https://kevesko.vn/20261012/donald-trump-mua-dau-nga-chua-chay-44512495.html
Donald Trump "mua dầu Nga chữa cháy"
Donald Trump "mua dầu Nga chữa cháy"
Sputnik Việt Nam
Thỏa thuận Diezel Nga – Mỹ có thể là một tiền lệ giúp “cởi nút” phần nào những bế tắc mà Mỹ và phương Tây đang gặp phải ở Ukraina và Trung Đông… Nó có thể sẽ... 12.10.2026, Sputnik Việt Nam
2026-10-12T19:02+0700
2026-10-12T19:02+0700
2026-10-12T19:36+0700
quan hệ
chuyên gia
thế giới
tác giả
quan điểm-ý kiến
nga
liên bang nga
hoa kỳ
diesel
donald trump
https://cdn.img.kevesko.vn/img/07e9/0a/14/39027174_0:0:3072:1728_1920x0_80_0_0_46ff8b1f28cbe276211c5a21cdbdd48f.jpg
Tối 9/10, trong khuôn khổ cuộc điện đàm, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đạt thỏa thuận về việc Nga cung cấp dầu diesel cho thị trường thế giới và thị trường Mỹ.Thỏa thuận Diezel Nga Mỹ: Nga sẵn sàng, Mỹ nới lỏng trừng phạtĐặc biệt, cũng vào tối 9/10 theo giờ Mátxcơva, ông Bradley T. Smith, Giám đốc Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ (OFAC), đã ký giấy phép số 135. Theo Mục A của giấy phép này: các giao dịch liên quan đến việc bán, vận chuyển, dỡ hàng và nhập khẩu dầu diesel có xuất xứ từ Nga được miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với Nga. Giấy phép cho phép thực hiện các giao dịch liên quan đến dầu diesel của Nga đến 00 giờ 01 phút ngày 7/4/2027 theo giờ mùa hè miền Đông nước Mỹ, tức 07 giờ 01 phút cùng ngày theo giờ Mátxcơva.Trước khi công bố giấy phép, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng ông đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Theo đó, lãnh đạo hai nước đã nhất trí rằng:Theo Trump, sau thỏa thuận này, giá dầu diesel trên thị trường Mỹ và thế giới sẽ bắt đầu “giảm nhanh chóng với tốc độ kỷ lục”.Sau khi Bộ Tài chính Mỹ công bố giấy phép, Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết: Nga sẽ ngay lập tức bắt đầu dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu dầu diesel, sớm hơn thời hạn dự kiến, đồng thời sẵn sàng cung cấp dầu diesel cho Mỹ ngay trong tháng 10; thị trường trong nước Nga sẽ được bảo đảm cung ứng đầy đủ dầu diesel; Nga có thể tăng khối lượng xuất khẩu dầu diesel trong tháng 11 và tháng 12.Còn Đặc phái viên của Tổng thống Nga, Giám đốc Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF) Kirill Dmitriev, người tham gia soạn thảo thỏa thuận Diezel nói trên thì cho rằng “sự hợp tác Nga – Mỹ trong lĩnh vực năng lượng và kinh tế sẽ tiếp tục và mang lại lợi ích cho các thị trường thế giới cũng như toàn thế giới.Vì sao Mỹ và Nga đã ký Thỏa thuận Diesel? Thỏa thuận này mang lại lợi ích gì cho họ? Thỏa thuận Diezel sẽ ảnh hưởng như thế nào tới thị trường năng lượng châu Âu và thế giới?Sputnik đã có cuộc phỏng vấn nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An, về những vấn đề đặt ra ở trên.Vấn đề nằm ở chỗ thị trường dầu mỏ thế giới đang… “cháy hàng”Sputnik: Kính chào ông Nguyễn Minh Tâm! Xin cảm ơn ông đã đồng ý chia sẻ những ý kiến của mình về đề tài đang được bình luận rất nóng hiện nay: Thỏa thuận Diezel Nga – Mỹ.Thưa ông, tục ngữ Việt Nam thường có những câu như “Đem dầu đi chữa cháy” hay “Lửa cháy đổ dầu thêm” với hàm ý những người đứng ngoài xung đột sử dụng các biện pháp “xui nguyên giục bị” hoặc “đâm bị thóc, chọc bị gạo” để làm gia tăng căng thẳng xung đột chứ không làm giảm bớt căng thẳng xung đột ấy.Tuy nhiên, trường hợp ông Donald Trump thỏa thuận tạm thời gỡ bỏ lệnh cấm vận dầu mỏ với Nga để có thể mua của Nga khoảng 3,5 triệu đến khoảng 4,8 triệu tấn dầu Diesel (tương đương 35,76 triệu thùng) không nằm trong logic thông thường nói trên. Trump hiện lại “đi mua dầu Nga để chữa cháy”.Vậy vấn đề nằm ở đâu, theo quan điểm của ông?Nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An:Vấn đề nằm ở chỗ thị trường dầu mỏ thế giới đang… “cháy hàng” (“cháy hàng” là ngôn ngữ dân gian Việt Nam để nói đến sự khan hiếm hàng hóa). Trong số các quốc gia chịu trận “cháy hàng” này, có đầy đủ các gương mặt “anh tài”của G7, của NATO, của EU và hàng trăm quốc gia lên đến 105 triệu thùng/ngày. Nền công nghiệp khổng lồ của Mỹ hiện chiếm 16,5% sản lượng công nghiệp toàn cầu và cần tới 20,6 triệu thùng/ngày để duy trì hoạt động. Trung Quốc xếp thứ hai với 17.36 triệu thùng/ngày. Khối EU đứng thứ ba với 10,5 triệu thùng/ngày. Ấn Độ đứng thứ tư có mức tiêu thụ trung bình 5,6 triệu thùng/ngày.Trong khi đó thì cuộc chiến Mỹ-Iran kéo dài đến nay đã kéo dài 226 ngày gây ách tắc khoảng 20% tổng lượng cung dầu mỏ toàn cầu. Trong 226 ngày đó, toàn thế giới đã thiếu hụt tới hơn 4 tỷ thùng dầu. Một con số khủng khiếp.Ngoài sản lượng dầu mỏ đang bị “giam hãm” trong Vịnh Persian thì một khối lượng dầu mỏ rất lớn cũng bị “cầm tù” tại Liên bang Nga do các lệnh cấm vận và trừng phạt Nga của Mỹ và phương Tây. Cả hai sự thiếu hụt này cộng hưởng vào cùng một thời điểm đã gây ra “cơn khát năng lượng toàn cầu”.Dĩ nhiên là loài người không chịu bó tay trước thảm họa cận kề. Thay vì “ngồi trong hang để nguyền rủa bóng tối”; họ “bật đèn lên để tìm lối thoát”.Mỹ: giảm bớt sức ép từ vấn đề tăng giá nhiên liệu dẫn đến sức ép chính trị-xã hội trong nướcSputnik: Mỹ đã dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với việc cung cấp dầu diesel của Nga và bắt đầu mua mặt hàng này nhằm kéo giảm giá nhiên liệu trong nước. Về phía mình, Nga đã dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu dầu diesel sớm hơn thời hạn dự kiến.Câu hỏi đặt ra là: Vì sao Mỹ cần thỏa thuận này?Nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An:Như tôi đã nói ở trên, nền công nghiệp khổng lồ của Mỹ hiện chiếm 16,5% sản lượng công nghiệp toàn cầu và cần tới 20% triệu thùng/ngày để duy trì hoạt động. Trong khi đó thì sản lượng dầu mỏ khai thác trong nước chỉ đạt 13,6 triệu thùng/ngày. Con số thiếu hụt 7 triệu thùng/ngày được bù đắp bằng nguồn nhập khẩu; chủ yếu từ Trung Đông (chiếm hơn 70%), từ Biển Bắc; từ Nam Mỹ, từ Bắc Phi và một số nguồn khác. Vì vậy, mỗi ngày, nền kinh tế Mỹ thiếu hụt khoảng 5 triệu thùng dầu.Mặc dù Mỹ có hệ thống kho dự trữ dầu vào tốp đầu thế giới với sức chứa lúc cao nhất tới 727 triệu thùng. Nhưng kể từ khi Mỹ và phương Tây siết chặt các lệnh cấm vận và trừng phạt với Nga thì Mỹ đã nhiều lần phải “xả kho” để bình ổn thị trường nhiên liệu trong nước và hỗ trợ các đồng minh Châu Âu cũng như Nhật Bản và Hàn Quốc. Đặc biệt từ đầu tháng 4/2026, khi Eo biển Hormuz bị đóng thì “cơn khát dầu” của Mỹ đã tăng lên đến đỉnh điểm trong khi kho dự trữ chỉ còn trên dưới 300 triệu thùng dầu (khoảng 42% tổng sức chứa); thấp nhất từ trước tới nay.Vì dầu WTI của Mỹ là dầu nhẹ nên cho nhiều xăng, nhiên liệu bay và dầu hỏa nhưng lại cho rất ít dầu diesel, mazut, dầu nhớt và rất rất ít nhựa đường. Vì vậy, tuy giá xăng trong bình ở Mỹ vẫn duy trì khoảng 3,84 USD/gallon (tương đương 1,23 USD/lít) nhưng giá dầu diesel đã “leo lên” 6,28 USD/gallon (tương đương 1,66USD/lít). Ở các bang như California hay Washington, giá xăng dầu còn cao hơn đáng kể so với mức giá trung bình của cả nước.Giá nhiên liệu tăng cao kéo theo chi phí đầu vào của toàn bộ nền kinh tế Mỹ tăng cao. Chịu thiệt hại nặng nhất là các ngành vận tải đường sắt, vận tải đường biển, vận tải đường thủy, vận tải ô tô đường dài có tải trọng lớn, khai thác hải sản, nhiệt điện, các cơ sở kinh tế sử dụng máy động lực.v.v.Để giảm bớt sức ép từ vấn đề tăng giá nhiên liệu dẫn đến sức ép chính trị-xã hội trong nước, đặc biệt là đối với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/206 của Mỹ, ông Donald Trump buộc phải nới lỏng lệnh cấm vận xuất khẩu dầu diesel với Nga, song song với việc tự mình xả kho nhiên liệu diesel dự trữ và kêu gọi các đồng minh khác làm theo.Không chỉ mang lại cho Nga nguồn thu ngoại tệSputnik: Một số nhà bình luận và phân tích Nga cho rằng Nga quay trở lại thị trường các sản phẩm dầu mỏ cao cấp ở phương Tây mà không cần áp dụng các cơ chế chiết khấu. Vì vậy, lợi ích đối với Nga là tối đa hóa nguồn thu ngoại tệ và tăng biên lợi nhuận từ các lô hàng xuất khẩu.Theo đánh giá của ông, thỏa thuận Diezel mang lại cái lợi gì cho Nga?Nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An:Zelensky đã đánh giá giá rằng thỏa thuận Mỹ-Nga về nới lỏng lệnh cấm vận dầu mỏ đối với Nga (trước mắt là Diesel) là có lợi cho Nga. Tuy nhiên, nhãn quan dân tộc hẹp hòi và ích kỷ của ông ta đã bộc lộ khi ông ta ra lệnh cho quân đội tiếp tục oanh kích các nhà máy lọc dầu của Nga ở phần lãnh thổ Nga phía Tây dãy núi Ural. Điều này đã khiến ông Donald Trump nổi nóng và khuyến nghị rằng Ukraina nên có một nhà lãnh đạo mới. Trong khi đó thì thỏa thuận Nga-Mỹ về xuất khẩu dầu diesel của Nga không chỉ có lợi cho Mỹ, cho Nga mà còn có lợi cho cả thế giới.Trước hết, việc nới lỏng lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel không chỉ mang lại cho Nga nguồn thu ngoại tệ hàng chục tỷ USD, mà còn giúp Nga phá vỡ một phần các biện pháp trừng phạt và tạo ra dòng tiền lớn từ việc xuất khẩu nhiên liệu ra thị trường toàn cầu; ít nhất là đến ngày 7/4/2027.Thứ hai là giúp Nga giải phóng được lượng tồn kho dầu diesel sản xuất theo tiêu chuẩn mùa hè đang bị tồn đọng, tạo dư địa để các nhà máy chuyển sang sản xuất dầu diesel nặng hơn phục vụ cho mùa đông và vùng Bắc Cực.Thứ ba là giảm áp lực kỹ thuật và công nghệ cho các nhà máy lọc dầu. Việc khởi động lại và tăng công suất hoạt động cho phép một số nhà máy lọc dầu đang bị gián đoạn hoặc hư hại do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái có thêm đầu ra và duy trì vận hành thay vì phải cắt giảm công suất quá mức hoặc dừng hoạt động.Và cuối cùng là điều quan trọng nhất. “Thỏa thuận Diesel Nga-Mỹ” giúp Nga gắn kết được lợi ích hạ nhiệt năng lượng với Mỹ, làm gia tăng rạn nứt chính trị và bất đồng giữa Mỹ với Ukraina cũng như các đồng minh phương Tây của Mỹ. Thỏa thuận này cũng tạo động lực ngoại giao để giảm bớt áp lực từ các đòn trừng phạt và cải thiện vị thế của Nga trong các vấn đề liên quan đến “Chiến dịch quân sự đặc biệt” ở Ukraina.Điều này còn cho thấy bất cứ đòn trừng phạt Nga trên bất cứ lĩnh vực nào cũng có thể trở thành một “hiệu ứng bumerand” quay lại phản đòn vào chính kẻ ra đòn.Cả EU và cả Kiev rất khó chấp nhậnSputnik: Như vậy, rõ ràng là cả Nga và Mỹ đều sẽ được hưởng lợi từ thỏa thuận về dầu diesel, trong khi châu Âu sẽ đứng ngoài cuộc do lệnh cấm vận.Theo ông, thỏa thuận này sẽ ảnh hưởng như thế nào tới châu Âu?Nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An:Chính giới EU nói chung cho rằng quyết định đơn phương của tổng thống Donald Trump đạt thỏa thuận với Nga đi ngược lại lập trường chung của EU, nhóm này thay vào đó vẫn đang thúc đẩy các gói trừng phạt quy mô lớn hơn như gói trừng phạt thứ 22 nhằm vào các cá nhân và thực thể liên quan đến quân sự của Nga.Do sự khác biệt về kinh tế, an ninh, xã hội cũng như quan điểm khác nhau về cuộc chiến ở Ukraina nên các nước phương Tây có những phản ứng không đồng nhất trước thỏa thuận nới lỏng xuất khẩu dầu diesel giữa Mỹ và Nga. Mặc dù EU tuyên bố tiếp tục duy trì các biện pháp trừng phạt để cắt giảm nguồn thu tài chính phục vụ cho chiến dịch quân sự của Nga, đồng thời bác bỏ việc nới lỏng chính sách cấm vận Nga nhưng đằng sau hậu trường của khối này đã xuất hiện những rạn nứt.Mặc dù chính phủ Đức kiên quyết phản đối việc Mỹ đơn phương nới lỏng cấm vận dầu Diesel của Nga với hy vọng đảng Cộng hòa ở Mỹ sẽ thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/2026 