Doanh nghiệp Việt Nam lao đao vì Mỹ, tệ nhất là phải kéo hàng về

© Shutterstock/FOTODOM / Tang Trung KienTP. Đà Nẵng
TP. Đà Nẵng - Sputnik Việt Nam, 1920, 15.08.2026
Đăng ký
Thuế chống bán phá giá cá tra Việt Nam vào Mỹ tăng kỷ lục sau đợt rà soát mới nhất, khiến chi phí ký quỹ của doanh nghiệp đội lên hàng chục nghìn USD mỗi container.
Trao đổi với báo Thanh Niên, doanh nghiệp cho biết đã phải dừng ký hợp đồng mới, trong khi các lô hàng đang trên đường sang Mỹ phải đàm phán lại với đối tác để chia sẻ rủi ro, trong trường hợp xấu nhất thì phải chịu kéo hàng về.

Thuế tăng tới hơn 440%, doanh nghiệp dừng hợp đồng mới

Bộ Công Thương cho biết, ngày 12/8, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) công bố kết quả cuối cùng đợt rà soát hành chính lần thứ 21 (POR21) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá cá tra, cá basa đông lạnh của Việt Nam, trong giai đoạn từ ngày 1/8/2023 đến 31/7/2024.
Cá tra hiện là mặt hàng thủy sản xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam, sau tôm. Năm 2025, xuất khẩu cá tra đạt 2,2 tỷ USD, tăng 8%, trong đó thị trường Mỹ đạt 325 triệu USD, giảm 6% và không còn giữ vị trí thị trường lớn nhất.
Như Sputnik đưa tin, trước đó, kết quả cuối cùng cho thấy mức thuế tăng mạnh. Biển Đông chịu thuế 1 USD/kg, so với 0,29 USD/kg trước đó, tương đương tăng gần 245%. NTSF chịu mức 0,38 USD/kg, từ 0,07 USD/kg, tăng hơn 440%. Hai doanh nghiệp không được điều tra riêng là CASEAMEX và NAVICO chịu mức 0,84 USD/kg, so với 0,23 USD/kg, tăng khoảng 265%.
So với kết quả cuối cùng của đợt rà soát lần thứ 20, mức tăng còn rõ hơn khi Biển Đông và 6 doanh nghiệp khác khi đó đều được hưởng mức thuế 0 USD/kg. Trong khi đó, mức thuế suất toàn quốc đối với cá tra Việt Nam vẫn là 2,39 USD/kg. Các doanh nghiệp chưa được xác định đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng phải chịu mức này.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), mức thuế cuối cùng đối với các bị đơn bắt buộc đều tăng đáng kể so với kết quả sơ bộ công bố tháng 2/2026.
Hiệp hội lưu ý, thông báo kết quả cuối cùng cho thấy DOC đã thay đổi một số nội dung tính toán sau khi xem xét ý kiến và phản biện của các bên liên quan. Chính các thay đổi về dữ liệu và phương pháp tính sau giai đoạn sơ bộ đã khiến biên độ cuối cùng tăng đáng kể. Đây là diễn biến kém thuận lợi đối với hoạt động xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Mỹ trong thời gian tới.
Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 14.08.2026
Bị Mỹ tung thuế áp chặn, mặt hàng tỷ đô của Việt Nam đổi hướng sang Trung Quốc
Ngày 14/8, đại diện một doanh nghiệp thủy sản tại Đồng bằng sông Cửu Long chia sẻ với báo Thanh Niên xác nhận mức thuế mới chính thức có hiệu lực trong ngày, tạo áp lực rất lớn lên các doanh nghiệp xuất khẩu cá tra sang Mỹ.
“Điều này buộc các doanh nghiệp phải bỏ vào một khoản tiền khổng lồ để ký quỹ. Cụ thể, theo mức thuế mới công bố, 1 container 20 feet doanh nghiệp phải đóng tiền ký quỹ từ gần 16.000 - 20.000 USD. Do vậy, các doanh nghiệp quyết định dừng hẳn các hợp đồng mới. Đối với các đơn hàng đang lênh đênh trên biển, sẽ tích cực đàm phán với nhà nhập khẩu trên tinh thần chia sẻ rủi ro”, đại diện doanh nghiệp cho biết.
Đại diện doanh nghiệp thuỷ sản cũng bày tỏ, trong trường hợp xấu nhất thì phải chấp nhận "kéo" hàng về.
“Mức thuế hiện tại khiến cá tra Việt Nam gần như tắc đường vào Mỹ, ngoại trừ một doanh nghiệp duy nhất được loại ra khỏi cuộc điều tra chống bán phá giá từ nhiều năm trước”, vị đại diện thừa nhận.

Tìm đầu ra thay thế tại Trung Quốc, EU và thị trường nội địa

Thực tế, những áp lực tại Mỹ thực tế đã xuất hiện trước khi DOC công bố kết quả POR21. Một đại diện doanh nghiệp khác trao đổi với Thanh Niên cho biết ngành cá tra đã gặp bất lợi khi Mỹ áp thuế Section 301. Cá tra Việt Nam thuộc nhóm chịu mức thuế bổ sung 12,5%, làm giảm khả năng cạnh tranh với một số nguồn cung cá thịt trắng khác.
“Mức thuế chống bán phá giá mới tăng khoảng 250 - 450% như cánh cổng đóng sập trước mắt. Chúng ta sẽ phải tìm hướng ra mới, khai mở thị trường khác nhưng dù sao Mỹ vẫn là thị trường tiêu thụ rất lớn nên khó khăn này sẽ lan tỏa sang các thị trường khác và tác động lan tỏa đến người nông dân. Do vậy, giai đoạn 6 tháng cuối năm nay là thách thức không hề nhỏ với ngành cá tra và đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng 2 con số”, vị đại diện lo lắng.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tra Việt Nam đạt 1,1 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ. Động lực chính đến từ Trung Quốc và khối CPTPP. Riêng Trung Quốc đạt 299 triệu USD, tăng 35% và chiếm 27% tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra, tiếp tục là thị trường lớn nhất của ngành. Ngược lại, xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục gặp khó. Sau khi đạt 106 triệu USD trong 4 tháng đầu năm, tăng 4%, kim ngạch lũy kế 6 tháng chỉ còn mức 167 triệu USD, giảm 5% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 15% tổng xuất khẩu cá tra.
Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá, dự, phát biểu tại lễ công bố quyết định đặc xá tha tù trước thời hạn của Chủ tịch nước năm 2026 - Sputnik Việt Nam, 1920, 14.08.2026
Nhập siêu 20,3 tỷ USD, Việt Nam rà soát doanh nghiệp nhập nhiều mà xuất ít
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp đang hướng tới khai thác sâu hơn những thị trường tăng trưởng tích cực như Trung Quốc, CPTPP và châu Âu, đồng thời tìm thêm thị trường tại Đông Nam Á và nhóm thị trường Halal.
Cá tra Việt Nam cũng chuyển hướng sang thị trường trong nước nhiều hơn. Những năm gần đây, sản phẩm cá tra tại các siêu thị và cửa hàng tiện lợi ghi nhận mức tăng trưởng bình quân 10-15% mỗi năm. Về dài hạn, doanh nghiệp xác định phải tái cấu trúc chuỗi giá trị từ con giống, nuôi trồng đến chế biến; phát triển sản phẩm mới, tận dụng phụ phẩm và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn chất lượng, môi trường cũng như xu hướng tiêu dùng xanh.
EU được xem là một trong những thị trường còn dư địa tăng trưởng. Theo VASEP, trong bối cảnh nguồn cung một số loại cá thịt trắng tại châu Âu suy giảm và giá tăng, xuất khẩu cá tra Việt Nam sang EU trong 6 tháng đầu năm đạt 91 triệu USD, tăng 3%. Riêng tháng 6 đạt 20 triệu USD, tăng 56% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, cơ cấu hàng xuất khẩu vẫn tập trung lớn vào sản phẩm truyền thống. Phi lê cá tra đông lạnh chiếm 92% tổng kim ngạch sang EU; cá tra tươi, đông lạnh hoặc khô nguyên con, cắt khúc không thuộc mã HS 0304 chiếm khoảng 6%, còn sản phẩm chế biến giá trị gia tăng mới chiếm 2%.
Cơ cấu này cho thấy dư địa để cá tra Việt Nam mở rộng tại EU không chỉ nằm ở tăng sản lượng, mà còn ở phát triển các sản phẩm chế biến sâu, tiện lợi và phù hợp hơn với hệ thống bán lẻ hiện đại.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала