https://kevesko.vn/20260226/tu-carthage-den-viet-nam-cac-nha-khoa-hoc-xac-nhan-truyen-thuyet-ve-xe-tang-co-dai-41484211.html
Từ Carthage đến Việt Nam: Các nhà khoa học xác nhận truyền thuyết về "xe tăng cổ đại"
Từ Carthage đến Việt Nam: Các nhà khoa học xác nhận truyền thuyết về "xe tăng cổ đại"
Sputnik Việt Nam
Điều này đã được đồn đoán suốt hai nghìn năm, nhưng bằng chứng chỉ mới xuất hiện gần đây. Mẩu xương mắt cá chân voi khoảng 2.200 năm tuổi từng phục vụ trong... 26.02.2026, Sputnik Việt Nam
2026-02-26T19:31+0700
2026-02-26T19:31+0700
2026-02-26T19:31+0700
thế giới
con voi
tây ban nha
chiến tranh
khoa học
nhà khoa học
https://cdn.img.kevesko.vn/img/07ea/02/1a/41485179_0:161:3071:1888_1920x0_80_0_0_c177262935dee02a1a7f1205512e9c20.jpg
Chiến binh CarthageCác nhà khảo cổ học ở Tây Ban Nha đã khai quật được một chiếc xương voi có niên đại 2.200 năm tuổi gần Cordoba, Tây Ban Nha, tại địa điểm của một trung tâm y tế tương lai. Một pháo đài La Mã cổ đại đã từng đứng ở đó hơn hai nghìn năm trước. Các nhà khoa học đã phát hiện ra tàn tích của đường phố, lò nung và các công trình khác từ cuối thời kỳ đồ sắt. Cũng có dấu vết của hoạt động quân sự - 12 vật phóng bằng đá dùng làm vũ khí ném. Nhưng phát hiện thú vị nhất đã chờ đợi các nhà nghiên cứu dưới đống đổ nát của một bức tường gạch bùn: mẩu xương mắt cá chân voi dài mười centimet.Sử dụng phương pháp carbon phóng xạ, các nhà nghiên cứu xác định xương thuộc về khoảng thế kỷ thứ 3 đến thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên, trùng khớp với thời gian Hannibal hành quân. Chiến tranh Punic thứ hai giữa hai siêu cường thời bấy giờ, La Mã và Carthage, cũng diễn ra trong giai đoạn này. Một trong những sự kiện nổi bật nhất là cuộc hành trình của danh tướng Hannibal vượt dãy Alps.Tài liệu lịch sử và nghiên cứu ghi nhận rằng, quân đội của Hannibal (đế chế Carthage) đã dẫn theo 37 con voi chiến trong cuộc hành quân này. Hầu hết số voi này không sống sót được lâu sau khi vượt qua dãy Alps do điều kiện khí hậu khắc nghiệt, nhưng hình ảnh 37 con voi chiến đã trở thành biểu tượng cho sự táo bạo của Hannibal. Chỉ có một con voi tên là Surus sống sót, đây là con voi chiến dũng mãnh nhất mà Hannibal thường cưỡi nhất, và Surus đã giúp vị chỉ huy bất hạnh trốn thoát.Theo các tác giả của nghiên cứu, mảnh xương của con voi được phát hiện không thuộc lực lượng viễn chinh đó; có khả năng con voi này đã chết trong trận chiến tại một pháo đài cổ gần Cordoba. Nhiều khả năng, con voi này thuộc về các đơn vị đã hỗ trợ Hannibal trong cuộc chinh phục Tây Ban Nha. Nếu vậy, cái chết của con voi khổng lồ có thể ít đau đớn hơn so với 37 con voi chiến đã phải trải qua cuộc hành quân gian khổ kéo dài năm tháng qua dãy Alps.Thanh kiếm gắn trên ngà voiCho đến nay, chưa có di tích nào về voi chiến được tìm thấy ở châu Âu. Tuy nhiên, các nguồn tài liệu viết cho thấy đàn voi chiến đã đóng một vai trò quan trọng trong các xung đột quân sự chính kiểm soát Địa Trung Hải thời kỳ Hy Lạp hóa (Hellenistic).Ở Ấn Độ, voi chiến được sử dụng từ đầu thiên niên kỷ thứ nhất trước Công nguyên (TCN), với vai trò tấn công, giẫm đạp và phá vỡ hàng ngũ quân địch. Vì mục đích này, những con voi con hoang dã đã bị bắt và được huấn luyện và trang bị các loại vũ khí đặc biệt gắn vào ngà, phổ biến nhất là kiếm hoặc dao găm cong. Và những con vật này thường được trang bị áo giáp rất kiên cố để bảo vệ chúng khỏi vũ khí của kẻ thù. Những con voi khổng lồ không chỉ được sử dụng trong các trận chiến mà còn trong các cuộc vây hãm: ví dụ, voi chiến được bọc giáp hoặc gia cố trán được huấn luyện đặc biệt để húc đổ các cổng thành kiên cố bằng đầu.“Không thể làm cho nó bình tĩnh lại”Là những đơn vị chiến đấu, voi chiến không hoạt động độc lập mà phối hợp với bộ binh, nhiệm vụ của bộ binh là bảo vệ chúng. Các binh sĩ bảo vệ đặc biệt đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ voi chiến khỏi các đòn tấn công của kẻ thù, bao gồm cả việc ngăn chặn kẻ thù tiếp cận và cắt đứt gân chân voi: chiến thuật phổ biến của quân địch là nhắm vào các điểm yếu của voi như gân chân, khiến con voi gục xuống và không thể chiến đấu. Về mặt này, voi chiến giống với các phương tiện bọc thép hiện đại, cũng dựa vào bộ binh để yểm trợ. Không có gì ngạc nhiên khi những con vật này được gọi là những chiếc xe tăng cổ đại.Từ Carthage đến Việt NamSau chiến thắng trong Chiến tranh Punic thứ hai, người La Mã cổ đại đã học cách thuần hóa và sử dụng voi chiến trong một thời gian, mặc dù không bao giờ coi chúng là lực lượng nòng cốt như Carthage hay các vương quốc Hy Lạp hóa. Tuy nhiên, đến đầu Công nguyên, họ gần như đã hoàn toàn từ bỏ voi chiến, chỉ sử dụng chúng trong các màn trình diễn tại đấu trường.Nhưng ở châu Á—Ấn Độ, Đông Dương và Ba Tư— thời kỳ sử dụng voi chiến kéo dài rất lâu. Những trường hợp sử dụng thực tế cuối cùng trong chiến đấu xảy ra vào giữa thế kỷ 19, trong cuộc Đại khởi nghĩa Sepoy (1857-1859) tại Ấn Độ. Tuy nhiên, con voi vẫn được sử dụng làm phương tiện vận chuyển trong Chiến tranh Việt Nam những năm 1960 và 1970—hai mươi năm sau khi các quân đội châu Âu, bao gồm cả Liên Xô, từ bỏ kỵ binh, nhà sử học lưu ý.Phát hiện mảnh xương voi chiến ở Tây Ban Nha, cùng với nhiều điều khác, nhắc nhở chúng ta rằng tất cả công nghệ quân sự, dù ấn tượng đến đâu trong thời kỳ đỉnh cao, cuối cùng cũng trở nên lỗi thời. Có vẻ như hiện nay, trong thời đại mà chiến trường ngày càng dễ bị xâm nhập và trở nên "trong suốt" hơn do sự bùng nổ của công nghệ không người lái, một loại vũ khí hạng nặng khác với "vòi" đại bác– xe tăng, thường được so sánh với voi chiến – đang đi đến hồi kết.
https://kevesko.vn/20251109/nhung-gi-cac-nha-khoa-hoc-da-doc-duoc-trong-mot-ban-thao-maya-co-dai-39357016.html
tây ban nha
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
tin thời sự
vn_VN
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
https://cdn.img.kevesko.vn/img/07ea/02/1a/41485179_171:0:2902:2048_1920x0_80_0_0_3d974279de58b25a82e4b2e9c069ad01.jpgSputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
thế giới, con voi, tây ban nha, chiến tranh, khoa học, nhà khoa học
thế giới, con voi, tây ban nha, chiến tranh, khoa học, nhà khoa học
Từ Carthage đến Việt Nam: Các nhà khoa học xác nhận truyền thuyết về "xe tăng cổ đại"
Điều này đã được đồn đoán suốt hai nghìn năm, nhưng bằng chứng chỉ mới xuất hiện gần đây. Mẩu xương mắt cá chân voi khoảng 2.200 năm tuổi từng phục vụ trong quân đội của danh tướng Hannibal đã được phát hiện ở Tây Ban Nha. Voi chiến đã được sử dụng như thế nào trong các trận chiến – những chi tiết trong tài liệu của Sputnik.
Các nhà khảo cổ học ở
Tây Ban Nha đã khai quật được một chiếc xương voi có niên đại 2.200 năm tuổi gần Cordoba, Tây Ban Nha, tại địa điểm của một trung tâm y tế tương lai. Một pháo đài La Mã cổ đại đã từng đứng ở đó hơn hai nghìn năm trước. Các nhà khoa học đã phát hiện ra tàn tích của đường phố, lò nung và các công trình khác từ cuối thời kỳ đồ sắt. Cũng có dấu vết của hoạt động quân sự - 12 vật phóng bằng đá dùng làm vũ khí ném. Nhưng phát hiện thú vị nhất đã chờ đợi các nhà nghiên cứu dưới đống đổ nát của một bức tường gạch bùn: mẩu xương mắt cá chân voi dài mười centimet.
Sử dụng phương pháp carbon phóng xạ, các nhà nghiên cứu xác định xương thuộc về khoảng thế kỷ thứ 3 đến thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên, trùng khớp với thời gian Hannibal hành quân. Chiến tranh Punic thứ hai giữa hai siêu cường thời bấy giờ, La Mã và Carthage, cũng diễn ra trong giai đoạn này. Một trong những sự kiện nổi bật nhất là cuộc hành trình của danh tướng Hannibal vượt dãy Alps.
Tài liệu lịch sử và nghiên cứu ghi nhận rằng, quân đội của Hannibal (đế chế Carthage) đã dẫn theo 37 con voi chiến trong cuộc hành quân này. Hầu hết số voi này không sống sót được lâu sau khi vượt qua dãy Alps do điều kiện khí hậu khắc nghiệt, nhưng hình ảnh 37 con voi chiến đã trở thành biểu tượng cho sự táo bạo của Hannibal. Chỉ có một con voi tên là Surus sống sót, đây là con voi chiến dũng mãnh nhất mà Hannibal thường cưỡi nhất, và Surus đã giúp vị chỉ huy bất hạnh trốn thoát.
Theo các tác giả của nghiên cứu, mảnh xương của con voi được phát hiện không thuộc lực lượng viễn chinh đó; có khả năng con voi này đã chết trong trận chiến tại một pháo đài cổ gần Cordoba. Nhiều khả năng, con voi này thuộc về các đơn vị đã hỗ trợ Hannibal trong cuộc chinh phục Tây Ban Nha. Nếu vậy, cái chết của con voi khổng lồ có thể ít đau đớn hơn so với 37 con voi chiến đã phải trải qua cuộc hành quân gian khổ kéo dài năm tháng qua dãy Alps.
Thanh kiếm gắn trên ngà voi
Cho đến nay, chưa có di tích nào về voi chiến được tìm thấy ở
châu Âu. Tuy nhiên, các nguồn tài liệu viết cho thấy đàn voi chiến đã đóng một vai trò quan trọng trong các xung đột quân sự chính kiểm soát Địa Trung Hải thời kỳ Hy Lạp hóa (Hellenistic).
Ở Ấn Độ, voi chiến được sử dụng từ đầu thiên niên kỷ thứ nhất trước Công nguyên (TCN), với vai trò tấn công, giẫm đạp và phá vỡ hàng ngũ quân địch. Vì mục đích này, những con voi con hoang dã đã bị bắt và được huấn luyện và trang bị các loại vũ khí đặc biệt gắn vào ngà, phổ biến nhất là kiếm hoặc dao găm cong. Và những con vật này thường được trang bị áo giáp rất kiên cố để bảo vệ chúng khỏi vũ khí của kẻ thù.
Những con voi khổng lồ không chỉ được sử dụng trong các trận chiến mà còn trong các cuộc vây hãm: ví dụ, voi chiến được bọc giáp hoặc gia cố trán được huấn luyện đặc biệt để húc đổ các cổng thành kiên cố bằng đầu.
“Không thể làm cho nó bình tĩnh lại”
Là những đơn vị chiến đấu, voi chiến không hoạt động độc lập mà phối hợp với bộ binh, nhiệm vụ của bộ binh là bảo vệ chúng. Các binh sĩ bảo vệ đặc biệt đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ voi chiến khỏi các đòn tấn công của kẻ thù, bao gồm cả việc ngăn chặn kẻ thù tiếp cận và cắt đứt gân chân voi: chiến thuật phổ biến của quân địch là nhắm vào các điểm yếu của voi như gân chân, khiến con voi gục xuống và không thể chiến đấu. Về mặt này, voi chiến giống với các phương tiện bọc thép hiện đại, cũng dựa vào bộ binh để yểm trợ. Không có gì ngạc nhiên khi những con vật này được gọi là những chiếc xe tăng cổ đại.
"Voi chiến đặc biệt hiệu quả khi đối đầu với kỵ binh địch. Ví dụ, ở Ấn Độ, những con ngựa được huấn luyện đặc biệt để làm quen với voi: chúng được đặt gần những con voi để có thể quen với cả hình ảnh và mùi của voi. Kỵ binh châu Âu không trải qua quá trình huấn luyện này. Do đó, khi voi tiến đến, ngựa rơi vào trạng thái hoảng loạn hoàn toàn, chồm lên và hất văng người cưỡi. Gần như không thể trấn tĩnh một con vật đang hoảng loạn trong trận chiến", - nhà sử học Alexander Nefedkin cho biết.
Sau chiến thắng trong Chiến tranh Punic thứ hai, người La Mã cổ đại đã học cách thuần hóa và sử dụng voi chiến trong một thời gian, mặc dù không bao giờ coi chúng là lực lượng nòng cốt như Carthage hay các vương quốc Hy Lạp hóa. Tuy nhiên, đến đầu Công nguyên, họ gần như đã hoàn toàn từ bỏ voi chiến, chỉ sử dụng chúng trong các màn trình diễn tại đấu trường.

9 Tháng Mười Một 2025, 09:13
Nhưng ở châu Á—Ấn Độ, Đông Dương và
Ba Tư— thời kỳ sử dụng voi chiến kéo dài rất lâu. Những trường hợp sử dụng thực tế cuối cùng trong chiến đấu xảy ra vào giữa thế kỷ 19, trong cuộc Đại khởi nghĩa Sepoy (1857-1859) tại Ấn Độ. Tuy nhiên, con voi vẫn được sử dụng làm phương tiện vận chuyển trong Chiến tranh Việt Nam những năm 1960 và 1970—hai mươi năm sau khi các quân đội châu Âu, bao gồm cả Liên Xô, từ bỏ kỵ binh, nhà sử học lưu ý.
Phát hiện mảnh xương voi chiến ở Tây Ban Nha, cùng với nhiều điều khác, nhắc nhở chúng ta rằng tất cả công nghệ quân sự, dù ấn tượng đến đâu trong thời kỳ đỉnh cao, cuối cùng cũng trở nên lỗi thời. Có vẻ như hiện nay, trong thời đại mà chiến trường ngày càng dễ bị xâm nhập và trở nên "trong suốt" hơn do sự bùng nổ của công nghệ không người lái, một loại vũ khí hạng nặng khác với "vòi" đại bác– xe tăng, thường được so sánh với voi chiến – đang đi đến hồi kết.