“Những điều bí ẩn trong rừng Amazon”. Phát hiện ở Bolivia khiến giới khảo cổ toàn cầu kinh ngạc
© Ảnh : CC BY-SA/Jose Iriarte
Đăng ký
Các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra một nền văn minh chưa từng được biết đến trong rừng rậm Amazon. Một đô thị thực sự trải rộng trên hàng chục nghìn km vuông, hóa ra đã hình thành từ rất lâu trước khi người Tây Ban Nha, người Aztec và người Maya đến.
Cả một nền văn minh bí ẩn vừa được tìm thấy giữa rừng rậm Amazon. Những chi tiết – trong tài liệu của Sputnik.
Nền văn minh bị 'chôn vùi'
Các nhà khoa học từ lâu đã nghi ngờ rằng có điều gì đó đặc biệt ẩn náu trong những bụi rậm dày đặc của thung lũng Llanos de Mojos. Nhưng không phải ai cũng dám băng qua thung lũng nổi tiếng này của Bolivia: rất dễ bị lạc trong rừng rậm. Ảnh chụp từ trên không cũng không giúp ích được nhiều—những hình ảnh chỉ cho thấy tấm thảm xanh mướt.
Năm ngoái, các thành viên của một đoàn thám hiểm quốc tế bao gồm các nhà khoa học từ Bolivia, Ecuador và Hoa Kỳ đã quyết định áp dụng một phương pháp khéo léo: họ đã sử dụng công nghệ quét laser từ trên không (LiDAR) để nhìn xuyên qua lớp thảm thực vật rậm rạp. Các radar xuyên đất tiên tiến nhất có thể phát hiện ngay cả những thay đổi nhỏ nhất trong cảnh quan.
Sau khi sàng lọc, các chuyên gia không thể tin vào mắt mình. Ẩn mình dưới tán cây nho và cây cối quả thực là một số nền đất hình vuông và hình chữ nhật với kích thước khác nhau—tàn tích của các khu định cư.
"Các nền đất lớn nhất có diện tích lên tới 300 hecta—hơn 400 sân bóng đá. Điều này cho thấy hàng chục nghìn nông dân từng sinh sống tại đây", báo cáo được công bố dựa trên những phát hiện của cuộc thám hiểm cho biết.
Mùa này, công tác khảo sát thực địa cuối cùng có thể bắt đầu. Bước đầu tiên là tập trung vào bản chất của các công trình cho thấy mức độ đô thị hóa cao.
Khu vực này có cấu trúc đô thị vô cùng phức tạp với các kim tự tháp hình nón cao tới 20 mét, những công trình hình móng ngựa mà các nhà nghiên cứu giả định là không gian tụ họp công cộng, cũng như vô số phòng tiện ích và nhà ở.
Tất cả chúng đều được xây dựng trên sân thượng khổng lồ cao khoảng 5 mét và có tổng diện tích vài chục hecta.
Phát hiện này thay đổi mọi thứ
Gần những tàn tích của các khu nhà ở, các nhà khoa học đã phát hiện một hệ thống kênh rạch, hồ chứa nước nhân tạo khổng lồ để kiểm soát mực nước và thâm canh ngô.
"Chúng tôi nhận thấy rằng cư dân của những khu vực này đã khéo léo sử dụng hệ thống thoát nước để làm cho đất đai phù hợp cho việc trồng trọt trong mùa mưa. Cây trồng phổ biến nhất là ngô, nhưng cũng có nhiều loại cây lương thực khác, bằng chứng là sự hiện diện của tàn tích hạt giống trong các mẫu đất", các nhà khoa học ghi nhận.
Hơn nữa, các nhà khoa học phát hiện ra rằng các khu định cư bị chôn vùi trong rừng rậm Amazon được kết nối với nhau bằng mạng lưới đường sá được bảo trì tốt. Đan xen trong một mạng lưới hậu cần phức tạp, chúng hợp nhất thành một New York cổ đại thực sự - với tổng diện tích khoảng 200 km vuông.
"Điều đáng chú ý là tất cả các tuyến đường chính, cũng như các công trình kiến trúc, đều hướng về phía tây bắc. Điều này cho thấy cư dân tại đây chắc chắn sở hữu hệ thống vũ trụ quan, thần thoại và đời sống tâm linh vô cùng đặc trưng, gắn bó chặt chẽ với cuộc sống hàng ngày của họ", các nhà khoa học giải thích.
Các nhà khảo cổ cho rằng, phát hiện kỳ quan này làm thay đổi hoàn toàn hiểu biết của nhân loại về nền văn minh từng ngự trị tại đây, bác bỏ hoàn toàn quan niệm cho rằng rừng Amazon là vùng đất "nguyên sơ" và không thể sinh sống được. Hóa ra, đất đai cằn cỗi, sự thay đổi khắc nghiệt giữa mùa mưa và mùa khô, và sự khó tiếp cận hoàn toàn không phải là trở ngại.
Chỉ còn một câu hỏi: ai có thể tạo ra một công trình như vậy? Phương pháp định tuổi bằng carbon phóng xạ đã xác định rằng một số công trình có niên đại hơn hai nghìn năm. Vào giữa thiên niên kỷ thứ nhất, cả người Maya, người Aztec hay người Inca đều chưa đạt đến trình độ phát triển cao như vậy.
Hoàn thành các công việc đang dang dở
Một manh mối đã được tìm thấy ở nước láng giềng Ecuador. Hai năm trước, các khu định cư cổ đại đã được phát hiện tại thung lũng Upano có niên đại xấp xỉ cùng thời với Llanos de Mojos. Một loạt các nền đất hình chữ nhật giống nhau—tàn tích của các đền thờ và kim tự tháp—trải dài hàng trăm km dọc theo sông Amazon.
Giữa các khu định cư có các con đường được đào đắp cực kỳ thẳng và cắt nhau tạo thành các góc vuông. Trong đó, con đường dài nhất được các nhà khoa học ghi nhận kéo dài tới 25 km.
“Theo ước tính sơ bộ, có thể đã từng có từ 15.000 đến 100.000 người sinh sống tại khu định cư này”, - Giáo sư Stéphen Rostain, trưởng nhóm nghiên cứu, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu khoa học quốc gia (CNRS) ở Pháp, nói với các nhà báo.
Hệ thống hậu cần phát triển cùng với quy hoạch đô thị bài bản đã khiến các nhà khoa học rút ra kết luận rằng, quần thể đô thị cổ tại Thung lũng Upano là một hệ thống siêu đô thị thực thụ. Những đặc điểm cấu trúc đã khẳng định Upano là một tổ hợp chính trị và kinh tế thống nhất.
Nhìn từ trên không của Llanos de Mojos
© Ảnh : CC BY-SA/Jose Iriarte
Trong một cuộc phỏng vấn, giáo sư Stéphen Rostain nhận xét rằng, các nhà khảo cổ học cuối cùng đã chứng minh những giả thuyết về các "thành phố mất tích" trong rừng Amazon của nhà khoa học Percy Fawcett. Một thế kỷ trước, nhà thám hiểm người Anh này đã lên đường đến Nam Mỹ để tìm kiếm một nền văn minh bản địa phát triển cao, hoàn toàn sánh ngang về quy mô và niên đại với thời kỳ La Mã hay Hy Lạp cổ đại.
Theo ông, cuộc tìm kiếm phải diễn ra ở phía tây bắc khu rừng mưa Amazon. Nhưng, ông Percy Fawcett đã mất tích không dấu vết vào năm 1925 trong rừng rậm Amazon khi đang tìm kiếm thành phố "mất tích" huyền thoại. Sau đó, bạn bè của ông không thể tìm thấy bất kỳ tài liệu nào. Vì vậy, không thể nói liệu người Anh này có đạt được mục tiêu của mình hay không.
Tuy nhiên, những khám phá gần đây ở thung lũng Upano và Llanos de Mojos cho thấy rằng, dự đoán của ông Percy Fawcett về một nền văn minh cổ đại rộng lớn, phức tạp và tiên tiến ẩn sâu trong rừng rậm Amazon là hoàn toàn chính xác.
