ADB: Việt Nam cần đổi mô hình tăng trưởng để tránh bẫy thu nhập trung bình

© Ảnh : Quỳnh DanhĐà tăng trưởng của Việt Nam nổi bật trong bối cảnh kinh tế Đông Nam Á có sự phân hóa rõ nét
Đà tăng trưởng của Việt Nam nổi bật trong bối cảnh kinh tế Đông Nam Á có sự phân hóa rõ nét - Sputnik Việt Nam, 1920, 20.07.2026
Đăng ký
Sau mức tăng GDP 8,18% trong 6 tháng đầu năm 2026, ADB đánh giá triển vọng kinh tế Việt Nam vẫn tích cực, nhưng nhấn mạnh yêu cầu nâng sức chống chịu, tăng năng suất và phát triển khu vực tư nhân trong nước.
Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tiếp tục đánh giá tích cực về triển vọng kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 2026-2027, sau khi GDP tăng 8,18% trong nửa đầu năm 2026, theo VietnamPlus.
Theo ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam, các động lực chính của tăng trưởng gồm sản xuất công nghiệp, xuất khẩu, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đầu tư công, dịch vụ và tiêu dùng trong nước. Những yếu tố này cho thấy nền kinh tế vẫn duy trì được đà tăng trưởng và khả năng chống chịu.
Tuy nhiên, ADB lưu ý các rủi ro bên ngoài đang gia tăng. Với độ mở thương mại cao, những biến động về thuế quan, hàng rào thương mại, giá năng lượng, tỷ giá và nhu cầu từ các thị trường lớn có thể tác động trực tiếp đến xuất khẩu, sản xuất và đầu tư của Việt Nam.
Việc nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu cũng phản ánh sản xuất mở rộng, nhưng đồng thời cho thấy nền kinh tế còn phụ thuộc đáng kể vào nguyên liệu đầu vào nhập khẩu.
ADB cho rằng trong giai đoạn tới, Việt Nam cần vừa duy trì tăng trưởng, vừa nâng cao sức chống chịu thông qua ổn định kinh tế vĩ mô, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tăng năng suất.

Từ tăng trưởng dựa vào vốn sang tăng trưởng dựa vào năng suất

Theo ADB, để tránh bẫy thu nhập trung bình, Việt Nam cần chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào vốn đầu tư, lao động chi phí thấp và FDI sang mô hình dựa trên năng suất cao hơn, nhân lực có kỹ năng, đổi mới sáng tạo và khu vực tư nhân trong nước năng động hơn.
Các ngành như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), thiết bị bay không người lái (UAV), công nghệ số và công nghiệp xanh có thể trở thành động lực quan trọng trong quá trình này.
Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 09.07.2026
Kinh tế Việt Nam đi ngược toàn châu Á, GDP có thể đạt 7,2%
Tuy nhiên, ưu đãi đầu tư không đủ để tạo đột phá. Những ngành công nghệ chiến lược đòi hỏi nền tảng gồm lao động trình độ cao, hạ tầng số hiện đại, nguồn cung năng lượng ổn định, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn quốc tế, năng lực nghiên cứu ứng dụng và hệ sinh thái doanh nghiệp nội địa đủ sức cạnh tranh.
ADB cũng nhấn mạnh tăng trưởng cần bao trùm hơn, để năng suất cao hơn được chuyển hóa thành thu nhập tốt hơn cho hộ gia đình, việc làm chất lượng hơn và nhiều cơ hội hơn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Cải cách phải có kết quả đo lường được

ADB đánh giá Việt Nam đã triển khai nhiều cải cách quan trọng trong hành chính công, phân cấp, phân quyền, cải thiện môi trường kinh doanh và định hình động lực tăng trưởng mới.
Tuy nhiên, để đạt mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần tiếp tục tháo gỡ các nút thắt về thực thi chính sách, thủ tục đầu tư, tiếp cận đất đai, hạ tầng, năng lượng, logistics, kỹ năng lao động, thị trường vốn và đổi mới sáng tạo.
Năng suất của doanh nghiệp trong nước vẫn còn tương đối thấp, trong khi liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội địa chưa phát huy hết tiềm năng.
Theo ADB, các chiến lược và nghị quyết chính sách chỉ có thể tạo kết quả thực chất nếu được triển khai nhất quán, có chỉ tiêu đo lường và cơ chế giải trình rõ ràng.

Khu vực tư nhân phải tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị

ADB cho rằng mục tiêu không phải là giảm vai trò của FDI, bởi khu vực này vẫn quan trọng với tăng trưởng, xuất khẩu, chuyển giao công nghệ và việc làm. Vấn đề là nâng năng lực của doanh nghiệp tư nhân trong nước để hấp thụ tốt hơn lợi ích từ FDI và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Các ưu tiên gồm cải thiện môi trường kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ, nâng khả năng tiếp cận đất đai và vốn dài hạn, tăng cường quản trị doanh nghiệp, hỗ trợ chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Việt Nam cũng cần tiếp tục phát triển thị trường vốn để mở rộng nguồn vốn dài hạn, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Một khu vực tư nhân trong nước mạnh hơn sẽ giúp tăng trưởng bền vững, bao trùm và chống chịu tốt hơn trước cú sốc bên ngoài.

ADB ưu tiên hạ tầng, năng lượng và tài chính xanh

Trong giai đoạn tới, ADB sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam ở các lĩnh vực có tác động lớn đến tăng trưởng dài hạn như hạ tầng bền vững, giao thông, logistics, đô thị, tài nguyên nước, chuyển đổi năng lượng, hiện đại hóa lưới điện, thích ứng biến đổi khí hậu, y tế, kỹ năng lao động, khu vực tư nhân và nâng cao chất lượng đầu tư công.
Một trọng tâm quan trọng là hỗ trợ Việt Nam nâng chất lượng chuẩn bị và triển khai dự án. Theo ADB, Việt Nam không chỉ cần nhiều dự án hơn mà cần các khoản đầu tư chất lượng cao hơn, có khả năng tạo lan tỏa và thu hút khu vực tư nhân.
Phong bao lì xì (mừng tuổi) in hình đồng tiền Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 05.07.2026
Việt Nam: Ngân hàng phải định kỳ cung cấp thông tin tài khoản cho cơ quan thuế
ADB có thể hỗ trợ thông qua tài chính, kỹ thuật, tư vấn chính sách, tiêu chuẩn môi trường - xã hội, cơ chế huy động tài chính xanh và tài chính khí hậu.
Với hạ tầng, chuyển đổi năng lượng và ứng phó biến đổi khí hậu, nhu cầu vốn của Việt Nam rất lớn, trong khi tài chính công và vốn ODA không đủ đáp ứng. Vì vậy, việc huy động đầu tư tư nhân, tài chính xanh và tài chính khí hậu là cần thiết.
ADB cho biết có thể hỗ trợ Việt Nam trong chuẩn bị dự án, cấu trúc tài chính, đánh giá rủi ro, chia sẻ rủi ro, phát triển dự án đối tác công tư (PPP), tiếp cận tài chính khí hậu và giúp dự án trở nên "có khả năng huy động vốn" (bankable).
Theo ADB, rào cản hiện nay không chỉ là thiếu vốn, mà còn nằm ở số lượng dự án được chuẩn bị tốt còn hạn chế, thời gian chuẩn bị kéo dài, năng lực triển khai chưa đồng đều, cơ chế chia sẻ rủi ro chưa rõ và thị trường vốn dài hạn chưa phát triển.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала