Loạt đạo luật mới của Mỹ tác động đến Việt Nam

© AP Photo / J. Scott ApplewhiteTòa nhà Quốc hội ở Washington DC, Hoa Kỳ
Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC, Hoa Kỳ - Sputnik Việt Nam, 1920, 12.10.2026
Đăng ký
Ba bang California, Texas và Louisiana của Mỹ ban hành các đạo luật quy định riêng về kiểm soát phụ gia thực phẩm, dự kiến tác động đến hoạt động xuất khẩu từ năm 2027.
Doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, đặc biệt ở nhóm sản phẩm chế biến sâu, được khuyến nghị rà soát công thức, nguyên liệu và nhãn hàng hóa để đáp ứng yêu cầu từng thị trường.

Mỹ tăng siết kiểm soát phụ gia thực phẩm

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), thị trường Mỹ đang có xu hướng tăng cường kiểm soát phụ gia thực phẩm ở cấp bang, bên cạnh các quy định của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA).
Trong nhiều thập kỷ, phụ gia thực phẩm tại Mỹ chủ yếu được quản lý ở cấp liên bang. Tuy nhiên, dưới tác động của các phong trào bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và xu hướng "Make America Healthy Again" (MAHA), một số bang đã chủ động ban hành những quy định nghiêm ngặt hơn.
Đáng chú ý, California, Texas và Louisiana đã thông qua ba đạo luật với phạm vi kiểm soát, hình thức thực hiện và thời điểm áp dụng khác nhau. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm vào Mỹ, nhất là khi hàng hóa được phân phối tại nhiều bang.
Tại California, Đạo luật An toàn thực phẩm AB 418 quy định từ ngày 1/1/2027, thực phẩm dùng cho người có chứa một trong bốn chất gồm dầu thực vật brom hóa (BVO), potassium bromate, propylparaben và phẩm màu đỏ số 3 (Red Dye No. 3) sẽ không được phép sản xuất, phân phối hoặc kinh doanh tại bang này. Doanh nghiệp vi phạm có thể bị phạt dân sự tới 5.000 USD đối với lần đầu và 10.000 USD cho mỗi lần vi phạm tiếp theo.
Trong khi California lựa chọn cấm hoàn toàn một số chất, Texas áp dụng cơ chế cảnh báo trên nhãn để cung cấp thông tin cho người tiêu dùng. Theo Đạo luật SB 25, thực phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh có chứa một trong 44 thành phần được liệt kê phải hiển thị cảnh báo nổi bật trên bao bì. Danh mục này gồm một số phẩm màu tổng hợp như Red 40, Yellow 5, Yellow 6; các chất BHA, BHT, propylparaben, potassium bromate, titanium dioxide và azodicarbonamide (ADA), cùng nhiều thành phần khác.
Nội dung cảnh báo cơ bản cho biết sản phẩm chứa thành phần không được khuyến nghị sử dụng cho người bởi cơ quan có thẩm quyền tại Australia, Canada, Liên minh châu Âu hoặc Vương quốc Anh. Theo thông tin VASEP công bố, quy định liên quan đến nhãn sản phẩm dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2027, với mức xử phạt dân sự có thể lên tới 50.000 USD mỗi ngày cho mỗi hành vi vi phạm.
Tuy nhiên, điều khoản ghi nhãn của SB 25 hiện đang có lệnh tạm hoãn của tòa án trong quá trình giải quyết tranh chấp pháp lý. Vì vậy, doanh nghiệp cần tiếp tục theo dõi trước khi quyết định điều chỉnh nhãn sản phẩm. Khác với hai bang trên, Louisiana lựa chọn hình thức công khai thông tin thành phần bằng mã QR.
Theo Đạo luật SB 14, được sửa đổi bởi SB 57/Act 735 năm 2026, thực phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh có chứa các thành phần trong danh mục kiểm soát phải gắn mã QR trên nhãn. Khi quét mã, người tiêu dùng được dẫn đến trang web do nhà sản xuất quản lý để tìm hiểu thông tin về phụ gia và các dữ liệu an toàn thực phẩm liên quan của FDA.
Theo VASEP, yêu cầu về mã QR có thời điểm áp dụng đáng lưu ý là ngày 31/12/2028. Bang này cũng quy định hạn chế sử dụng một số thành phần trong các bữa ăn tại trường công lập và trường tư thục nhận ngân sách bang, bắt đầu từ năm học 2028-2029.
VASEP đánh giá việc sử dụng mã QR có thể giảm áp lực thay đổi thiết kế bao bì so với hình thức in cảnh báo trực tiếp, nhưng đồng thời phát sinh yêu cầu quản lý dữ liệu điện tử, duy trì trang web và cập nhật thông tin sản phẩm.
Như vậy, cùng hướng đến kiểm soát phụ gia thực phẩm, ba bang lại sử dụng các cơ chế khác nhau, từ cấm lưu hành sản phẩm chứa một số chất, yêu cầu cảnh báo trên nhãn đến công khai thông tin qua mã QR. Sự khác biệt này khiến doanh nghiệp xuất khẩu phải tính toán phương án tuân thủ theo từng thị trường tiêu thụ.
Mặt hàng thủy sản đông lạnh 5 đầu năm 2026 đạt 143,4 ngàn tấn, tăng 25,35% so với cùng kỳ, trong đó, cá tra phi lê đông lạnh tăng 35,11% so với cùng kỳ - Sputnik Việt Nam, 1920, 07.08.2026
Thuế Mỹ Mục 301 và phép thử nửa cuối năm của thủy sản Việt

Thủy sản chế biến sâu của Việt Nam có thể chịu tác động lớn hơn

Theo VASEP, mức độ ảnh hưởng của các quy định mới phụ thuộc vào thành phần nguyên liệu, phụ gia sử dụng và phương thức chế biến từng sản phẩm.
Đối với nhóm thủy sản sơ chế, ít sử dụng phụ gia như tôm đông lạnh, cá tra phi lê đông lạnh và cá ngừ đông lạnh, tác động trực tiếp có thể không lớn.
Ngược lại, các sản phẩm chế biến sâu, có giá trị gia tăng như tôm và cá tẩm bột, thực phẩm đông lạnh chế biến sẵn, hải sản đóng hộp có sốt, súp hải sản, nước sốt và các sản phẩm phối trộn nhiều thành phần cần được rà soát kỹ hơn.
Đặc biệt, những doanh nghiệp sử dụng phẩm màu tổng hợp, chất chống oxy hóa BHA, BHT hoặc nguyên liệu bột mì tẩy trắng trong sản phẩm tẩm bột cần đánh giá khả năng đáp ứng quy định tại từng bang. Việc sử dụng nguyên liệu chứa thành phần thuộc danh mục kiểm soát cũng có thể làm phát sinh yêu cầu điều chỉnh công thức hoặc nhãn hàng hóa.
Theo VASEP, khó khăn không chỉ nằm ở việc thay thế một phụ gia cụ thể mà còn ở sự khác biệt giữa các hệ thống quy định trong cùng thị trường Mỹ. Doanh nghiệp có thể phải phát sinh thêm chi phí kiểm nghiệm, quản lý nguyên liệu, truy xuất thành phần và thiết kế bao bì.
Đối với những doanh nghiệp cung ứng hàng hóa cho nhiều bang, việc duy trì các phiên bản nhãn hoặc công thức sản phẩm khác nhau còn khiến hoạt động quản lý chuỗi cung ứng trở nên phức tạp hơn. Bên cạnh đó, khả năng các bang khác tiếp tục ban hành quy định tương tự cũng đặt ra nguy cơ gia tăng chi phí tuân thủ, khiến doanh nghiệp khó áp dụng một bộ tiêu chuẩn thống nhất cho toàn bộ thị trường Mỹ.
Trước những thay đổi này, VASEP khuyến nghị các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản chủ động rà soát toàn bộ công thức sản phẩm, danh mục phụ gia và nguyên liệu đầu vào đang sử dụng.
Trọng tâm là xác định những thành phần có nguy cơ thuộc diện kiểm soát tại California, Texas và Louisiana, đồng thời làm việc với nhà nhập khẩu để xác định bang tiêu thụ cuối cùng và yêu cầu áp dụng đối với từng mặt hàng.
Doanh nghiệp cũng được khuyến nghị từng bước nghiên cứu xu hướng "Clean Label" (nhãn sạch), ưu tiên những thành phần dễ nhận diện, sử dụng màu tự nhiên và lựa chọn phụ gia có mức độ chấp nhận rộng rãi tại các thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, việc thay đổi công thức vẫn phải bảo đảm yêu cầu về an toàn thực phẩm, chất lượng và thời hạn bảo quản.
Cùng với đó, doanh nghiệp cần theo dõi diễn biến pháp lý liên quan đến SB 25 của Texas, những điều chỉnh tại Louisiana và khả năng mở rộng các quy định kiểm soát phụ gia sang những bang khác.
Theo VASEP, mặc dù các quy định cấp bang chưa tạo ra tác động lớn đối với phần lớn sản phẩm thủy sản nguyên liệu, nhóm hàng chế biến giá trị gia tăng có thể phải đối mặt với những yêu cầu tuân thủ phức tạp hơn. Việc chuẩn bị từ sớm sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro, kiểm soát chi phí và duy trì khả năng tiếp cận thị trường Mỹ trong những năm tới.
THU HOẠCH TÔM - Sputnik Việt Nam, 1920, 14.07.2026
Thủy sản Việt “rẽ sóng” sang Trung Quốc giữa sức ép từ Mỹ
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала