8 di sản thế giới của Việt Nam giá trị bao nhiêu?

© FotoliaHội An (Việt Nam)
Hội An (Việt Nam) - Sputnik Việt Nam, 1920, 11.09.2026
Đăng ký
Việt Nam dự kiến lượng hóa tổng giá trị kinh tế của 8 di sản thế giới, trong đó có Hoàng thành Thăng Long, Phố cổ Hội An và Khu đền tháp Mỹ Sơn. Kết quả sẽ cung cấp thêm cơ sở cho công tác bảo tồn, quy hoạch, đầu tư và phát triển kinh tế di sản.

Lượng hoá giá trị kinh tế 8 di sản

Ngày 11/9 tại Hà Nội, Cục Di sản Văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức cuộc họp lấy ý kiến về Đề án “Định giá kinh tế di sản - TEV, lượng hóa giá trị kinh tế tổng thể di sản thế giới”.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương, Trưởng ban soạn thảo Đề án, chủ trì cuộc họp. Tham dự có các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các cơ quan, đơn vị liên quan.
Theo dự thảo, Đề án gồm 8 đề án thành phần, dự kiến triển khai tại Hoàng thành Thăng Long; Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà; Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc; Thành nhà Hồ; Phong Nha - Kẻ Bàng; Cố đô Huế; Phố cổ Hội An và Khu đền tháp Mỹ Sơn.
Vịnh Hạ Long, Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 08.12.2025
Việt Nam 6 lần liên tục thắng giải “Điểm đến Di sản hàng đầu thế giới”
Đây là những di sản có loại hình và cấu trúc khác nhau, từ văn hóa, thiên nhiên đến các hệ thống di sản phức hợp. Việc lựa chọn này nhằm thử nghiệm khả năng áp dụng khung Tổng giá trị kinh tế (TEV) đối với nhiều dạng di sản.
Theo Cục Di sản Văn hóa, Việt Nam hiện có 9 di sản thế giới được UNESCO công nhận. Hơn 30 năm qua, việc bảo vệ và phát huy giá trị các di sản đã mang lại những đóng góp đáng kể cho phát triển kinh tế - xã hội, du lịch, sinh kế cộng đồng và bảo vệ môi trường, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh, nâng cao vị thế quốc gia.
Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế của di sản lâu nay thường được thể hiện qua những con số trực tiếp như lượng khách, tiền vé, doanh thu dịch vụ hay đóng góp từ du lịch. Nhiều lợi ích khác đối với cộng đồng và xã hội vẫn chưa được tính toán đầy đủ.
Đề án vì vậy đặt di sản trong cách tiếp cận rộng hơn, coi đây là nguồn vốn văn hóa, tự nhiên và xã hội, có thể tạo ra giá trị kinh tế, xã hội, môi trường, sinh kế cộng đồng và sức mạnh mềm trong dài hạn.

Không chỉ tính tiền vé và doanh thu du lịch

Việc lượng hóa tổng giá trị kinh tế không đồng nghĩa với đưa toàn bộ giá trị văn hóa hay Giá trị nổi bật toàn cầu của một di sản ra quy đổi thành tiền.
Theo Đề án, tổng giá trị kinh tế của di sản được xem xét ở cả giá trị sử dụng và giá trị phi sử dụng.
Nhóm giá trị trực tiếp có thể được tạo ra từ hoạt động tham quan, du lịch, dịch vụ văn hóa - sinh thái, giáo dục, nghiên cứu, tổ chức sự kiện và sinh kế cộng đồng.
Ở phạm vi rộng hơn, di sản còn đem lại nhiều lợi ích gián tiếp thông qua cảnh quan và môi trường, thương hiệu địa phương, khả năng thu hút đầu tư, giá trị bất động sản, chất lượng không gian sống và các dịch vụ hệ sinh thái.
Một phần giá trị khác nằm ở khả năng gìn giữ di sản cho tương lai, trao truyền cho các thế hệ sau, cũng như ý nghĩa về biểu tượng, bản sắc và tinh thần đối với cộng đồng.
Như vậy, việc lượng hóa nhằm phản ánh đầy đủ hơn những lợi ích mà di sản tạo ra, thay vì chỉ dựa vào số tiền thu được từ khách tham quan.
Cơm gà, Hội An - Sputnik Việt Nam, 1920, 09.08.2026
Phố cổ Hội An của Việt Nam bỗng dưng biến thành “thuộc Trung Quốc”
Hiện Việt Nam chưa có khung phương pháp TEV thống nhất ở cấp quốc gia dành cho di sản. Một số địa phương và dự án đã thực hiện các nghiên cứu riêng, nhưng khác nhau về phạm vi, phương pháp, dữ liệu và kỹ thuật ước lượng. Vì vậy, kết quả khó so sánh, cập nhật và ứng dụng đồng bộ vào quy hoạch, đầu tư công, chiến lược du lịch hay xây dựng cơ chế tài chính cho bảo tồn.
Khi tổng giá trị kinh tế được xác định rõ hơn, cơ quan quản lý sẽ có thêm căn cứ để phân bổ ngân sách, lựa chọn dự án đầu tư, lập quy hoạch đô thị và du lịch. Dữ liệu cũng có thể phục vụ xây dựng cơ chế tài chính bảo tồn, xác định phí và giá dịch vụ, tái đầu tư nguồn thu cũng như thiết kế phương án chia sẻ lợi ích với cộng đồng.
Nghiên cứu về Quần thể danh thắng Tràng An năm 2025 là một ví dụ được đề cập. Kết quả lượng giá Tổng giá trị kinh tế cho thấy giá trị văn hóa chiếm 49,31%, giá trị tự nhiên 38,99% và hệ thống cư trú 11,71%.
Các kết quả này cho thấy ngoài nguồn thu trực tiếp từ du lịch và sinh kế, những giá trị phi thị trường và tác động lan tỏa của di sản cũng chiếm vai trò đáng kể.

Hướng tới “di sản dẫn dắt phát triển kinh tế”

Theo kế hoạch, kết quả của Đề án sẽ được tích hợp với các đầu mối quản lý nhà nước, cơ sở dữ liệu, bản đồ, hệ thống GIS và phân tích không gian.
Thông qua đó, cơ quan quản lý có thể xác định nơi tập trung các nhóm giá trị, những khu vực cần ưu tiên bảo tồn, khu vực chịu áp lực phát triển cũng như các điểm nóng về môi trường và rủi ro. Dữ liệu này sẽ hỗ trợ xây dựng các kịch bản phát triển và xác định ưu tiên đầu tư, bảo tồn.
UNESCO cử đoàn đến Vịnh Hạ Long của Việt Nam làm gì?
Đề án được xây dựng nhằm thực hiện nhiệm vụ đặt ra tại Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Trong đó có yêu cầu nghiên cứu, định giá tổng giá trị kinh tế, phát triển kinh tế di sản và từng bước hình thành mô hình “di sản dẫn dắt phát triển kinh tế”.
Theo Cục Di sản Văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã gửi dự thảo tới 48 cơ quan, tổ chức, cá nhân để lấy ý kiến và nhận được 207 góp ý cụ thể. Cơ quan soạn thảo đã tiếp thu, chỉnh sửa theo 183 ý kiến, tương đương khoảng 88,5%, đồng thời giải trình 24 ý kiến còn lại.
Ngày 11/9, Ban soạn thảo và Tổ biên tập tiếp tục họp để rà soát lần cuối và hoàn thiện hồ sơ.
Sau đó, Cục Di sản Văn hóa sẽ hoàn chỉnh hồ sơ, trình Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét trước khi trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án, dự kiến trong tháng 10/2026.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала