Vì sao Singapore coi Việt Nam là thị trường ưu tiên để đồng sáng tạo và thương mại hóa công nghệ?

© Ảnh : Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam Ông Edward Lim - Giám đốc Quốc gia NUSX, thuộc Đại học Quốc gia Singapore (NUS)
Ông Edward Lim - Giám đốc Quốc gia NUSX, thuộc Đại học Quốc gia Singapore (NUS) - Sputnik Việt Nam, 1920, 04.10.2026
Ông Edward Lim - Giám đốc Quốc gia NUSX, thuộc Đại học Quốc gia Singapore (NUS)
Đăng ký
Độc quyền
Trả lời phỏng vấn Sputnik, ông Edward Lim - Giám đốc Quốc gia NUSX, thuộc Đại học Quốc gia Singapore cho hay, lợi thế của Việt Nam nằm ở năng lực nghiên cứu ngày càng tăng, nguồn nhân lực tốt và một thị trường đủ lớn để thử nghiệm, phát triển công nghệ.
Ông Edward Lim - Giám đốc Quốc gia NUSX, thuộc Đại học Quốc gia Singapore (NUS), là một trong 5 diễn giả có bài phát biểu tại Lễ chào mừng Ngày Đổi mới sáng tạo quốc gia 2026, diễn ra tại Hà Nội sáng 4/10.
Trả lời phỏng vấn Sputnik Việt Nam bên lề Lễ chào mừng, từ kinh nghiệm của Singapore và hoạt động kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam - Singapore, ông Lim chia sẻ về cách đưa nghiên cứu ra thị trường, vai trò của vốn công và lý do Việt Nam đang trở thành một trong những thị trường ưu tiên của NUS tại Đông Nam Á.

Việt Nam trong nhóm thị trường ưu tiên của NUS tại Đông Nam Á

Ông Edward Lim cho rằng, Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể về đổi mới sáng tạo, trong đó động lực quan trọng đến từ định hướng chính sách ở cấp cao nhất, đặc biệt là Nghị quyết 57.
Việt Nam đang có những bước tiến đáng kể trong đổi mới sáng tạo, nhưng thách thức lớn hơn nằm ở chặng đường sau nghiên cứu: làm thế nào biến một ý tưởng, một công nghệ hay kết quả trong phòng thí nghiệm thành doanh nghiệp, sản phẩm và thị trường.
Khả năng đặc biệt của UAV Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 04.10.2026
Việt Nam sẽ xây 3 khu thử nghiệm UAV, vươn lên làm chủ công nghệ lõi
Đây cũng là bài toán mà Singapore đã theo đuổi trong nhiều thập kỷ. Theo Giám đốc Quốc gia NUSX - ông Edward Lim, kinh nghiệm của Singapore cho thấy không thể xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chỉ bằng một vài chương trình riêng lẻ.
Việt Nam hiện đã có những tín hiệu tích cực khi các chính sách mới ngày càng nhấn mạnh việc đưa nghiên cứu ra khỏi phòng thí nghiệm và biến kết quả nghiên cứu thành doanh nghiệp.

“Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong đổi mới sáng tạo. Điều này rõ ràng được thúc đẩy bởi các nhà hoạch định chính sách ở cấp cao nhất, bắt đầu từ Nghị quyết 57. Đây là một trong những động lực quan trọng nhất đối với nỗ lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Về những tiến bộ đó, bản thân tôi cũng đã trực tiếp chứng kiến. Việt Nam đã thông qua nhiều luật nhằm hỗ trợ đổi mới sáng tạo và hỗ trợ các kết quả nghiên cứu, giúp đưa những kết quả nghiên cứu đó ra thị trường. Chính phủ cũng đã thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm. Tôi cho rằng đây là những tín hiệu rất tích cực mà các nhà phát minh, nhà nghiên cứu và các đối tác quốc tế đánh giá cao”, Ông Edward Lim chia sẻ với Sputnik.

Từ góc nhìn của NUS, Việt Nam vì thế không chỉ là một thị trường tiềm năng để đưa công nghệ vào ứng dụng, mà đang trở thành nơi có thể cùng tạo ra công nghệ và doanh nghiệp mới.
Theo ông, Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách và luật nhằm hỗ trợ đổi mới sáng tạo, thúc đẩy nghiên cứu và đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường. Đây là những tín hiệu tích cực đối với các nhà nghiên cứu, nhà phát minh cũng như các đối tác quốc tế.
“Chắc chắn, Việt Nam là một trong những thị trường ưu tiên hàng đầu của chúng tôi. Điều này không chỉ ở cấp độ đại học mà còn ở cấp độ quốc gia”, ông Lim khẳng định.

Từ hợp tác tới đồng sáng tạo

Theo ông, hợp tác Việt Nam - Singapore đang ngày càng được thúc đẩy ở cấp cao, đặc biệt sau chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hồi tháng 5 đến Singapore và việc công bố Đối thoại chính sách chiến lược. Trong đó, đổi mới sáng tạo trở thành một trong những nội dung quan trọng của chương trình nghị sự song phương.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp mặt cán bộ quy hoạch diện Bộ Chính trị quản lý - Sputnik Việt Nam, 1920, 13.07.2026
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu khẩn trương kết nối VNeID với Singapore và các nước ASEAN
Ở cấp độ đại học, NUS muốn đồng hành với định hướng mà lãnh đạo hai nước đặt ra, không chỉ có nguồn nhân lực và năng lực nghiên cứu, Việt Nam còn có một thị trường đủ lớn để đưa công nghệ ra khỏi phòng thí nghiệm và kiểm chứng trong thực tế.

“Điều chúng tôi nhận thấy là năng lực nghiên cứu của Việt Nam đang ngày càng tăng. Nguồn nhân lực ở đây cũng rất tốt. Bên cạnh đó, Việt Nam có một thị trường lớn để thử nghiệm công nghệ. Vì vậy, chắc chắn chúng tôi muốn muốn thúc đẩy nhiều hơn nữa các hoạt động trao đổi nhân tài giữa hai bên. Trong bài phát biểu của mình, tôi cũng nói về cách chúng ta có thể theo đuổi đồng sáng tạo (co-creation), nghĩa là hai bên cùng nhau tạo ra một sản phẩm hoặc giải pháp, sau đó chuyển những kết quả đó thành các start-up. Về nguồn lực, tôi nghĩ chúng tôi cũng sẵn sàng cùng đồng tài trợ cho một số hoạt động và nguồn lực như vậy”, ông Lim chỉ ra những điểm nổi bật khiến Việt Nam trở nên đáng chú ý trong chiến lược hợp tác của NUS.

Với Việt Nam, hợp tác theo mô hình này có thể mở ra khả năng tiếp cận với mạng lưới nghiên cứu, vốn và kinh nghiệm thương mại hóa của Singapore.
Với Singapore và NUS, Việt Nam mang lại nguồn nhân lực, năng lực nghiên cứu đang phát triển và một thị trường lớn để kiểm chứng công nghệ.
Hai bên vì vậy có thể tạo ra một vòng kết nối: nghiên cứu - công nghệ - thử nghiệm - vốn - startup - thị trường.

Từ kinh nghiệm của Singapore, hướng đi nào cho Việt Nam?

Ông Lim cho hay, mỗi quốc gia có cách xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo khác nhau tùy theo điều kiện của mình. Tuy nhiên, kinh nghiệm Singapore cho thấy không thể tạo ra một trung tâm đổi mới sáng tạo chỉ bằng một chương trình đơn lẻ.
Singapore đã xây dựng hệ sinh thái này qua nhiều thập kỷ, đồng thời đầu tư vào nhân tài, thu hút các tập đoàn toàn cầu, phát triển mạng lưới doanh nghiệp trong nước và từng bước chuyển sang những hoạt động có giá trị gia tăng cao hơn trong sản xuất, nghiên cứu và công nghệ.
Một yếu tố quan trọng trong mô hình này là bảo đảm nguồn lực được duy trì xuyên suốt hành trình của công nghệ.
Theo ông Lim, Singapore đã cam kết hơn 125 tỷ đô la Singapore cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo kể từ năm 1991. Trong đó, RIE2030 dành 37 tỷ đô la Singapore trong 5 năm tới, qua đó duy trì mức đầu tư công cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp khoảng 1% GDP.
Ngân hàng United Overseas Bank. - Sputnik Việt Nam, 1920, 03.06.2026
Dòng vốn 9 tỷ đô la Singapore và sức hút của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam
Ngoài quy mô vốn, điểm đáng chú ý là nguồn vốn phải đi cùng với một hệ thống có khả năng đưa công nghệ qua từng giai đoạn: từ hình thành ý tưởng, nghiên cứu, thử nghiệm đến ứng dụng, mở rộng quy mô và tiếp cận thị trường. Đây cũng là kinh nghiệm mà Việt Nam có thể tham khảo.
Trong trao đổi với Sputnik, ông nhấn mạnh mô hình Triple Helix (mô hình ba bên), trong đó nhà nước, trường đại học và doanh nghiệp cùng tham gia vào quá trình tạo ra và thương mại hóa đổi mới sáng tạo. Theo ông, chính sách vĩ mô đã tạo ra định hướng, nhưng vấn đề tiếp theo là năng lực triển khai ở cấp độ cụ thể.
Một ví dụ được ông Lim đưa ra là chương trình GRIP của NUS. Chương trình hỗ trợ các nhà nghiên cứu đưa kết quả đổi mới sáng tạo của mình trở thành doanh nghiệp. Các nhóm tiềm năng nhất còn có cơ hội nhận đầu tư từ NUS.

“Tôi đã nói về mô hình Triple Helix, và đây cũng là một mô hình mà Việt Nam đang tập trung khá nhiều. Tại NUS, chúng tôi có chương trình GRIP, trong đó chúng tôi làm việc với các nhà nghiên cứu để biến những đổi mới sáng tạo của họ thành các công ty thực sự. Đó là cả một hành trình, một chương trình có cấu trúc rõ ràng. Khi kết thúc chương trình, một số nhóm xuất sắc nhất cũng nhận được đầu tư từ NUS. Mô hình này đồng thời giải quyết ba vấn đề: tập hợp nhân tài, cung cấp vốn và tạo nền tảng để biến kết quả nghiên cứu thành doanh nghiệp thực tế. Đó là mô hình mà chúng tôi đang triển khai tại NUS và tất nhiên chúng tôi sẵn sàng chia sẻ thêm”, ông Lim cho hay.

Một trường hợp tiêu biểu là startup công nghệ sinh học Forte Biotech, do hai cựu sinh viên NUS thành lập, trong đó có một người Việt Nam.
Thông qua GRIP, nghiên cứu của nhóm được phát triển dựa trên bằng sáng chế được cấp phép của NUS, nhận vốn hỗ trợ và sau đó đưa giải pháp sang Việt Nam để cung cấp công nghệ xét nghiệm nhanh và chẩn đoán bệnh thủy sản, đặc biệt là bệnh ở tôm, trực tiếp tại ao nuôi.
Đây là một ví dụ cho thấy chuỗi giá trị của đổi mới sáng tạo không kết thúc ở bằng sáng chế hay công bố khoa học. Giá trị chỉ thực sự được tạo ra khi công nghệ tiếp tục đi đến doanh nghiệp, sản phẩm và người sử dụng.

“Điều thực sự quan trọng lúc này là cách thức các chính sách được triển khai trên thực tế và cần tiếp tục hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ đổi mới sáng tạo theo một hành trình liền mạch”, vị Giám đốc của NUSX chia sẻ.

Từ kinh nghiệm Singapore, ông đưa ra ba gợi mở cho Việt Nam:
Thứ nhất, phát triển nhân tài thông qua sự luân chuyển, chứ không chỉ thông qua đào tạo. Trải nghiệm quốc tế chỉ tạo ra giá trị đầy đủ khi tri thức được đưa trở lại, ứng dụng trong nước và góp phần củng cố các tổ chức.
Thứ hai, thiết kế hệ thống hỗ trợ đổi mới sáng tạo theo một hành trình liên tục từ ý tưởng đến thị trường, bao gồm cả khách hàng đầu tiên và nguồn vốn đầu tư đầu tiên.
Thứ ba, sử dụng vốn công như một chất xúc tác, giúp giảm rủi ro ở giai đoạn đầu của startup và gắn nguồn lực với những cột mốc cụ thể.
Những gợi ý này đi thẳng vào một trong những vấn đề lớn nhất của quá trình thương mại hóa nghiên cứu: khoảng cách giữa một công nghệ có tiềm năng và một sản phẩm có thể bán được trên thị trường.
Nếu khoảng cách đó không được lấp đầy, nghiên cứu có thể dừng lại trong phòng thí nghiệm, còn các ý tưởng khởi nghiệp có thể kết thúc sau các cuộc thi.

Bài toán tiếp theo của Việt Nam

Singapore đã chứng kiến chi tiêu R&D của doanh nghiệp tăng từ 5,5 tỷ lên 9 tỷ đô la Singapore trong giai đoạn 2018-2023. Điều này cho thấy vai trò của chính sách không chỉ nằm ở việc Nhà nước trực tiếp đầu tư, mà còn ở khả năng tạo ra môi trường để khu vực tư nhân tiếp tục tham gia.
Với Việt Nam, Nghị quyết 57 đã tạo ra định hướng chính sách mạnh mẽ. Vấn đề quan trọng hiện nay, là mỗi đồng vốn công có thể kéo theo bao nhiêu nguồn lực, hoạt động R&D và đầu tư từ khu vực tư nhân.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Hợp tác khoa học công nghệ Việt - Nga ngày càng đi vào thực chất - Sputnik Việt Nam, 1920, 09.09.2026
Multimedia
Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Hợp tác khoa học công nghệ Việt - Nga ngày càng đi vào thực chất
Giai đoạn tiếp theo sẽ đòi hỏi những cơ chế đủ cụ thể để biến định hướng đó thành các dự án, công nghệ, doanh nghiệp và cuối cùng là giá trị kinh tế.
Như ông Lim đặt vấn đề, khi Việt Nam muốn tiến xa hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu, điều quan trọng là phải bảo đảm bước tiếp theo đã được chuẩn bị trước khi bước hiện tại hoàn tất.
Đó có thể chính là khác biệt giữa một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chỉ tạo ra nhiều ý tưởng và một hệ sinh thái có khả năng biến những ý tưởng đó thành doanh nghiệp công nghệ cạnh tranh trên thị trường khu vực và toàn cầu.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала