Điện hạt nhân Ninh Thuận bị vướng mắc pháp lý, cần tách thành 3 dự án khác nhau

© Ảnh : TTXVN - Bùi Doãn TấnQuang cảnh phiên họp
Quang cảnh phiên họp - Sputnik Việt Nam, 1920, 21.08.2026
Đăng ký
Sáng 21/8, tại Quốc hội, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính trình dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Vì sao phải tách dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành 3 dự án khác nhau?

Tờ trình của Chính phủ cho biết, Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận gồm hai nhà máy là Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2. Trong đó, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) làm chủ đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1, còn Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) làm chủ đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 2.
Như đã biết, dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 gồm dự án nhà máy điện hạt nhân và 4 dự án thành phần: hạ tầng phục vụ thi công; khu quản lý vận hành, khu chuyên gia và trụ sở ban quản lý dự án; trung tâm quan hệ công chúng; đào tạo nguồn nhân lực cho nhà máy. Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 2 gồm dự án nhà máy điện hạt nhân và 3 dự án thành phần: hạ tầng phục vụ thi công; khu quản lý vận hành, khu chuyên gia và trụ sở ban quản lý dự án; trung tâm quan hệ công chúng.
Từ Hòa Bình đến Ninh Thuận: Hành trình của những biểu tượng hữu nghị Việt Nam – Liên bang Nga - Sputnik Việt Nam, 1920, 28.07.2026
Multimedia
Từ Hòa Bình đến Ninh Thuận: Hành trình của những biểu tượng hữu nghị Việt Nam – Liên bang Nga
Đối với công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, UBND tỉnh Khánh Hòa đã phê duyệt hai dự án thành phần về di dân, tái định cư và giải phóng mặt bằng phục vụ hai nhà máy. Theo các báo cáo, đến nay địa phương cơ bản đáp ứng yêu cầu về mặt bằng; hạ tầng tái định cư được triển khai đồng bộ với tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng, bảo đảm bố trí tái định cư trước khi thu hồi đất.
Tuy nhiên, Chính phủ cho rằng quá trình triển khai dự án điện hạt nhân Ninh Thuận còn một số vướng mắc pháp lý. Nghị quyết 41/2009/QH12 về chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được Quốc hội ban hành năm 2009, trước khi Luật Đầu tư công lần đầu được ban hành. Vì vậy, Nghị quyết chưa xác lập đầy đủ các nội dung về chủ trương đầu tư theo quy định pháp luật về đầu tư công hiện hành.
Chủ trương được thông qua từ năm 2009 cũng chưa xác định rõ phương thức, hình thức đầu tư; một số thông tin, số liệu không còn phù hợp với thực tiễn. Do đó, Chính phủ cho rằng cần điều chỉnh Nghị quyết 41 để phù hợp với tình hình triển khai hiện nay. Một vướng mắc khác là Nghị quyết 41 chỉ quy định xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, không quy định các dự án thành phần, không xác lập hai dự án điện hạt nhân này là những dự án độc lập. Điều này khiến việc điều chỉnh chủ trương đầu tư riêng cho từng dự án gặp khó khăn do chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý để hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền.
Nếu điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với toàn bộ Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, hồ sơ sẽ phải đồng thời bao gồm hai dự án điện hạt nhân và dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Trong khi đó, Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 được giao cho hai chủ đầu tư khác nhau, có tiến độ, phương thức đầu tư và có thể cả thẩm quyền khác nhau. Theo Chính phủ, cách làm này sẽ khiến việc tổng hợp hồ sơ, thực hiện trình tự, thủ tục trở nên phức tạp và khó đáp ứng tiến độ. Sau này, nếu cần điều chỉnh đầu tư một nhà máy cũng có thể phải thực hiện thủ tục điều chỉnh toàn bộ dự án.
Để tháo gỡ các vướng mắc, Chính phủ đề nghị Quốc hội ban hành Nghị quyết tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành 3 dự án độc lập tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Ba dự án gồm: Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận; Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1; Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Theo Chính phủ, việc tách sẽ bảo đảm căn cứ pháp lý, trình tự và thủ tục đầu tư cho từng dự án, đồng thời tạo điều kiện xử lý linh hoạt các vấn đề phát sinh mà không phải phụ thuộc, chờ đợi lẫn nhau. Sau khi được tách, các dự án được kế thừa và sử dụng dữ liệu, kết quả công việc trước đây đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, thực hiện đúng quy định pháp luật để tiếp tục triển khai.
nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận - Sputnik Việt Nam, 1920, 06.07.2026
Nga giúp Việt Nam xây công trình thế kỷ, Nhật rút lui, ai sẽ tham Ninh Thuận 2?
Dự thảo Nghị quyết giao Chính phủ chỉ đạo việc lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư, phê duyệt đầu tư và tổ chức triển khai hai dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 theo pháp luật hiện hành, tương ứng với hình thức đầu tư và nguồn vốn phù hợp của từng dự án.
Khi cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Nghị quyết 41/2009/QH12 ngày 25/11/2009 của Quốc hội sẽ hết hiệu lực.
Đối với Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Chính phủ đề xuất tiếp tục triển khai theo các nội dung đã được phê duyệt và giao UBND tỉnh Khánh Hòa làm cơ quan chủ quản. Chủ tịch UBND tỉnh được quyết định đầu tư, điều chỉnh dự án và phân chia thành các dự án thành phần theo quy định, không phải thực hiện quyết định chủ trương đầu tư.
Trong thời gian chờ bố trí tái định cư, Khánh Hòa được phép bố trí nhà ở tạm hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà cho người có đất ở bị thu hồi. Thời gian và mức hỗ trợ cụ thể do UBND tỉnh quy định, bảo đảm công khai, minh bạch và phù hợp thực tế địa phương. Dự thảo cũng cho phép áp dụng chỉ định thầu theo quy trình rút gọn đối với các gói thầu tư vấn, phi tư vấn phục vụ dự án theo pháp luật về đấu thầu. Việc lập, thẩm định, phê duyệt và thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất thực hiện theo pháp luật về đất đai.
Nguồn vốn cho dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư gồm ngân sách trung ương, nguồn tăng thu, tiết kiệm chi, dự phòng ngân sách trung ương hằng năm và các nguồn vốn hợp pháp khác. Kế hoạch vốn đã giao, số vốn đã bố trí và giải ngân trước khi Nghị quyết có hiệu lực tiếp tục được thanh toán, quyết toán theo quy định.
Chính phủ đồng thời đề nghị tiếp tục áp dụng các cơ chế, chính sách đặc biệt tại Nghị quyết 189/2025/QH15 và Nghị quyết 121/2026/UBTVQH15 đối với cả 3 dự án sau khi tách, kể cả khi Nghị quyết 41/2009/QH12 hết hiệu lực. Trường hợp cần thiết, Chính phủ sẽ báo cáo Quốc hội sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách đặc biệt trong quá trình trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư từng dự án, sau khi báo cáo và được cấp có thẩm quyền đồng ý.

Đề nghị không để phát sinh khoảng trống pháp lý

Thẩm tra Tờ trình, ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, cho biết Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết, nhằm bảo đảm căn cứ pháp lý, trình tự, thủ tục đầu tư, đồng thời xử lý linh hoạt, kịp thời các vấn đề phát sinh đối với từng dự án, “không phải phụ thuộc, chờ đợi lẫn nhau”, theo báo Chính phủ.
Theo ông Tạ Đình Thi, Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong triển khai dự án điện hạt nhân Ninh Thuận theo đề xuất của Chính phủ, trong đó có việc tách dự án thành các dự án độc lập.
Ủy ban nhận định Nghị quyết 41 năm 2009 đã quyết định chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận gồm hai nhà máy nhưng chưa có căn cứ pháp lý xác lập đây là các dự án độc lập. Trong khi đó, mỗi dự án có chủ đầu tư, tiến độ và phương thức đầu tư khác nhau, gây khó khăn cho việc thực hiện các thủ tục. Việc tách dự án sẽ tạo cơ sở pháp lý để từng chủ đầu tư thực hiện thủ tục đầu tư, xác định rõ mục tiêu, phạm vi, nguồn vốn, phương thức và tiến độ của từng dự án.
Rossiya Segodnya và báo Nhân Dân Việt Nam ký kết thỏa thuận hợp tác - Sputnik Việt Nam, 1920, 30.06.2026
Đại sứ Việt Nam bình luận về việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận-1
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ rà soát và chịu trách nhiệm bảo đảm việc tách không ảnh hưởng đến quá trình triển khai, tuyệt đối không để xảy ra khoảng trống pháp lý hoặc phát sinh điểm nghẽn mới giữa chủ trương cũ và quyết định đầu tư mới.
Đối với dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị bảo đảm thực hiện liên tục, dứt điểm, không để kéo dài gây thất thoát, lãng phí; đáp ứng đầy đủ yêu cầu tiến độ của hai dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2, đồng thời xử lý đầy đủ số vốn, khối lượng và tài sản đã hình thành trước khi tách.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала