tăng giảm xuống còn 4,4% với gỗ, 10,7% với dệt may và 9% với giày dép, cho thấy tác động rõ rệt của chính sách thuế mới.
Trong bối cảnh đó, Trung Quốc, EU, Trung Đông và một số thị trường mới nổi đang nổi lên như điểm đến thay thế. Các thị trường như Senegal, Algeria, Iceland và Bờ Biển Ngà ghi nhận mức tăng trưởng trên 100%, phản ánh nỗ lực mở rộng và phân tán rủi ro của doanh nghiệp Việt Nam.
Biểu đồ với các chỉ số tài chính - Sputnik Việt Nam, 1920, 01.02.2026
Kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam đạt gần 200% GDP, đã đến lúc bỏ tư duy ‘làm thuê’
Bước sang năm 2026, đa dạng hóa thị trường tiếp tục là định hướng trọng tâm. Theo Công điện số 06/CĐ-TTg ngày 24/1/2026, Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh xuất khẩu, tận dụng 17 FTA đã ký và mở rộng sang Mỹ La-tinh, Trung Đông, Pakistan, thị trường Halal và châu Phi.
Bộ Công Thương đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu trên 15%, đồng thời thúc đẩy nâng cao hàm lượng nội địa, chuyển từ gia công sang xuất khẩu trực tiếp, tăng kết nối doanh nghiệp nội địa với khu vực FDI và tiếp tục cải cách thủ tục.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала