Việt Nam tạm chiến thắng trong ván cờ thuế quan với Mỹ

© Ảnh : TTXVN - Nguyễn Thị Minh HuệTàu cập cảng làm hàng xuyên Tết Nguyên đán Bính Ngọ tại bến cảng thuộc Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng
Tàu cập cảng làm hàng xuyên Tết Nguyên đán Bính Ngọ tại bến cảng thuộc Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng - Sputnik Việt Nam, 1920, 25.02.2026
Đăng ký
Dù được đánh giá là tạm hưởng lợi trước mức thuế mới của Mỹ nhưng các hiệp hội ngành hàng Việt Nam coi đây chỉ là khoảng “giảm áp” ngắn hạn chứ chưa thể coi là ổn định lâu dài, theo VnBusiness.

Mỹ siết thuế khiến doanh nghiệp Việt Nam chịu rủi ro

Từ 0h00 ngày 24/2/2026 (giờ Mỹ), một điều chỉnh quan trọng trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ chính thức có hiệu lực, kéo theo sự thay đổi đáng kể về mức thuế nhập khẩu đối với nhiều đối tác, trong đó có Việt Nam.
Theo Nhịp sống thị trường dẫn dữ liệu từ Global Trade Alert, với kim ngạch nhập khẩu vào Mỹ khoảng 136,1 tỷ USD, hàng hóa Việt Nam trước đó chịu mức thuế nhập khẩu trung bình 21,59% khi chính quyền Mỹ áp dụng các biện pháp theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ cơ chế thuế theo IEEPA và thay bằng thuế bổ sung 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại, mức thuế hiệu dụng thực tế đối với hàng Việt Nam giảm xuống còn 15,98%, tương đương khoảng 16%.
Thuế nhập khẩu hiệu dụng toàn cầu vào Mỹ cũng giảm từ 15,3% xuống còn khoảng 11,6%. Thuế hiệu dụng được hiểu là mức thuế trung bình thực tế áp dụng trên tổng giá trị hàng hóa sau khi tính đến các ưu đãi và miễn giảm.
Trước khi bị bác bỏ, IEEPA từng đẩy mức thuế đối với hàng Việt Nam xuống mức sàn 10,37% trong một thời điểm. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump sau đó ký sắc lệnh áp thuế bổ sung 10% theo Điều 122 nhằm bảo hộ sản xuất trong nước. Dù vậy, tổng mức thuế mới vẫn thấp hơn mức thuế áp dụng dưới cơ chế IEEPA.
Hoạt động sản xuất sôi động trong Khu kinh tế mở Chu Lai, xã Núi Thành, thành phố Đà Nẵng - Sputnik Việt Nam, 1920, 23.02.2026
Doanh nghiệp Việt tránh cú sốc thuế Mỹ nhưng rủi ro chưa kết thúc
Ngành điện tử, với kim ngạch xuất khẩu hơn 164 tỷ USD năm 2025, chiếm 34,6% tổng xuất khẩu, chịu tác động trực tiếp. Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA) nhận định phán quyết của Tòa án Tối cao giúp loại bỏ tiền lệ áp thuế dựa trên tình trạng “khẩn cấp” mang tính chủ quan, tạo điều kiện duy trì đơn hàng và ký kết hợp đồng trung hạn. Tuy nhiên, việc áp thuế bổ sung 10 - 15% trong 150 ngày sẽ gây áp lực đáng kể, nhất là khi biên lợi nhuận gia công điện tử mỏng và khó chuyển chi phí sang khách hàng.
Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) lưu ý các nhà nhập khẩu Mỹ từng nộp thuế theo IEEPA có thể yêu cầu hoàn thuế từ Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ (CBP). Doanh nghiệp Việt được khuyến nghị phối hợp với đối tác để bảo đảm quyền lợi này. Tuy vậy, mức thuế bổ sung ngắn hạn vẫn gây khó khăn trong định giá đơn hàng và ký kết hợp đồng dài hạn.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) khuyến nghị doanh nghiệp rà soát hợp đồng, mã HS, diện miễn trừ, theo dõi sát hướng dẫn của CBP và chuẩn bị hồ sơ hoàn thuế nếu đủ điều kiện. VASEP lưu ý chính sách vẫn trong giai đoạn điều chỉnh và có thể tiếp tục phát sinh tranh tụng.
Các hiệp hội cũng cảnh báo nguy cơ gia tăng điều tra chống lẩn tránh thuế, chống trợ cấp và siết chặt kiểm tra xuất xứ. VITAS nhấn mạnh cần chuẩn bị hồ sơ C/O đầy đủ khi Mỹ tăng cường hậu kiểm. VEIA cho rằng quy mô xuất khẩu lớn vừa là thành tựu, vừa là rủi ro khi ngành dễ tổn thương trước cú sốc chính sách.
So với các đối thủ cạnh tranh, mức giảm của Việt Nam là rất ấn tượng. Việt Nam cùng với các quốc gia châu Á khác như Ấn Độ và Brazil đang là những "người chiến thắng tạm thời" trong ván cờ thuế quan với Mỹ.
Cụ thể, so sánh tương quan, Trung Quốc ghi nhận mức thuế giảm từ 36,8% xuống 26,9%; Ấn Độ từ 22,3% xuống dưới 14%. Việt Nam, Ấn Độ và Brazil được đánh giá là những quốc gia hưởng lợi tương đối trong giai đoạn điều chỉnh này.
Việc giảm thuế được kỳ vọng giúp giảm áp lực chi phí sau khi lượng hàng tồn kho chịu thuế cũ được tiêu thụ hết, tạo dư địa cạnh tranh cho các ngành xuất khẩu chủ lực, vốn từng chịu ảnh hưởng từ các biện pháp theo Điều 232 và Điều 301.
Thương mại của Việt Nam với Hoa Kỳ - Sputnik Việt Nam, 1920, 26.10.2025
Hoa Kỳ giữ mức thuế quan 20% trong khuôn khổ thỏa thuận thương mại với Việt Nam
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý đây có thể chỉ là giai đoạn “hạ nhiệt” tạm thời. Khác với IEEPA không giới hạn thời gian cụ thể, thuế theo Điều 122 chỉ có hiệu lực 150 ngày và cần Quốc hội Mỹ phê chuẩn nếu muốn gia hạn. Nhà Trắng cũng đang mở rộng điều tra theo Điều 232 đối với robot, turbin gió, dược phẩm, đồng thời cân nhắc thêm các cuộc điều tra theo Điều 301 liên quan dư thừa công suất và phân biệt đối xử công nghệ.
Tổng thống Trump cảnh báo sẽ áp thuế cao hơn nếu các đối tác không thực hiện đầy đủ cam kết, tạo môi trường thương mại nhiều biến động.
Trong bối cảnh này, doanh nghiệp được khuyến nghị đa dạng hóa thị trường, tận dụng các hiệp định thương mại tự do, nâng cao tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, minh bạch hóa chuỗi cung ứng và tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc xuất xứ.
Các hiệp hội kiến nghị Chính phủ tăng cường cơ chế cảnh báo sớm về phòng vệ thương mại, hỗ trợ pháp lý quốc tế và đẩy mạnh đối thoại thương mại song phương với Hoa Kỳ.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала