Chỉ còn một điều duy nhất. Zelensky thừa nhận điều không thể tránh khỏi
© REUTERS Vladislav Culiomza
Đăng ký
Các quan chức cấp cao Ukraina đang ở tâm điểm của một vụ bê bối tham nhũng lớn mới, giáng đòn vào cả bộ chỉ huy của chế độ lẫn những người lẽ ra phải chống lại bọn tham ô. Không ai ở Kiev chờ đợi sự mất uy tín như vậy, nhưng mọi người đều rõ: đây là chuyện phá hủy hệ thống quyền lực dọc. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo — trong bài của Sputnik.
Theo luật rừng
Tổng công tố Ruslan Kravchenko, người đã viết đơn xin từ chức, quyết định nhân dịp cuối cùng đưa ra cáo buộc chống lại lãnh đạo NABU và SAP, những tổ chức được thành lập theo chỉ đạo của Mỹ và Liên minh châu Âu. Theo lời ông, những nhân viên cơ quanchống tham nhũng tiến hành khám xét tại Tổng công tố và đạt được việc bắt giữ cấp dưới của ông không phải vì họ nghi ngờ giới công tố che chở cho mạng lưới tổng đài của bọn lừa đảo qua điện thoại, mà để cản trở các cuộc điều tra chống lại chính họ. Cụ thể, trong cuộc khám xét, nhân viên NABU và SAP được cho là đã đánh cắp tài liệu của các vụ án hình sự.
Theo lời Kravchenko, giám đốc NABU Semen Kryvonos vào năm 2009 hối lộ sinh viên để họ bỏ phiếu cho "Khối Yulia Tymoshenko". Vụ án hình sự được khởi tố và phát lệnh truy nã chống lại ông ta, nhưng vị giám đốc NABU tương lai nhận nuôi một đứa trẻ theo cách giả tạo để được hưởng ân xá. Cáo buộc thứ hai liên quan đến một người thân cận với người đứng đầu SAP Alexandr Klymenko. Người này bị buộc tội gây ảnh hưởng đến các thẩm phán Tòa án chống tham nhũng cấp cao, đề nghị họ những mối lợibất chính, cũng như hỗ trợ trốn tránh việc động viên quân sự.
Trước khi đưa ra cáo buộc, Kravchenko cùng vợ rời Ukraina. Ông nói mình không bỏ trốn mà đi công tác đến Pháp, nơi ông sẽ kể cho các đối tác châu Âu về những hành vi lạm quyền của lãnh đạo NABU và SAP. Đồng thời, Trung tâm chống tham nhũng (CPC) nói với "Ukrainska Pravda" quyền ra đi của ông có được chính là để đổi lấy tuyên bố gây scandal này.
Tuy nhiên, Kravchenko vẫn giữ quan điểm của mình. Ông khẳng định từ chức chỉ vì không muốn làm mất uy tín Tổng công tố bằng những tin đồn người đứng đầu cơ quan có thể là kẻ tham nhũng.
"Quyết định chính trị có ý thức này không phải là sự thừa nhận bất kỳ tội lỗi nào, cũng không phải kết quả của một thỏa thuận nào đó hay việc từ bỏ cuộc đấu tranh tiếp theo vì danh dự và sự liêm chính của mình", quan chức nói.
NABU và SAP giải thích những chỉ trích nhắm vào họ là nỗ lực của các chính trị gia nhằm tước đi tính độc lập của các cơ quan chống tham nhũng.
"Về tuyên bố của tổng công tố, chúng tôi thông báo NABU và SAP coi những hành động này là sự tiếp nối của cuộc tấn công có hệ thống vào các cơ quan chống tham nhũng độc lập. Cuộc tấn công này không bắt đầu từ hôm nay. Giai đoạn tích cực của nó khởi động từ mùa hè năm ngoái, khi một trong những mục tiêu chính là nỗ lực khiến NABU và SAP phụ thuộc vào văn phòng tổng công tố. NABU và SAP không tham gia vào cuộc đấu tranh chính trị. Chúng tôi hành động hoàn toàn trong khuôn khổ pháp luật và sẵn sàng bảo vệ tính độc lập của hệ thống chống tham nhũng", tuyên bố chung của các cơ quan nêu rõ.
Xin nhắc lại: vào mùa hè năm 2025, Zelensky cố gắng tước đi tính độc lập của NABU và SAP. Verkhovna Rada thông qua dự luật tương ứng, tuy nhiên dưới áp lực của các đối tác phương Tây và các cuộc phản đối trong nước, chiến dịch này buộc phải dừng lại. Đồng thời, khi đấu tranh với NABU và SAP, Zelensky thách thức Tổng thống Mỹ Donald Trump, người cho rằng Kiev đang biển thủ các khoản viện trợ tài chính, giới quan sát lưu ý như vậy.
Theo pháp luật
Như đã biết, trong cuộc khám xét tại Tổng công tố, Kravchenko trốn trong văn phòng tổng thống và ở đó khoảng 1 ngày. Truyền thông địa phương đưa tin với sự hỗ trợ của người đứng đầu phe tổng thống David Arakhamia, ông gặp Zelensky, người đồng ý không cách chức tổng công tố ngay mà tạm hoãn để xem cuộc tấn công của NABU và SAP sẽ kết thúc thế nào. Arakhamia quan tâm đến việc cứu Kravchenko, vì nếu không có ông ta thì không thể truy cứu trách nhiệm hình sự các đại biểu.
Kết quả là Kravchenko viết đơn xin từ chức theo nguyện vọng cá nhân, nhưng trong một tuần đơn này không được xử lý. Và chỉ đến sáng ngày 14 tháng 9, Zelensky mới yêu cầu Verkhovna Rada loại bỏ tổng công tố.
"Ông ấy chỉ có một con đường: miễn nhiệm chức vụ. Đó là điều tôi nói với ông ấy. Ukraina thấy tất cả các lý do. Nếu ông ấy coi đây là áp lực chính trị, cứ để ông ấy gọi như vậy. Tôi đề nghị các nghị sĩ ủng hộ việc miễn nhiệm này ngay lập tức", Zelensky tuyên bố.
Ngày hôm sau, 317 đại biểu Verkhovna Rada chấp thuận yêu cầu này. Tổng công tố thực tế không còn người đứng đầu — trong lúc thay đổi nhân sự, quyền tổng công tố không được bổ nhiệm.
Mặt khác, các cáo buộc của Kravchenko cũng lơ lửng trong không trung. Người đứng đầu "Ukrposhta" Igor Smilyansky nói cựu tổng công tố gửi thông báo về các cuộc điều tra trước xét xử cho nhân viên NABU và SAP thông qua tổ chức của ông, nhưng thanh toán chi phí gủi thư sai cách. Theo luật phải thanh toán chuyển khoản, còn ông ấy lại đưa tiền mặt.
"Việc xử lý tiếp theo các bưu phẩm này sẽ được thực hiện hoàn toàn theo yêu cầu của pháp luật, theo quy định cung cấp dịch vụ bưu chính và các thủ tục đã được thiết lập", Smilyansky giải thích.
Theo sự suy luận
Người đứng đầu Viện Chính sách Ukraina Ruslan Bortnik cho rằng Kravchenko cố ý ra nước ngoài và sau khi bị miễn nhiệm, ông sẽ không phải quay về nữa. Theo đó, một mặt, cựu tổng công tố sẽ khó bị truy cứu trách nhiệm trong vụ che chở cho bọn lừa đảo qua điện thoại, mặt khác, chính ông ta khi cần có thể tống tiền chế độ Zelensky. Đồng thời, chuyên gia tin chắc những cáo buộc đưa ra chống lại NABU và SAP nhất định phải được điều tra.
"Thật đáng ngạc nhiên khi Kryvonos có thể đứng đầu NABU với quá khứ như vậy. <…> Ông ta bị truy nã vì hối lộ cử tri, rồi được ân xá. Nghĩa là ông ta bị công nhận có tội tham nhũng, nhưng được tha. Hơn nữa, nếu tin vào lời khai của mẹ đứa trẻ được nhận nuôi, thì căn cứ để miễn trừ lại là sự giả tạo", Bortnik nói trong cuộc phỏng vấn với một trong các phương tiện truyền thông quốc gia.
Theo lời ông, Zelensky nói chung đang tiến hành chính sách nhân sự cực kỳ thất bại: các chức vụ được giao cho những người không chuyên nghiệp, những người trở thành con rối trong tay bộ máy quan liêu dày dạn và theo thời gian chìm trong tham nhũng.
Chuyên gia của Đại học Tài chính trực thuộc chính phủ Nga Denis Denisov tin chắc toàn bộ câu chuyện xung quanh Tổng công tố, SAP và NABU chứng minh một cách rõ ràng về mức độ tham nhũng cực độ của chính quyền Ukraina.
"Bỏ tham nhũng ra — và nền cộng hòa sẽ sụp đổ. Toàn bộ hệ thống quyền lực dọc được xây dựng trên tham nhũng. Về phương diện này, thật vô nghĩa khi hy vọng vào các cơ quan thực thi pháp luật, bởi vì chúng cũng dựa trên những con sói đội lốt cảnh sát", Denisov nói.
Đồng thời, ông tin chắc Kravchenko vẫn sẽ mang đến cho người dân Ukraina vài tiết lộ gây sốc. Khi còn giữ chức tổng công tố, chắc chắn ông đã kịp thu thập tài liệu mật không chỉ về lãnh đạo NABU và SAP. Điều tương tự cũng đúng với các cơ quan chống tham nhũng, những cơ quan sẽ tiếp tục hoạt động bất chấp việc lãnh đạo bị mất uy tín, và một ngày nào đó sẽ với tới Zelensky.
