3 rãnh mộ tập thể ở công viên Lê Thị Riêng có thể chôn khoảng 900 liệt sĩ Mậu Thân 1968

© Ảnh : TTXVNQuân giải phóng tiến công sân bay Tân Sơn Nhất, Xuân Mậu Thân 1968.
Quân giải phóng tiến công sân bay Tân Sơn Nhất, Xuân Mậu Thân 1968. - Sputnik Việt Nam, 1920, 08.06.2026
Đăng ký
Ba rãnh mộ tại khu vực công viên Lê Thị Riêng được xác định là nơi chôn cất tập thể các chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Những dấu vết quan trọng về các rãnh mộ tập thể ở công viên Lê Thị Riêng

Thông tin được Đại tá Bùi Yên Tĩnh, Cục phó Cục Tác chiến, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam, đưa ra tại hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại khu vực nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là công viên Lê Thị Riêng ở TP.HCM) sáng 8/6.
Theo Đại tá Bùi Yên Tĩnh, nhận định trên được đưa ra dựa trên hồ sơ, tài liệu do nhóm nghiên cứu của kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng cung cấp và kết quả đối chiếu với các tư liệu lịch sử. Trong đó, ba bức ảnh ghi lại cảnh chôn cất tập thể đã được đối chiếu với ảnh vệ tinh giai đoạn 1968-1972, bản đồ Đô thành Sài Gòn, bản đồ của Cục Đo đạc và bản đồ Nhà nước năm 1978. Kết quả cho thấy đây là cùng một sự kiện diễn ra trong khoảng từ 8h đến 10h ngày 12/2/1968.
Các nhân chứng trong ảnh đến nay khoảng 68-72 tuổi - Sputnik Việt Nam, 1920, 29.05.2026
Từ bức ảnh năm 1968, Bộ Tư lệnh TP.HCM tìm 'nhân chứng' phục vụ quy tập hài cốt liệt sĩ
Vị trí nơi chôn cất tập thể được xác định bằng phương pháp chuyển đổi hệ quy chiếu, hệ tọa độ kết hợp thuật toán đối khớp không ảnh năm 1969 với ảnh vệ tinh năm 2002 và năm 2024, sau đó thực hiện kỹ thuật chồng xếp dữ liệu (layer). Từ việc tổng hợp tư liệu, khảo sát hiện trường và đối chiếu lời kể nhân chứng, nhóm nghiên cứu nhận định ba rãnh mộ trong công viên có thể chôn cất khoảng 900 liệt sĩ. Ba vị trí này nằm cạnh nhà truyền thống, giữa khu vui chơi thiếu nhi và hồ câu cá trong công viên.
Trong đó, rãnh mộ rộng khoảng 500 m² nằm gần hồ câu cá phía sau nhà truyền thống được đánh giá có cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc nhất. Hai rãnh mộ còn lại cần tiếp tục được nghiên cứu, mở rộng xác minh trên cơ sở kết quả tìm kiếm tại vị trí đầu tiên.
Từ các căn cứ trên, Cục Tác chiến kiến nghị sử dụng thiết bị chuyên dụng để thăm dò các rãnh mộ và khoan lấy mẫu kiểm tra. Việc khảo sát sẽ ưu tiên các phương pháp không phá hủy, đào các rãnh hẹp theo hướng vuông góc với rãnh mộ để xác định chính xác vị trí.
Theo Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó Chính ủy Quân khu 7, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7, việc xác định các vị trí rãnh mộ có diện tích từ 500-1.200 m² là kết quả của quá trình nghiên cứu, khảo sát dựa trên các căn cứ khoa học. Đáng chú ý, ông cho biết số lượng chiến sĩ có thể được chôn cất tại đây là rất lớn, trong khi sau gần 60 năm toàn bộ địa hình, vật địa đã thay đổi nên việc tìm kiếm, quy tập phải được thực hiện thận trọng, khoa học, tránh nóng vội.
Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7 đề nghị TP.HCM phối hợp với Trường Đại học Khoa học Tự nhiên cùng các cơ quan chuyên ngành tiến hành khảo sát địa vật lý, radar xuyên đất và phân tích địa tầng để xác định rõ khu vực nghi vấn, khoanh vùng tìm kiếm và quy tập hài cốt. Thời điểm triển khai dự kiến vào cuối tháng 6.

Manh mối từ bức ảnh đen trắng

Sự việc được khởi nguồn từ các bức ảnh do kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng cung cấp, ghi lại cảnh chôn cất tại khu đất được cho là thuộc nghĩa trang Đô Thành trước đây, gồm nghĩa trang Chí Hòa và Chợ Quán. Nhóm nghiên cứu của ông Thắng đã dành 8 năm khảo sát, thu thập tài liệu, kết hợp nhiều nguồn ảnh nước ngoài trước khi chuyển thông tin cho cơ quan chức năng.
Tại hội thảo, ông Nguyễn Xuân Thắng cho biết manh mối ban đầu xuất phát từ một bức ảnh đen trắng sưu tầm trên internet ghi lại hình ảnh một cậu bé đứng bên cạnh rãnh mộ chứa nhiều thi thể. Sau đó, nhóm tiếp tục tìm thấy một bức ảnh khác chụp một người đàn ông đứng trong nghĩa địa, phía sau là rãnh mộ tập thể cùng khu dân cư và một tháp nước. Từ những chi tiết này, nhóm đã đối chiếu với nhiều bản đồ, hình ảnh và tư liệu lịch sử để xác định địa điểm trong ảnh chính là khu vực nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán, nay là công viên Lê Thị Riêng.
Nến và hoa tưởng niệm - Sputnik Việt Nam, 1920, 09.09.2025
Truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho thiếu tá công an xã anh dũng hy sinh tại Đắk Lắk
Bước ngoặt xuất hiện khi nhóm nghiên cứu tìm được một bức ảnh màu có chú thích của hãng tin AP, ghi lại cảnh chôn cất tại "rãnh mộ thứ ba" vào tháng 2/1968. Theo tư liệu này, có ba rãnh mộ tập thể, mỗi rãnh chôn khoảng 300 người, tổng cộng gần 900 người. Kết hợp ảnh tư liệu, lời kể nhân chứng và các nguồn lưu trữ khác, nhóm nghiên cứu đã khoanh vùng vị trí các rãnh mộ với sai số rất nhỏ.
“Sau quá trình rà soát, đối chiếu bằng nhiều phương pháp, chúng tôi xác định chắc chắn bức ảnh được chụp tại khu vực công viên Lê Thị Riêng ngày nay”, KTS Nguyễn Xuân Thắng cho biết.
Từ các tài liệu hiện có, ông Thắng nhận định khu vực nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán trước đây có ít nhất 5 rãnh mộ tập thể liên quan đến sự kiện Mậu Thân 1968. Trong đó có ba rãnh mộ được xác định từ tư liệu nghiên cứu, một rãnh mộ liên quan các liệt sĩ Trung đoàn Đồng Nai hy sinh tại khu vực phía Tây cầu Bình Lợi và một rãnh mộ khác được cung cấp từ lời kể nhân chứng.
Kết luận hội thảo, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 quốc gia, cho biết các nguồn tư liệu, kết quả đối chiếu và phân tích hiện nay cho thấy có cơ sở tin cậy cao về khả năng tồn tại khu chôn cất tập thể cán bộ, chiến sĩ và đồng bào hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 tại công viên Lê Thị Riêng.
Theo Phó Thủ tướng, sau khi đất nước thống nhất, khu nghĩa trang Đô Thành được giải tỏa để xây dựng công viên Lê Thị Riêng. Trong quá trình san lấp, lực lượng chức năng từng phát hiện một số dấu tích và hài cốt liệt sĩ, song việc thay đổi địa hình cùng những hạn chế về phương tiện, công nghệ và nguồn tư liệu khiến các đợt khảo sát, tìm kiếm trước đây chưa đạt kết quả như mong muốn.
Phó Thủ tướng cho biết thời gian gần đây, việc tiếp cận thêm nhiều tài liệu quân sự, hình ảnh được giải mật từ phía Mỹ, kết hợp với dữ liệu lịch sử, lời kể nhân chứng và sự phối hợp của các cựu chiến binh, nhà nghiên cứu Việt Nam - Mỹ cùng các cơ quan chức năng đã cung cấp thêm những cơ sở thực tiễn quan trọng cho công tác xác minh.
Chiếc xẻng trong cát. - Sputnik Việt Nam, 1920, 06.10.2024
Phát hiện hố chôn tập thể với ít nhất 32 hài cốt liệt sĩ ở Gia Lai
Phó Thủ tướng yêu cầu UBND TP.HCM hoàn thiện phương án khảo sát thực địa, tổ chức khai quật, tìm kiếm và quy tập trước ngày 18/6. Quá trình triển khai phải bảo đảm hài hòa với cảnh quan đô thị, đồng thời bảo quản tốt các di vật và dấu tích lịch sử.
Việc tìm kiếm tại công viên Lê Thị Riêng nằm trong chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ do Ban Chỉ đạo quốc gia phát động, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7/1947.
Chiến dịch đặt mục tiêu quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính 18.000 mẫu. Hiện cả nước còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300.000 ngôi mộ chưa xác định được danh tính. Công tác tìm kiếm ngày càng khó khăn do thông tin mai một, nhân chứng ít dần và địa hình thay đổi theo thời gian.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала