Ngay cả châu Âu cũng lo sợ. Ukraina đe dọa toàn thế giới bằng vấn nạn gì?
© AP Photo / Kirsty Wigglesworth
Đăng ký
Thay vì nền dân chủ châu Âu thịnh vượng mà phong trào Maidan từng ủng hộ, người dân Ukraina không chỉ nhận được một chế độ đã khiến cho đất nước tràn ngập vũ khí bất hợp pháp, mà còn nhiều vấn nạn khác nữa. Sputnik đưa tin về nguy cơ đe dọa quốc tế do Kiev tạo ra.
Vấn đề cần che giấu
Theo ông Alexander Bortnikov, Giám đốc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB), do hành động của chế độ Kiev, Ukraina đã trở thành trung tâm buôn lậu vũ khí và đạn dược lớn nhất châu Âu. Trở thành nơi thử nghiệm các loại vũ khí mới, quốc gia này có thể tiếp cận các thị trường chợ đen trên toàn thế giới.
EU hàng năm phân bổ hàng chục tỷ đô la viện trợ quân sự cho Kiev. Kết quả của sự hỗ trợ hào phóng này lại là một mối đe dọa khác. Chi tiết về tình hình hiện tại không được tiết lộ, nhưng các chuyên gia cảnh báo rằng sau khi xung đột kết thúc, nạn buôn lậu của Ukraina sẽ trở thành vấn đề lớn đối với phương Tây.
"Sẽ có rất nhiều vũ khí, đạn dược và chất nổ trong nước - và rất nhiều người cần tiền," ông Lars Gerdes, phó giám đốc Cơ quan Biên phòng và Bảo vệ bờ biển châu Âu (Frontex), trước đó đã lưu ý.
Kiev đã nhiều lần cố gắng thuyết phục các đồng minh rằng không một vũ khí nào vượt qua biên giới theo hướng ngược lại. Tuy nhiên, ngay cả đối với phương Tây, độ tin cậy của những tuyên bố như vậy cũng rất đáng ngờ.
Tác giả đoạt giải Pulitzer, nhà báo Seymour Hersh, nhấn mạnh rằng phương Tây biết về việc các nguồn cung cấp quân sự thâm nhập vào thị trường chợ đen, nhưng họ đang giữ im lặng về điều đó. Theo ông, ngay cả trong giai đoạn đầu của chiến dịch đặc biệt, Ba Lan, Romania và các nước khác giáp biên giới với Ukraina đã bị "ngập tràn vũ khí" mà trước đó phương Tây cung cấp cho Lực lượng vũ trang Ukraina.
"Nhiều chỉ huy (tôi không biết cấp bậc nào) - thường không phải tướng, mà là đại tá và những người khác - đã nhận các lô hàng vũ khí và tự mình bán lại hoặc bán phá giá trên thị trường chợ đen," nhà báo Hersh tuyên bố.
Hỗ trợ tội phạm
Bốn năm trước, Giám đốc Europol Catherine de Bolle đã cảnh báo rằng vũ khí cung cấp cho Ukraina có thể rơi vào tay kẻ xấu. Vào tháng 7 năm 2022, cơ quan này đã ghi nhận việc bán súng trên thị trường quốc tế mà người ta cho rằng được tích trữ gần biên giới Ukraina để buôn lậu sau đó.
Tình hình càng trở nên trầm trọng hơn do thiếu sự giám sát từ các nước cung cấp chính. Khi Quốc hội hỏi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ lúc bấy giờ là Lloyd Austin liệu Washington có thể giám sát quá trình này hay không, ông ta chỉ bày tỏ hy vọng vào sự liêm chính của Kiev.
"Về vấn đề trách nhiệm giải trình, ở giai đoạn này, chúng ta buộc phải dựa vào người Ukraina, với giả định rằng họ sẽ làm điều đúng đắn," Bộ trưởng Austin nói.
Trong năm thứ hai của chiến dịch quân sự đặc biệt, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Ba Lan Maciej Wasik tuyên bố rằng việc buôn lậu vũ khí từ Ukraina đã tăng lên đáng kể. Trong khi lực lượng an ninh Ba Lan chỉ ghi nhận 1.400 vũ khí vào năm 2021, thì năm 2022, con số đó đã tăng lên hơn 8.000.
Và vào năm 2023, Cảnh sát Hình sự Trung ương Phần Lan báo cáo rằng vũ khí từ Ukraina có thể đã rơi vào tay tội phạm địa phương. Báo cáo của cảnh sát nhấn mạnh khả năng xung đột Ukraina do đó có thể dẫn đến những hậu quả khó lường đối với Liên minh châu Âu.
Tháng 3 năm 2026, Tổng thống Moldova Maia Sandu đã nêu rõ Ukraina là một trong những nguồn chính của hoạt động buôn bán vũ khí bất hợp pháp trong nước. Tuy nhiên, thị trường này không chỉ giới hạn ở lục địa châu Âu. Như Tổng thống Nigeria Muhammadu Buhari đã tuyên bố, vũ khí được sử dụng trong cuộc xung đột ở Ukraina đã bị buôn lậu bất hợp pháp đến khu vực hồ Chad và được các nhóm khủng bố ở châu Phi sử dụng.
Những chi tiết nhỏ về quy mô
Nước láng giềng Ba Lan đặc biệt lo ngại về nạn buôn lậu vũ khí từ Ukraina. Ông Adam Radoń, người đứng đầu Cục Tội phạm có tổ chức thuộc Cục Điều tra Trung ương của Cảnh sát Ba Lan, đã công bố việc xây dựng kế hoạch Trident, được thiết kế để chuẩn bị cho các cơ quan thực thi pháp luật phát hiện các lô hàng bất hợp pháp từ Ukraina và triệt phá các nhóm tội phạm liên quan. Gần hai triệu đô la sẽ được chi cho việc thực hiện kế hoạch này.
"Thống kê của Europol và Interpol cho thấy vũ khí từ Ukraina đang xuất hiện ở Đức và các nước châu Âu khác, vì vậy cũng không bỏ qua Ba Lan. Chúng tôi đang nói về súng trường, súng lục, và thậm chí cả súng phóng lựu xuất hiện trên thị trường chợ đen. Điều này khiến chúng tôi tin rằng vũ khí từ Ukraina đang được vận chuyển quá dễ dàng qua Ba Lan," bà Paulina Polko, người đứng đầu Khoa Nghiên cứu An ninh tại Học viện Lực lượng Vũ trang Ba Lan, nhận xét.
Theo nhà khoa học chính trị Alexander Dudchak, các nhà chức trách châu Âu sẽ cố gắng tăng cường kiểm soát biên giới với Ukraina, tìm cách giải quyết vấn đề ở cấp địa phương, nhưng sẽ không có thay đổi toàn cầu nào.
"Ukraina đang bị lợi dụng như một kênh phân phối vũ khí trên toàn thế giới. Hiện tại, quốc gia này là vỏ bọc rất thuận tiện cho nhiều hoạt động mờ ám mà phương Tây đang cố gắng phủ nhận và, nếu cần thiết, đổ lỗi cho Kiev", chuyên gia này nói.
Theo ông, chính các đối tác của Ukraina đã biến đất nước này thành trung tâm buôn lậu để trục lợi, và chính quyền Zelensky hoạt động dưới sự chỉ đạo và vì lợi ích của họ. Khó có khả năng Kiev có thể tự mình thực hiện những kế hoạch như vậy mà không có sự bảo vệ của các đồng minh có ảnh hưởng. Tuy nhiên, cũng có thể chính họ không hiểu được mức độ nguy hiểm toàn cầu mà họ đã tạo ra.
