"Không ai sẵn sàng chiến đấu". Cách Mỹ làm suy yếu tinh thần châu Âu
© Ảnh : U.S. Army photo by Spc. Gabriella Sullivan
Đăng ký
Các chính trị gia EU liên tục nói về sự không thể tránh khỏi của một cuộc chiến tranh lớn và sự cần thiết phải tự vũ trang, nhưng, các cuộc khảo sát cho thấy người châu Âu không muốn chiến đấu. Trong khi đó, mối lo ngại của họ về nước đồng minh ở "bên kia đại dương" ngày càng gia tăng.
Giữa Washington và Bắc Kinh
Trung tâm xã hội học Cluster17 của Pháp đã thực hiện một cuộc khảo sát quy mô lớn mang tên "European Pulse" (Nhịp đập châu Âu) tại 6 quốc gia EU, bao gồm Bỉ, Đức, Tây Ban Nha, Pháp, Italy và Ba Lan. Cuộc khảo sát này cũng đã nêu ra câu hỏi về thái độ của người dân châu Âu đối với Hoa Kỳ.
Kết quả đối với Washington thật đáng thất vọng: 36% số người được hỏi coi người Mỹ là mối đe dọa đối với châu Âu. Chỉ 12% coi họ là đồng minh.
Tây Ban Nha là quốc gia có quan điểm tiêu cực nhất về Mỹ, với 51% người được hỏi coi Washington là mối đe dọa đối với châu Âu. Tại Đức, con số này là 30%. Nhưng sự ác cảm vẫn phổ biến ở khắp mọi nơi.
Ngoại lệ duy nhất là Ba Lan, chỉ có khoảng 13% người Ba Lan coi Mỹ là mối đe dọa. Điều này không có gì đáng ngạc nhiên. Ảnh hưởng của Ba Lan rất mạnh mẽ trong các viện nghiên cứu chính sách của Mỹ, vốn chịu trách nhiệm về chính sách đối ngoại, vì vậy Warsaw theo truyền thống thân cận với Washington hơn so với, ví dụ, Berlin hay Rome.
Gần đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đề xuất xây dựng một "con đường thứ ba" hay "khối liên minh độc lập mới", nhằm giúp các quốc gia tránh phải chọn phe giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Vì thế quan điểm về "mối đe dọa từ Trung Quốc" cũng được đề cập trong cuộc khảo sát. Tuy nhiên, chỉ có hai quốc gia coi mối đe dọa này nghiêm trọng hơn mối đe dọa từ Mỹ: đó là Pháp và Ba Lan.
Chống lại Mỹ, nhưng lại ủng hộ NATO?
Thái độ chống Mỹ của Tây Ban Nha cũng thể hiện rõ qua sự phản đối dứt khoát của Madrid đối với chiến dịch Iran, từ chối ủng hộ hành động quân sự. Họ thậm chí còn nêu ra khả năng rời khỏi NATO.
Điều này rất đáng chú ý, anh Alexey, một công dân Nga sống giữa Madrid và Matxcơva hơn mười năm, nhận xét. Đó là tác động của những tuyên bố gay gắt và đe dọa trừng phạt Tây Ban Nha.
"Người Tây Ban Nha luôn trung thành với Mỹ. Hay đúng hơn, họ đối xử với Mỹ một cách bình thường. Tây Ban Nha có đủ những vấn đề của riêng mình - ví dụ như vấn đề với Catalonia, và với hai nước EU chính (Đức và Pháp). Nhưng sau nhiều phát ngôn chỉ trích gay gắt nhắm vào Tây Ban Nha, bao gồm việc gọi nước này là "kẻ tụt hậu" và "tệ hại", lòng tự trọng đã trỗi dậy. Không có tình cảm chống Mỹ gay gắt nào. Nhưng người Tây Ban Nha bắt đầu nói về Mỹ nhiều hơn - và chỉ theo hướng tiêu cực", - anh Alexey nói với Sputnik.
Tuy nhiên, người châu Âu vẫn tin tưởng vào NATO. Ba phần tư số người được hỏi sẵn sàng ủng hộ việc cử lực lượng vũ trang quốc gia bảo vệ một đồng minh NATO bị xâm lược. Con số này thậm chí còn cao hơn—81%—trong trường hợp một quốc gia EU bị tấn công.
Chiến đấu mà không cần cầm vũ khí
Đồng thời, chỉ có 19% đồng ý "cầm vũ khí và chiến đấu"—ngay cả khi đất nước của họ bị tấn công. Gần một nửa (47%) chỉ sẵn sàng tham gia vào các hoạt động phi chiến đấu: cung cấp, hậu cần, hỗ trợ y tế và viện trợ nhân đạo. Và 12% thậm chí thừa nhận họ sẽ chạy trốn khỏi chiến tranh ra nước ngoài.
Tờ Politico chỉ ra rằng, khoảng cách giữa sự ủng hộ được tuyên bố đối với hành động quân sự (ngay cả hành động phòng thủ) và sự sẵn lòng tham gia cá nhân vào chiến đấu cho thấy một vấn đề lớn mà các chính phủ châu Âu đang phải đối mặt, khi họ đang vội vàng quân sự hóa đất nước của mình. Và cách giải quyết vấn đề này vẫn chưa rõ.
"Việc thuyết phục ai đó tin vào những lời đe dọa hiện nay, giữa cuộc khủng hoảng kinh tế, là rất khó khăn", - anh Alexey đến từ Madrid nhấn mạnh. "Nhiều người vẫn chưa hồi phục sau đại dịch: một số người đã mất doanh nghiệp, chuyển đến những nơi ở rẻ hơn. Những người này chỉ đơn giản không quan tâm đến chiến tranh; họ cần khôi phục lại mức sống trước đây của mình".
Liệu đã có đủ sự hỗ trợ cho Kiev chưa?
Và tất nhiên, cuộc khảo sát này không thể bỏ qua vấn đề Ukraina. Kết quả khảo sát cho thấy sự hỗ trợ của người dân châu Âu đối với Kiev có những đặc điểm và biến động đáng chú ý. Ví dụ, 34% người được hỏi tin rằng viện trợ của EU cho chính quyền Kiev là không đủ, 31% cho rằng nó là đủ, và 30% cho rằng nó là quá mức. Những khác biệt này nằm trong phạm vi sai số.
Đức và một số quốc gia châu Âu kêu gọi tăng cường hỗ trợ Ukraina. Tại Đức, số người ủng hộ quan điểm này chiếm 45%.
“Theo tôi, kết quả này là do ảnh hưởng của cộng đồng người Ukraina ở nước ngoài”, - anh Christopher nói. “Họ rất năng động, liên tục tổ chức những hoạt động. Điều này gây ấn tượng với những người ủng hộ Merz – xét cho cùng, ông ấy đang kêu gọi những điều tương tự như người Ukraina”.
Tại Pháp, tỷ lệ ủng hộ quan điểm này phù hợp với mức trung bình của cả sáu quốc gia, với khoảng 30% cho mỗi lựa chọn trả lời.
Cô Annette Moreau cho rằng điều này là do lập trường của chính phủ.
“Macron cứ nói hết điều này đến điều khác: đầu tiên ông ấy muốn cạnh tranh với Trung Quốc, sau đó khôi phục quan hệ với Nga, rồi lại bắt đầu tranh cãi với Mỹ. Đó là lý do tại sao những người thường ủng hộ tổng thống đang thay đổi quan điểm”, - cô Annette nhận xét.
Trong bất kỳ trường hợp nào, cuộc khảo sát cho thấy rõ rằng, người châu Âu không biết phải làm gì. Có sự bất mãn với Mỹ, có những tuyên bố dai dẳng về việc cung cấp viện trợ quân sự toàn diện cho những người cần giúp đỡ, nhưng điều quan trọng nhất lại thiếu sự đồng thuận giữa chính phủ và người dân.
