https://kevesko.vn/20260920/truong-hoc-robot-o-trung-quoc-viet-nam-se-canh-tranh-bang-gi-khi-nhan-cong-gia-re-mat-loi-the-44199830.html
“Trường học” robot ở Trung Quốc: Việt Nam sẽ cạnh tranh bằng gì khi nhân công giá rẻ mất lợi thế?
“Trường học” robot ở Trung Quốc: Việt Nam sẽ cạnh tranh bằng gì khi nhân công giá rẻ mất lợi thế?
Sputnik Việt Nam
Hàng trăm robot hình người đang được “đào tạo” tại Trung Quốc để đảm nhận ngày càng nhiều công việc trong nhà máy và đời sống. Khi tự động hóa làm thay đổi bài... 20.09.2026, Sputnik Việt Nam
2026-09-20T07:19+0700
2026-09-20T07:19+0700
2026-09-20T07:19+0700
việt nam
tác giả
quan điểm-ý kiến
fdi
kinh tế
sản xuất
người lao động
nhân công
công nghệ
khoa học
https://cdn.img.kevesko.vn/img/07e7/0b/09/26362119_0:0:2560:1440_1920x0_80_0_0_251ac564c46e77420f166834478c88e2.jpg
Tại Bắc Kinh (Trung Quốc), một trung tâm đào tạo dữ liệu robot rộng hơn 10.000 m² đang vận hành theo cách khá khác thường. Những “học viên” tại đây không phải con người mà là robot hình người.Hàng chục robot liên tục thực hiện các thao tác như nhấc chai nước, đưa khay thức ăn vào lò vi sóng, quét mã kiện hàng. Các huấn luyện viên điều khiển robot từ xa, lặp đi lặp lại những động tác gấp quần áo, dọn bát đĩa và nhiều nhiệm vụ khác để tạo ra dữ liệu phục vụ quá trình huấn luyện.Trung tâm đi vào hoạt động từ tháng 9/2025, hiện có khoảng 100 robot hình người, có khả năng tạo khoảng 29.000 giờ dữ liệu mỗi năm, bao phủ gần 700 tình huống.Trong cuộc đua robot hình người, dữ liệu đang trở thành yếu tố quyết định khả năng thương mại hóa. Những “trường học robot” như vậy không chỉ huấn luyện máy móc, mà còn tạo dữ liệu để robot thích ứng với ngày càng nhiều tình huống trong thế giới thực.Trung Quốc vì thế không chỉ chế tạo robot, mà đang xây dựng cả hạ tầng dữ liệu, môi trường huấn luyện và hệ sinh thái để đưa chúng từ phòng thí nghiệm vào sản xuất thực tế. Khi quá trình này được triển khai ở quy mô công nghiệp, tự động hóa có thêm cơ hội trở nên rẻ hơn, linh hoạt hơn và đảm nhận nhiều công việc vốn cần đến con người.Khi robot chạm vào lợi thế của Việt NamTrong khi đó, chi phí lao động cạnh tranh và nguồn nhân lực dồi dào lâu nay là một trong những yếu tố giúp Việt Nam hấp dẫn dòng vốn FDI sản xuất, đặc biệt trong những ngành thâm dụng lao động như điện tử, dệt may, da giày và lắp ráp.Với các tập đoàn quốc tế, bài toán lựa chọn địa điểm sản xuất không chỉ nằm ở quy mô thị trường mà còn ở tổng chi phí để vận hành nhà máy và khả năng duy trì hiệu quả xuất khẩu.Khi robot có thể đảm nhận ngày càng nhiều công việc lặp lại, bài toán của nhà đầu tư sẽ thay đổi. Thay vì tìm nơi có nhân công rẻ, doanh nghiệp sẽ phải cân nhắc nơi nào giúp họ đạt năng suất cao hơn với tổng chi phí cạnh tranh hơn.Đối với Việt Nam, điều đáng quan tâm không phải là robot hình người đã có thể thay thế toàn bộ công nhân hay chưa. Điều quan trọng hơn là hướng đi của công nghệ đang làm thay đổi phép tính kinh tế vốn được sử dụng trong nhiều quyết định đầu tư.Trao đổi với Sputnik, PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng - giảng viên cao cấp tại Viện Thương mại và Kinh tế Quốc tế, trường Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) cho rằng, tác động của robot đến lợi thế nhân công giá rẻ là điều khó tránh khỏi.Tự động hóa đã từng bước thay thế con người ở nhiều công đoạn sản xuất trong nhiều năm qua. Nếu quá trình này tiếp tục phát triển nhanh chóng, lợi thế về chi phí lao động sẽ ngày càng khó trở thành lý do đủ mạnh để quyết định một địa điểm đầu tư.Không thể mãi cạnh tranh bằng chi phíBài toán vì thế chuyển từ “lao động ở đâu rẻ hơn” sang “ở đâu doanh nghiệp có thể sản xuất hiệu quả hơn”.Sự thay đổi này đặt Việt Nam trước yêu cầu phải nhìn lại cách thu hút FDI. Không chỉ là tiếp tục tìm kiếm những dự án sử dụng nhiều lao động, mà phải tạo ra những điều kiện khiến doanh nghiệp cần đến năng lực công nghiệp, công nghệ và nhân lực của Việt Nam.Nói cách khác, điều Việt Nam cần làm ngay lúc này là xây dựng một lợi thế mới trước khi lợi thế cũ mất giá trị quá nhanh. Nếu nhìn từ góc độ năng lực cạnh tranh quốc gia, điều cần làm chính là nâng cấp những công việc mà robot khó thay thế, đồng thời đưa công nghệ vào chính quá trình sản xuất trong nước.Khi lợi thế nhân công dần thu hẹp, Việt Nam sẽ phải tìm cách, làm thế nào để giữ được vị trí trong những khâu có giá trị cao hơn của chuỗi sản xuất.Vì vậy, PGS. TS. Nguyễn Thường Lạng cho hay, vấn đề lớn hơn là thay đổi cấu trúc kỹ năng của nền kinh tế. Đây cũng là lý do lợi thế lao động giá rẻ về lâu dài không thể chỉ được thay thế bằng một lợi thế khác có giá rẻ hơn.Nếu Việt Nam chuyển được từ lợi thế về số lượng lao động sang chất lượng lao động, từ gia công sang công nghệ, từ thu hút vốn bằng chi phí thấp sang thu hút đầu tư bằng năng lực sản xuất và hệ sinh thái công nghiệp, robot lại có thể trở thành một phần của quá trình nâng cấp đó.Đây cũng là cách Việt Nam giảm dần sự phụ thuộc vào một lợi thế mà công nghệ đang từng bước làm suy yếu.Không cần chạy đua robot với Trung QuốcViệt Nam khó theo kịp tốc độ thương mại hóa robot của Trung Quốc, theo PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng. Trung Quốc có lợi thế lớn về quy mô thị trường, năng lực sản xuất, hệ sinh thái công nghệ và khả năng triển khai thử nghiệm trên diện rộng.Nhưng khoảng cách đó không có nghĩa Việt Nam đứng ngoài cuộc. Theo ông, Việt Nam cần tận dụng chính sự phát triển của Trung Quốc, học hỏi công nghệ và nắm bắt những thay đổi mà quá trình tự động hóa tạo ra đối với chuỗi cung ứng.Điều này đặc biệt quan trọng với một nền kinh tế đang tham gia sâu vào các chuỗi sản xuất khu vực.Khi công nghệ thay đổi cách doanh nghiệp tổ chức nhà máy, chuỗi cung ứng cũng sẽ được sắp xếp lại. Những công đoạn cần nhiều lao động có thể thu hẹp, trong khi nhu cầu đối với kỹ thuật, công nghệ, quản trị hệ thống và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất tăng lên.Cuộc đua robot, vì thế, là cuộc đua giữa các nền kinh tế trong việc thay đổi trước khi lợi thế cũ không còn đủ để cạnh tranh.
https://kevesko.vn/20260917/chuyen-gia-robot-noi-dia-cua-nga-da-lam-chu-cong-nghe-san-sang-chinh-phuc-mat-trang-va-sao-hoa-44181000.html
https://kevesko.vn/20260820/wall-e-va-ve-ngoai-sieu-thuc-hoi-nghi-robot-the-gioi-tai-bac-kinh-43797458.html
https://kevesko.vn/20260910/khong-kem-my-trung-quoc-viet-nam-tu-phat-trien-robot-hinh-nguoi-noi-dia-hoa-hon-90-44075260.html
https://kevesko.vn/20260812/robot-hinh-nguoi-su-phat-trien-trong-giai-doan-hien-tai-43677889.html
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Taras Ivanov
https://cdn.img.kevesko.vn/img/921/33/9213389_0:189:511:700_100x100_80_0_0_45fe7a54df37496801dfdab04a46c8a3.jpg
Taras Ivanov
https://cdn.img.kevesko.vn/img/921/33/9213389_0:189:511:700_100x100_80_0_0_45fe7a54df37496801dfdab04a46c8a3.jpg
tin thời sự
vn_VN
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Taras Ivanov
https://cdn.img.kevesko.vn/img/921/33/9213389_0:189:511:700_100x100_80_0_0_45fe7a54df37496801dfdab04a46c8a3.jpg
việt nam, tác giả, quan điểm-ý kiến, fdi, kinh tế, sản xuất, người lao động, nhân công, công nghệ, khoa học, robot, công nghiệp
việt nam, tác giả, quan điểm-ý kiến, fdi, kinh tế, sản xuất, người lao động, nhân công, công nghệ, khoa học, robot, công nghiệp
“Trường học” robot ở Trung Quốc: Việt Nam sẽ cạnh tranh bằng gì khi nhân công giá rẻ mất lợi thế?
Hàng trăm robot hình người đang được “đào tạo” tại Trung Quốc để đảm nhận ngày càng nhiều công việc trong nhà máy và đời sống. Khi tự động hóa làm thay đổi bài toán chi phí sản xuất, lợi thế nhân công giá rẻ của Việt Nam sẽ còn giữ được sức hút với dòng vốn FDI đến đâu?
Tại Bắc Kinh (Trung Quốc), một trung tâm đào tạo dữ liệu robot rộng hơn 10.000 m² đang vận hành theo cách khá khác thường. Những “học viên” tại đây không phải con người mà là robot hình người.
Hàng chục robot liên tục thực hiện các thao tác như nhấc chai nước, đưa khay thức ăn vào lò vi sóng, quét mã kiện hàng. Các huấn luyện viên điều khiển robot từ xa, lặp đi lặp lại những động tác gấp quần áo, dọn bát đĩa và nhiều nhiệm vụ khác để tạo ra dữ liệu phục vụ quá trình huấn luyện.
Trung tâm đi vào hoạt động từ tháng 9/2025, hiện có khoảng 100
robot hình người, có khả năng tạo khoảng 29.000 giờ dữ liệu mỗi năm, bao phủ gần 700 tình huống.
Trong cuộc đua robot hình người, dữ liệu đang trở thành yếu tố quyết định khả năng thương mại hóa. Những “trường học robot” như vậy không chỉ huấn luyện máy móc, mà còn tạo dữ liệu để robot thích ứng với ngày càng nhiều tình huống trong thế giới thực.
Trung Quốc vì thế không chỉ chế tạo robot, mà đang xây dựng cả hạ tầng dữ liệu, môi trường huấn luyện và hệ sinh thái để đưa chúng từ phòng thí nghiệm vào sản xuất thực tế. Khi quá trình này được triển khai ở quy mô công nghiệp, tự động hóa có thêm cơ hội trở nên rẻ hơn, linh hoạt hơn và đảm nhận nhiều công việc vốn cần đến con người.
Khi robot chạm vào lợi thế của Việt Nam
Trong khi đó, chi phí lao động cạnh tranh và nguồn nhân lực dồi dào lâu nay là một trong những yếu tố giúp Việt Nam hấp dẫn dòng vốn FDI sản xuất, đặc biệt trong những ngành thâm dụng lao động như điện tử,
dệt may, da giày và lắp ráp.
Với các tập đoàn quốc tế, bài toán lựa chọn địa điểm sản xuất không chỉ nằm ở quy mô thị trường mà còn ở tổng chi phí để vận hành nhà máy và khả năng duy trì hiệu quả xuất khẩu.
Khi robot có thể đảm nhận ngày càng nhiều công việc lặp lại, bài toán của nhà đầu tư sẽ thay đổi. Thay vì tìm nơi có nhân công rẻ, doanh nghiệp sẽ phải cân nhắc nơi nào giúp họ đạt năng suất cao hơn với tổng chi phí cạnh tranh hơn.
Đối với Việt Nam, điều đáng quan tâm không phải là robot hình người đã có thể thay thế toàn bộ công nhân hay chưa. Điều quan trọng hơn là hướng đi của công nghệ đang làm thay đổi phép tính kinh tế vốn được sử dụng trong nhiều quyết định đầu tư.
Trao đổi với Sputnik, PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng - giảng viên cao cấp tại Viện Thương mại và Kinh tế Quốc tế, trường Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) cho rằng, tác động của robot đến lợi thế nhân công giá rẻ là điều khó tránh khỏi.
“Thương mại hóa robot ở quy mô công nghiệp lớn chắc chắn sẽ tác động đến lợi thế nhân công giá rẻ. Chúng ta có thể nghĩ rằng một công việc nào đó, nếu robot có thể làm một cách chắc chắn về thời gian, năng suất và sản phẩm, đặc biệt là những công việc có tính lặp lại, thì trước sau robot sẽ thay thế con người ở những công việc đó. Đây là điều chúng ta đã được thực tế chứng minh và cũng đã được dự báo từ trước, chứ không phải một điều gì quá bất ngờ. Như vậy, lợi thế nhân công giá rẻ của Việt Nam cũng sẽ bị tác động theo cách đó”, PGS. TS. Lạng nhận định.
Tự động hóa đã từng bước thay thế con người ở nhiều công đoạn sản xuất trong nhiều năm qua. Nếu quá trình này tiếp tục phát triển nhanh chóng, lợi thế về chi phí lao động sẽ ngày càng khó trở thành lý do đủ mạnh để quyết định một địa điểm đầu tư.
Không thể mãi cạnh tranh bằng chi phí
Bài toán vì thế chuyển từ “lao động ở đâu rẻ hơn” sang “ở đâu doanh nghiệp có thể sản xuất hiệu quả hơn”.
Sự thay đổi này đặt Việt Nam trước yêu cầu phải nhìn lại cách thu hút
FDI. Không chỉ là tiếp tục tìm kiếm những dự án sử dụng nhiều lao động, mà phải tạo ra những điều kiện khiến doanh nghiệp cần đến năng lực công nghiệp, công nghệ và nhân lực của Việt Nam.
“Chủ trương đó không thể chỉ dựa vào những lợi thế về sản phẩm hay lao động giá rẻ nữa, mà phải dựa vào những lợi thế khác. Đó là lợi thế về công nghệ, về công nghiệp phát triển, lợi thế về lao động có trình độ cao, lợi thế về xuất khẩu, lao động giá cao, lợi thế về chuyên gia và lợi thế về vị trí, năng lực đào tạo chuyên gia. Đồng thời, phát huy năng lực nội sinh của mình, chuyển mô hình phát triển”, chuyên gia cho rằng, những thay đổi của công nghệ là điều kiện để Việt Nam điều chỉnh chủ trương thu hút đầu tư, thay vì tiếp tục dựa chủ yếu vào lao động giá rẻ.
Nói cách khác, điều Việt Nam cần làm ngay lúc này là xây dựng một lợi thế mới trước khi lợi thế cũ mất giá trị quá nhanh. Nếu nhìn từ góc độ năng lực cạnh tranh quốc gia, điều cần làm chính là nâng cấp những công việc mà robot khó thay thế, đồng thời đưa công nghệ vào chính quá trình sản xuất trong nước.
Khi lợi thế nhân công dần thu hẹp,
Việt Nam sẽ phải tìm cách, làm thế nào để giữ được vị trí trong những khâu có giá trị cao hơn của chuỗi sản xuất.
Vì vậy, PGS. TS. Nguyễn Thường Lạng cho hay, vấn đề lớn hơn là thay đổi cấu trúc kỹ năng của nền kinh tế. Đây cũng là lý do lợi thế lao động giá rẻ về lâu dài không thể chỉ được thay thế bằng một lợi thế khác có giá rẻ hơn.
Nếu Việt Nam chuyển được từ lợi thế về số lượng lao động sang chất lượng lao động, từ gia công sang công nghệ, từ thu hút vốn bằng chi phí thấp sang thu hút đầu tư bằng năng lực sản xuất và hệ sinh thái công nghiệp, robot lại có thể trở thành một phần của quá trình nâng cấp đó.
Đây cũng là cách Việt Nam giảm dần sự phụ thuộc vào một lợi thế mà
công nghệ đang từng bước làm suy yếu.
Không cần chạy đua robot với Trung Quốc
Việt Nam khó theo kịp tốc độ thương mại hóa robot của Trung Quốc, theo PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng. Trung Quốc có lợi thế lớn về quy mô thị trường, năng lực sản xuất, hệ sinh thái công nghệ và khả năng triển khai thử nghiệm trên diện rộng.
Nhưng khoảng cách đó không có nghĩa Việt Nam đứng ngoài cuộc. Theo ông, Việt Nam cần tận dụng chính sự phát triển của Trung Quốc, học hỏi công nghệ và nắm bắt những thay đổi mà quá trình tự động hóa tạo ra đối với chuỗi cung ứng.
“Tốc độ thương mại hóa robot ở Trung Quốc nhanh hơn Việt Nam. Một cách tiếp cận thực tế hơn là tận dụng chính sự phát triển của Trung Quốc, đó là học hỏi công nghệ, tiếp nhận những thay đổi trong chuỗi cung ứng và tìm kiếm những cơ hội mới mà quá trình tự động hóa tạo ra”, PGS. TS. Nguyễn Thường Lạng một lần nữa nhấn mạnh với Sputnik.
Điều này đặc biệt quan trọng với một nền kinh tế đang tham gia sâu vào các chuỗi sản xuất khu vực.
Khi công nghệ thay đổi cách doanh nghiệp tổ chức nhà máy, chuỗi cung ứng cũng sẽ được sắp xếp lại. Những công đoạn cần nhiều lao động có thể thu hẹp, trong khi nhu cầu đối với kỹ thuật, công nghệ, quản trị hệ thống và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất tăng lên.
Cuộc đua robot, vì thế, là cuộc đua giữa các nền
kinh tế trong việc thay đổi trước khi lợi thế cũ không còn đủ để cạnh tranh.