nhưng các đảng đối lập ở Đức không nghĩ như vậy. Một số đảng đối lập tại Đức (như AfD và BSW) muốn Berlin nối gót Mỹ mua dầu diesel Nga để giải tỏa khó khăn kinh tế, đặc biệt là về nguồn nhiên liệu trong mùa Đông sắp tới.Bên cạnh chính phủ Đức, các chính phủ Canada, Anh, Cộng hòa Séc cũng lên tiếng phản đối quyết định đơn phương của ông Donald Trump. Tuy nhiên, họ cần hiểu mấy điều sau đây.Thứ nhất là nước Mỹ có ổn định thì mới có thể là chỗ dựa cho NATO và các đồng minh Châu Âu. Nếu không thì khủng hoảng năng lượng ở Châu Âu sẽ trầm trọng hơn nữa, bất chấp họ tìm mọi cách xoay xở nguồn cung từ Biển Bắc, từ Nam Mỹ, từ Canada, từ Thổ Nhĩ Kỳ, từ Trung Á... Qua vụ việc này, có thể suy đoán ra những quốc gia nào ở Châu Âu đang chịu hậu quả nặng nề nhất từ cả hai vấn đề: viện trợ cho Ukraina và khan hiếm xăng dầu.Thứ hai, cuộc bầu cử ngày 3/11/2026 tới đây rất quan trọng đối với ông Donald Trump nói riêng và đảng Cộng hòa (Mỹ) nói chung. Một khi đảng Dân chủ chiếm đa số ở Hạ nghị viện, hoặc Thượng nghị viện, hoặc cả hai thì Donald Trump sẽ trở thành “tổng thống vịt què” khi mọi chính sách do Nhà Trắng đưa ra đều có thể bị phe Dân chủ bác bỏ hoặc vô hiệu hóa, hoặc gây khó dễ khi thực thi. Do đó, ưu tiên bình ổn giá nhiên liệu là điều mà ông Trump và đảng Cộng hòa (Mỹ) lựa chọn để thu được những là phiếu từ cử tri Mỹ.Thứ ba là để cho “Thỏa thuận diesel Mỹ-Nga” có thể thực hiện suôn sẻ, Mỹ yêu cầu Ukraina ngừng tấn công các cơ sở lọc dầu của Nga. Đây là điều mà cả EU và cả Kiev rất khó chấp nhận vì chiến dịch gây sức ép kinh tế mà cả EU và Ukraina đang theo đuổi sẽ bị ảnh hưởng, ngay cả khi hệ thống phòng không Nga chưa thể ngăn chặn hoàn toàn các cuộc tập kích của Ukraina vào các cơ sở lọc dầu của Nga.Cuối cùng, hãy lưu ý đến các quốc gia châu Âu không hoặc chưa có ý kiến “thuận” hay “chống” đối với “Thỏa thuận Diesel Nga-Mỹ”. Họ là những người không dính dáng quá sâu, hoặc đứng ngoài vấn đề Ukraina nhưng chính họ sẽ có tiếng nói khách quan nhất có thể.“Thỏa thuận Diesel Nga-Mỹ” có thể sẽ là chất xúc tác để thúc đẩy việc chuyển hướng tư duy của thế giới từ xung đột sang giảm căng thẳngSputnik: Nhiều nhà phân tích tại Nga cho rằng Thỏa thuận Diezel Nga – Mỹ mang sắc thái chính trị nhiều hơn là kinh tế. Nhìn vào thực tế khối lượng dầu Diesel mà hai bên thỏa thuận với nhau, nảy sinh ngay suy nghĩ: đây có thể là một thỏa thuận chính trị. Ông bình luận gì về điều này?Nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An:Nhìn vào thực tế khối lượng dầu Diesel mà hai bên thỏa thuận với nhau, chúng ta có thể thấy hai điều:Một là con số 4,8 triệu tấn dầu Diesel mà Mỹ sẽ nhận được từ Nga không phải là một con số đủ để bù đắp thiếu hụt năng lượng của nước Mỹ, ít nhất là cho đến ngày 7/4/2027 (theo giấy phép nhập khẩu của Bộ Tài chính Mỹ). Đó chỉ là một giải pháp nhất thời về chính trị nhiều hơn là về kinh tế.Hai là đối với thế giới thì con số này lại càng quá nhỏ để giải quyết “cơn khát dầu” đang diễn ra khắp từ Đông sang Tây. Chỉ trừ Trung Quốc và Nhật Bản là những nước đã dự báo trước tình hình nên đã tăng lượng dự trữ của họ đủ dùng từ 6 tháng đến 12 tháng nếu khủng hoảng năng lượng toàn cầu diễn ra.Ba là về chính trị. Đây có thể là một tiền lệ giúp “cởi nút” phần nào những bế tắc mà Mỹ và phương Tây đang gặp phải ở Ukraina và Trung Đông, bởi an ninh năng lượng là một trong bộ ba an ninh cấp bách toàn cầu trước mắt mà Liên Hợp Quốc đã xác định (gồm an ninh môi trường, an ninh lương thực và an ninh năng lượng) nên “Thỏa thuận Diesel Nga-Mỹ” tuy chỉ là một góc vấn đề nhưng có thể sẽ là chất xúc tác để thúc đẩy việc chuyển hướng tư duy của thế giới từ xung đột sang giảm căng thẳng, từ đối đầu sang hợp tác.Sputnik: Xin chân thành cảm ơn ông đã dành thời gian cho Sputnik.
https://kevesko.vn/20261012/dieu-gi-an-sau-phat-ngon-cua-ong-trump-ve-nguy-co-iran-co-the-tieu-diet-hai-thanh-pho-my-44511053.html
https://kevesko.vn/20261012/chuyen-gia-ong-trump-tim-den-ong-putin-de-mua-dau-diesel-con-zelensky-dung-chieu-bai-tong-doa--44507607.html
https://kevesko.vn/20261012/chinh-tri-gia-doi-lap-ukraina-trump-hieu-zelensky-hoan-toan-khong-the-thuong-luong-44505856.html
https://kevesko.vn/20261010/ong-trump-cho-biet-cuoc-dien-dam-voi-ong-putin-da-rat-thanh-cong-44491132.html
liên bang nga
ukraina
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Hoàng Hoa
https://cdn.img.kevesko.vn/img/592/84/5928448_0:0:959:959_100x100_80_0_0_34c9391189769b2e23a9a6c64a303c8f.jpg
Hoàng Hoa
https://cdn.img.kevesko.vn/img/592/84/5928448_0:0:959:959_100x100_80_0_0_34c9391189769b2e23a9a6c64a303c8f.jpg
tin thời sự
vn_VN
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
https://cdn.img.kevesko.vn/img/07e9/0a/14/39027174_74:0:2805:2048_1920x0_80_0_0_081df6ce96a5be517a446c06fd87e083.jpgSputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Hoàng Hoa
https://cdn.img.kevesko.vn/img/592/84/5928448_0:0:959:959_100x100_80_0_0_34c9391189769b2e23a9a6c64a303c8f.jpg
quan hệ, chuyên gia, thế giới, tác giả, quan điểm-ý kiến, nga, liên bang nga, hoa kỳ, diesel, donald trump, vladimir putin, ukraina, nguyễn minh tâm, trung đông, dầu mỏ, dầu khí, giá dầu, dầu thô
quan hệ, chuyên gia, thế giới, tác giả, quan điểm-ý kiến, nga, liên bang nga, hoa kỳ, diesel, donald trump, vladimir putin, ukraina, nguyễn minh tâm, trung đông, dầu mỏ, dầu khí, giá dầu, dầu thô
Tối 9/10, trong khuôn khổ cuộc điện đàm, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đạt thỏa thuận về việc Nga
cung cấp dầu diesel cho thị trường thế giới và thị trường Mỹ.
Thỏa thuận Diezel Nga Mỹ: Nga sẵn sàng, Mỹ nới lỏng trừng phạt
Đặc biệt, cũng vào tối 9/10 theo giờ Mátxcơva, ông Bradley T. Smith, Giám đốc Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ (OFAC), đã ký giấy phép số 135. Theo Mục A của giấy phép này: các giao dịch liên quan đến việc bán, vận chuyển, dỡ hàng và nhập khẩu dầu diesel có xuất xứ từ Nga được miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với Nga. Giấy phép cho phép thực hiện các giao dịch liên quan đến dầu diesel của Nga đến 00 giờ 01 phút ngày 7/4/2027 theo giờ mùa hè miền Đông nước Mỹ, tức 07 giờ 01 phút cùng ngày theo giờ Mátxcơva.
Trước khi công bố giấy phép, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng ông đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Theo đó, lãnh đạo hai nước đã nhất trí rằng:
Trong tháng 10/2026, Nga sẽ cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và thị trường thế giới;
Trong tháng 11/2026, Nga sẽ cung cấp thêm 500.000 tấn;
Sau đó (chưa xác định thời điểm cụ thể), Nga sẽ cung cấp thêm 1 triệu tấn.
“Ngoài ra, tùy thuộc vào tình trạng hoạt động của các nhà máy lọc dầu, Nga sẽ cung cấp 3 triệu tấn dầu diesel trong thời gian ngắn”, - Tổng thống Donald Trump nói thêm.
Theo Trump, sau thỏa thuận này, giá dầu diesel
trên thị trường Mỹ và thế giới sẽ bắt đầu “giảm nhanh chóng với tốc độ kỷ lục”.
“Trong cuộc thảo luận về tình hình năng lượng thế giới, phía Nga đã khẳng định sẵn sàng cung cấp dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ cho thị trường Mỹ cũng như thị trường thế giới. Tôi tin rằng điều này sẽ có tác động tích cực đến toàn bộ nền kinh tế toàn cầu”, - Tổng thống Nga Vladimir Putin bình luận về cuộc điện đàm với Donald Trump.
Sau khi Bộ Tài chính Mỹ công bố giấy phép, Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết: Nga sẽ ngay lập tức bắt đầu dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu dầu diesel, sớm hơn thời hạn dự kiến, đồng thời sẵn sàng cung cấp dầu diesel cho Mỹ ngay trong tháng 10; thị trường trong nước Nga sẽ được bảo đảm cung ứng đầy đủ dầu diesel; Nga có thể tăng khối lượng xuất khẩu dầu diesel trong tháng 11 và tháng 12.
Còn Đặc phái viên của Tổng thống Nga, Giám đốc Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF) Kirill Dmitriev, người tham gia soạn thảo thỏa thuận Diezel nói trên thì cho rằng “sự hợp tác Nga – Mỹ trong lĩnh vực năng lượng và kinh tế sẽ tiếp tục và mang lại lợi ích cho các thị trường thế giới cũng như toàn thế giới.
Vì sao Mỹ và Nga đã ký Thỏa thuận Diesel? Thỏa thuận này mang lại lợi ích gì cho họ? Thỏa thuận Diezel sẽ ảnh hưởng như thế nào tới thị trường năng lượng châu Âu và thế giới?
Sputnik đã có cuộc phỏng vấn nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An, về những vấn đề đặt ra ở trên.
Vấn đề nằm ở chỗ thị trường dầu mỏ thế giới đang… “cháy hàng”
Sputnik: Kính chào ông Nguyễn Minh Tâm! Xin cảm ơn ông đã đồng ý chia sẻ những ý kiến của mình về đề tài đang được bình luận rất nóng hiện nay: Thỏa thuận Diezel Nga – Mỹ.
Thưa ông, tục ngữ Việt Nam thường có những câu như “Đem dầu đi chữa cháy” hay “Lửa cháy đổ dầu thêm” với hàm ý những người đứng ngoài xung đột sử dụng các biện pháp “xui nguyên giục bị” hoặc “đâm bị thóc, chọc bị gạo” để làm gia tăng căng thẳng xung đột chứ không làm giảm bớt căng thẳng xung đột ấy.
Tuy nhiên, trường hợp ông Donald Trump thỏa thuận tạm thời gỡ bỏ lệnh cấm vận dầu mỏ với Nga để có thể mua của Nga khoảng 3,5 triệu đến khoảng 4,8 triệu tấn dầu Diesel (tương đương 35,76 triệu thùng) không nằm trong logic thông thường nói trên. Trump hiện lại “đi mua dầu Nga để chữa cháy”.
Vậy vấn đề nằm ở đâu, theo quan điểm của ông?
Nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An:
Vấn đề nằm ở chỗ thị trường dầu mỏ thế giới đang… “cháy hàng” (“cháy hàng” là ngôn ngữ dân gian Việt Nam để nói đến sự khan hiếm hàng hóa). Trong số các quốc gia chịu trận “cháy hàng” này, có đầy đủ các gương mặt “anh tài”của G7, của NATO, của EU và hàng trăm quốc gia lên đến 105 triệu thùng/ngày. Nền công nghiệp khổng lồ của Mỹ hiện chiếm 16,5% sản lượng công nghiệp toàn cầu và cần tới 20,6 triệu thùng/ngày để duy trì hoạt động. Trung Quốc xếp thứ hai với 17.36 triệu thùng/ngày. Khối EU đứng thứ ba với 10,5 triệu thùng/ngày. Ấn Độ đứng thứ tư có mức tiêu thụ trung bình 5,6 triệu thùng/ngày.
Trong khi đó thì cuộc chiến Mỹ-Iran kéo dài đến nay đã kéo dài 226 ngày gây ách tắc khoảng 20% tổng lượng cung dầu mỏ toàn cầu. Trong 226 ngày đó, toàn thế giới đã thiếu hụt tới hơn 4 tỷ thùng dầu. Một con số khủng khiếp.
Ngoài sản lượng dầu mỏ đang bị “giam hãm” trong Vịnh Persian thì một khối lượng dầu mỏ rất lớn cũng bị “cầm tù” tại Liên bang Nga do các lệnh cấm vận và trừng phạt Nga của Mỹ và phương Tây. Cả hai sự thiếu hụt này cộng hưởng vào cùng một thời điểm đã gây ra “cơn khát năng lượng toàn cầu”.
Dĩ nhiên là loài người không chịu bó tay trước thảm họa cận kề. Thay vì “ngồi trong hang để nguyền rủa bóng tối”; họ “bật đèn lên để tìm lối thoát”.
Mỹ: giảm bớt sức ép từ vấn đề tăng giá nhiên liệu dẫn đến sức ép chính trị-xã hội trong nước
Sputnik: Mỹ đã dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với việc cung cấp dầu diesel của Nga và bắt đầu mua mặt hàng này nhằm kéo giảm giá nhiên liệu trong nước. Về phía mình, Nga đã dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu dầu diesel sớm hơn thời hạn dự kiến.
Câu hỏi đặt ra là: Vì sao Mỹ cần thỏa thuận này?
Nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An:
Như tôi đã nói ở trên, nền công nghiệp khổng lồ của Mỹ hiện chiếm 16,5% sản lượng công nghiệp toàn cầu và cần tới 20% triệu thùng/ngày để duy trì hoạt động. Trong khi đó thì sản lượng dầu mỏ khai thác trong nước chỉ đạt 13,6 triệu thùng/ngày. Con số thiếu hụt 7 triệu thùng/ngày được bù đắp bằng nguồn nhập khẩu; chủ yếu từ Trung Đông (chiếm hơn 70%), từ Biển Bắc; từ Nam Mỹ, từ Bắc Phi và một số nguồn khác. Vì vậy, mỗi ngày, nền kinh tế Mỹ thiếu hụt khoảng 5 triệu thùng dầu.
Mặc dù Mỹ có hệ thống kho dự trữ dầu vào tốp đầu thế giới với sức chứa lúc cao nhất tới 727 triệu thùng. Nhưng kể từ khi Mỹ và phương Tây siết chặt các lệnh cấm vận và trừng phạt với Nga thì Mỹ đã nhiều lần phải “xả kho” để bình ổn thị trường nhiên liệu trong nước và hỗ trợ các đồng minh Châu Âu cũng như Nhật Bản và Hàn Quốc. Đặc biệt từ đầu tháng 4/2026, khi Eo biển Hormuz bị đóng thì “cơn khát dầu” của Mỹ đã tăng lên đến đỉnh điểm trong khi kho dự trữ chỉ còn trên dưới 300 triệu thùng dầu (khoảng 42% tổng sức chứa); thấp nhất từ trước tới nay.
Vì dầu WTI của Mỹ là dầu nhẹ nên cho nhiều xăng, nhiên liệu bay và dầu hỏa nhưng lại cho rất ít dầu diesel, mazut, dầu nhớt và rất rất ít nhựa đường. Vì vậy, tuy giá xăng trong bình ở Mỹ vẫn duy trì khoảng 3,84 USD/gallon (tương đương 1,23 USD/lít) nhưng giá dầu diesel đã “leo lên” 6,28 USD/gallon (tương đương 1,66USD/lít). Ở các bang như California hay Washington, giá xăng dầu còn cao hơn đáng kể so với mức giá trung bình của cả nước.
Giá nhiên liệu tăng cao kéo theo chi phí đầu vào của toàn bộ nền kinh tế Mỹ tăng cao. Chịu thiệt hại nặng nhất là các ngành vận tải đường sắt, vận tải đường biển, vận tải đường thủy, vận tải ô tô đường dài có tải trọng lớn, khai thác hải sản, nhiệt điện, các cơ sở kinh tế sử dụng máy động lực.v.v.
Để giảm bớt sức ép từ vấn đề tăng giá nhiên liệu dẫn đến sức ép chính trị-xã hội trong nước, đặc biệt là đối với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/206 của Mỹ, ông Donald Trump buộc phải nới lỏng lệnh cấm vận
xuất khẩu dầu diesel với Nga, song song với việc tự mình xả kho nhiên liệu diesel dự trữ và kêu gọi các đồng minh khác làm theo.
Không chỉ mang lại cho Nga nguồn thu ngoại tệ
Sputnik: Một số nhà bình luận và phân tích Nga cho rằng Nga quay trở lại thị trường các sản phẩm dầu mỏ cao cấp ở phương Tây mà không cần áp dụng các cơ chế chiết khấu. Vì vậy, lợi ích đối với Nga là tối đa hóa nguồn thu ngoại tệ và tăng biên lợi nhuận từ các lô hàng xuất khẩu.
Theo đánh giá của ông, thỏa thuận Diezel mang lại cái lợi gì cho Nga?
Nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An:
Zelensky đã đánh giá giá rằng thỏa thuận Mỹ-Nga về nới lỏng lệnh cấm vận dầu mỏ đối với Nga (trước mắt là Diesel) là có lợi cho Nga. Tuy nhiên, nhãn quan dân tộc hẹp hòi và ích kỷ của ông ta đã bộc lộ khi ông ta ra lệnh cho quân đội tiếp tục oanh kích các nhà máy lọc dầu của Nga ở phần lãnh thổ Nga phía Tây dãy núi Ural. Điều này đã khiến ông Donald Trump nổi nóng và khuyến nghị rằng Ukraina nên có một nhà lãnh đạo mới. Trong khi đó thì thỏa thuận Nga-Mỹ về xuất khẩu dầu diesel của Nga không chỉ có lợi cho Mỹ, cho Nga mà còn có lợi cho cả thế giới.
Trước hết, việc nới lỏng lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel không chỉ mang lại cho Nga nguồn thu ngoại tệ hàng chục tỷ USD, mà còn giúp Nga phá vỡ một phần các biện pháp trừng phạt và tạo ra dòng tiền lớn từ việc xuất khẩu nhiên liệu ra thị trường toàn cầu; ít nhất là đến ngày 7/4/2027.
Thứ hai là giúp Nga giải phóng được lượng tồn kho dầu diesel sản xuất theo tiêu chuẩn mùa hè đang bị tồn đọng, tạo dư địa để các nhà máy chuyển sang sản xuất dầu diesel nặng hơn phục vụ cho mùa đông và vùng Bắc Cực.
Thứ ba là giảm áp lực kỹ thuật và công nghệ cho các nhà máy lọc dầu. Việc khởi động lại và tăng công suất hoạt động cho phép một số nhà máy lọc dầu đang bị gián đoạn hoặc hư hại do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái có thêm đầu ra và duy trì vận hành thay vì phải cắt giảm công suất quá mức hoặc dừng hoạt động.
Và cuối cùng là điều quan trọng nhất. “Thỏa thuận Diesel Nga-Mỹ” giúp Nga gắn kết được lợi ích hạ nhiệt năng lượng với Mỹ, làm gia tăng rạn nứt chính trị và bất đồng giữa Mỹ với Ukraina cũng như các đồng minh phương Tây của Mỹ. Thỏa thuận này cũng tạo động lực ngoại giao để giảm bớt áp lực từ các đòn trừng phạt và cải thiện vị thế của Nga trong các vấn đề liên quan đến “Chiến dịch quân sự đặc biệt” ở Ukraina.
Điều này còn cho thấy bất cứ đòn trừng phạt Nga trên bất cứ lĩnh vực nào cũng có thể trở thành một “hiệu ứng bumerand” quay lại phản đòn vào chính kẻ ra đòn.
Cả EU và cả Kiev rất khó chấp nhận
Sputnik: Như vậy, rõ ràng là cả Nga và Mỹ đều sẽ được hưởng lợi từ thỏa thuận về dầu diesel, trong khi châu Âu sẽ đứng ngoài cuộc do lệnh cấm vận.
Theo ông, thỏa thuận này sẽ ảnh hưởng như thế nào tới châu Âu?
Nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An:
Chính giới EU nói chung cho rằng quyết định đơn phương của tổng thống Donald Trump đạt thỏa thuận với Nga đi ngược lại lập trường chung của EU, nhóm này thay vào đó vẫn đang thúc đẩy các gói trừng phạt quy mô lớn hơn như gói trừng phạt thứ 22 nhằm vào các cá nhân và thực thể liên quan đến quân sự của Nga.
Do sự khác biệt về kinh tế, an ninh, xã hội cũng như quan điểm khác nhau về cuộc chiến ở Ukraina nên các nước phương Tây có những phản ứng không đồng nhất trước thỏa thuận nới lỏng xuất khẩu dầu diesel giữa Mỹ và Nga. Mặc dù EU tuyên bố tiếp tục duy trì các biện pháp trừng phạt để cắt giảm nguồn thu tài chính phục vụ cho chiến dịch quân sự của Nga, đồng thời bác bỏ việc nới lỏng chính sách cấm vận Nga nhưng đằng sau hậu trường của khối này đã xuất hiện những rạn nứt.
Mặc dù chính phủ Đức kiên quyết phản đối việc Mỹ
đơn phương nới lỏng cấm vận dầu Diesel của Nga với hy vọng đảng Cộng hòa ở Mỹ sẽ thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/2026 nhưng các đảng đối lập ở Đức không nghĩ như vậy. Một số đảng đối lập tại Đức (như AfD và BSW) muốn Berlin nối gót Mỹ mua dầu diesel Nga để giải tỏa khó khăn kinh tế, đặc biệt là về nguồn nhiên liệu trong mùa Đông sắp tới.
Bên cạnh chính phủ Đức, các chính phủ Canada, Anh, Cộng hòa Séc cũng lên tiếng phản đối quyết định đơn phương của ông Donald Trump. Tuy nhiên, họ cần hiểu mấy điều sau đây.
Thứ nhất là nước Mỹ có ổn định thì mới có thể là chỗ dựa cho NATO và các đồng minh Châu Âu. Nếu không thì khủng hoảng năng lượng ở Châu Âu sẽ trầm trọng hơn nữa, bất chấp họ tìm mọi cách xoay xở nguồn cung từ Biển Bắc, từ Nam Mỹ, từ Canada, từ Thổ Nhĩ Kỳ, từ Trung Á... Qua vụ việc này, có thể suy đoán ra những quốc gia nào ở Châu Âu đang chịu hậu quả nặng nề nhất từ cả hai vấn đề: viện trợ cho Ukraina và khan hiếm xăng dầu.
Thứ hai, cuộc bầu cử ngày 3/11/2026 tới đây rất quan trọng đối với ông Donald Trump nói riêng và đảng Cộng hòa (Mỹ) nói chung. Một khi đảng Dân chủ chiếm đa số ở Hạ nghị viện, hoặc Thượng nghị viện, hoặc cả hai thì Donald Trump sẽ trở thành “tổng thống vịt què” khi mọi chính sách do Nhà Trắng đưa ra đều có thể bị phe Dân chủ bác bỏ hoặc vô hiệu hóa, hoặc gây khó dễ khi thực thi. Do đó, ưu tiên bình ổn giá nhiên liệu là điều mà ông Trump và đảng Cộng hòa (Mỹ) lựa chọn để thu được những là phiếu từ cử tri Mỹ.
Thứ ba là để cho “Thỏa thuận diesel Mỹ-Nga” có thể thực hiện suôn sẻ, Mỹ yêu cầu Ukraina ngừng tấn công các cơ sở lọc dầu của Nga. Đây là điều mà cả EU và cả Kiev rất khó chấp nhận vì chiến dịch gây sức ép kinh tế mà cả EU và Ukraina đang theo đuổi sẽ bị ảnh hưởng, ngay cả khi hệ thống phòng không Nga chưa thể ngăn chặn hoàn toàn các cuộc tập kích của Ukraina vào các cơ sở lọc dầu của Nga.
Cuối cùng, hãy lưu ý đến các quốc gia châu Âu không hoặc chưa có ý kiến “thuận” hay “chống” đối với “Thỏa thuận Diesel Nga-Mỹ”. Họ là những người không dính dáng quá sâu, hoặc đứng ngoài vấn đề Ukraina nhưng chính họ sẽ có tiếng nói khách quan nhất có thể.
“Thỏa thuận Diesel Nga-Mỹ” có thể sẽ là chất xúc tác để thúc đẩy việc chuyển hướng tư duy của thế giới từ xung đột sang giảm căng thẳng
Sputnik: Nhiều nhà phân tích tại Nga cho rằng Thỏa thuận Diezel Nga – Mỹ mang sắc thái chính trị nhiều hơn là kinh tế. Nhìn vào thực tế khối lượng dầu Diesel mà hai bên thỏa thuận với nhau, nảy sinh ngay suy nghĩ: đây có thể là một thỏa thuận chính trị. Ông bình luận gì về điều này?
Nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An:
Nhìn vào thực tế khối lượng dầu Diesel mà hai bên thỏa thuận với nhau, chúng ta có thể thấy hai điều:
Một là con số 4,8 triệu tấn dầu Diesel mà Mỹ sẽ nhận được từ Nga không phải là một con số đủ để bù đắp thiếu hụt năng lượng của nước Mỹ, ít nhất là cho đến ngày 7/4/2027 (theo giấy phép nhập khẩu của Bộ Tài chính Mỹ). Đó chỉ là một giải pháp nhất thời về chính trị nhiều hơn là về kinh tế.
Hai là đối với thế giới thì con số này lại càng quá nhỏ để giải quyết “cơn khát dầu” đang diễn ra khắp từ Đông sang Tây. Chỉ trừ Trung Quốc và Nhật Bản là những nước đã dự báo trước tình hình nên đã tăng lượng dự trữ của họ đủ dùng từ 6 tháng đến 12 tháng nếu khủng hoảng năng lượng toàn cầu diễn ra.
Ba là về chính trị. Đây có thể là một tiền lệ giúp “cởi nút” phần nào những bế tắc mà Mỹ và phương Tây đang
gặp phải ở Ukraina và Trung Đông, bởi an ninh năng lượng là một trong bộ ba an ninh cấp bách toàn cầu trước mắt mà Liên Hợp Quốc đã xác định (gồm an ninh môi trường, an ninh lương thực và an ninh năng lượng) nên “Thỏa thuận Diesel Nga-Mỹ” tuy chỉ là một góc vấn đề nhưng có thể sẽ là chất xúc tác để thúc đẩy việc chuyển hướng tư duy của thế giới từ xung đột sang giảm căng thẳng, từ đối đầu sang hợp tác.
Sputnik: Xin chân thành cảm ơn ông đã dành thời gian cho Sputnik.