Thủy sản Việt “rẽ sóng” sang Trung Quốc giữa sức ép từ Mỹ

© Sputnik / Thu Hiền – Hoàng HoaTHU HOẠCH TÔM
THU HOẠCH TÔM - Sputnik Việt Nam, 1920, 14.07.2026
Đăng ký
Xuất khẩu thủy sản Việt Nam đang chứng kiến sự thay đổi lớn về thị trường khi Trung Quốc vươn lên dẫn đầu, trong lúc doanh nghiệp phải tìm cách thích ứng trước các rào cản thương mại ngày càng gia tăng tại Mỹ và châu Âu.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 6 tháng đầu năm, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt hơn 5,7 tỷ USD, tăng 11,4% so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, Trung Quốc nhập khẩu gần 1,4 tỷ USD thủy sản Việt Nam, tăng khoảng 40%, vượt Mỹ với kim ngạch gần 898 triệu USD. Nếu tính cả Hong Kong, tổng giá trị xuất khẩu sang khu vực này đạt khoảng 1,5 tỷ USD, tăng gần 38%.
Nhật Bản đứng thứ ba với gần 788 triệu USD, tăng nhẹ so với cùng kỳ.
Sự tăng trưởng mạnh tại Trung Quốc phản ánh xu hướng điều chỉnh thị trường của doanh nghiệp thủy sản trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu sang các thị trường xa gặp nhiều áp lực.
Đại diện Công ty cổ phần Nam Việt cho biết từ đầu năm, doanh nghiệp nhận thấy sự dịch chuyển rõ rệt sang thị trường Trung Quốc. Sau giai đoạn thiếu nguyên liệu trong quý I, đến quý II, giá nguyên liệu và giá bán đều giảm, trong khi chi phí vận chuyển sang các thị trường xa vẫn ở mức cao.
Lực lượng Hải quan kiểm tra, kiểm soát hàng hoá xuất nhập khẩu tại Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị (tỉnh Lạng Sơn) - Sputnik Việt Nam, 1920, 08.07.2026
Việt Nam nhập siêu 16,65 tỷ USD: Tín hiệu mở rộng sản xuất hay sức ép mới?
Nhờ lợi thế khoảng cách địa lý, chi phí logistics thấp và khả năng quay vòng vốn nhanh, Trung Quốc trở thành lựa chọn phù hợp hơn với nhiều doanh nghiệp.
Bà Lê Hằng, Phó tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cho rằng việc Mỹ và châu Âu gia tăng các rào cản thương mại khiến doanh nghiệp phải chủ động tìm kiếm hướng đi mới.
Theo bà, ngoài lợi thế về vị trí địa lý, thị trường Trung Quốc còn có yêu cầu nhập khẩu không quá khắt khe. Với các mặt hàng tươi sống, việc vận chuyển qua cửa khẩu biên giới giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong bảo quản và tiết giảm chi phí.

Mỹ tiếp tục tạo áp lực cho doanh nghiệp

Trong khi Trung Quốc tăng tốc nhập khẩu, thị trường Mỹ lại đối mặt nhiều thách thức.
Theo bà Hằng, Mỹ đang siết chặt quy định đối với thủy sản khai thác theo Đạo luật Bảo vệ động vật biển có vú (MMPA), yêu cầu bổ sung giấy chứng nhận COA với quy trình thực hiện phức tạp, ảnh hưởng đặc biệt đến mặt hàng cá ngừ.
Cùng với đó, tôm Việt Nam tiếp tục chịu thuế chống bán phá giá ở mức cao. Việc doanh nghiệp tăng lượng hàng đưa sang Mỹ trước thời điểm áp dụng chính sách thuế mới cũng khiến tồn kho gia tăng, trong khi người tiêu dùng Mỹ có xu hướng tiết kiệm hơn và ưu tiên sản phẩm giá thấp.
Do đó, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Mỹ trong 6 tháng đầu năm gần như đi ngang.
Theo VASEP, tăng trưởng xuất khẩu thời gian qua không chỉ đến từ sự phục hồi của nhu cầu mà còn phản ánh khả năng thích ứng của doanh nghiệp trong việc thay đổi thị trường và cơ cấu sản phẩm.
Các nhà nhập khẩu hiện có xu hướng đặt đơn hàng ngắn hơn, chia nhỏ hơn, đồng thời yêu cầu cao hơn về giá, chất lượng, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc. Điều này buộc doanh nghiệp phải linh hoạt trong sản xuất và lựa chọn thị trường.

Tôm giữ vai trò chủ lực

Trong cơ cấu xuất khẩu, tôm tiếp tục là mặt hàng dẫn đầu với kim ngạch khoảng 2,3 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, tăng 13,6%, chiếm hơn 40% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản.
Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ Trung Quốc đại lục và Hong Kong, đặc biệt với mặt hàng tôm hùm.
Xuất khẩu là một trong những yếu tốt quan trọng cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 04.06.2026
Cán cân thương mại bất ngờ đảo chiều sau 10 năm, Bộ Công Thương nói gì?
Cá tra cũng duy trì đà tăng với khoảng 1,1 tỷ USD, tăng 12,1%, nhờ lợi thế về giá và nhu cầu ổn định đối với nhóm cá thịt trắng tại nhiều thị trường.
Dù vậy, ngành thủy sản vẫn đối mặt nhiều bất định trong nửa cuối năm. Bà Lê Hằng cảnh báo nguy cơ Mỹ tiếp tục áp dụng các biện pháp bảo hộ thương mại mới, từ quy định liên quan đến lao động cưỡng bức đến khả năng áp dụng hạn ngạch với một số mặt hàng.
Bên cạnh đó, chi phí vận tải container lạnh tăng trở lại cũng tạo thêm sức ép lên doanh nghiệp.
Trong bối cảnh chính sách thương mại biến động nhanh, doanh nghiệp được khuyến nghị tiếp tục theo dõi sát thị trường, đa dạng hóa đầu ra, điều chỉnh kế hoạch xuất khẩu và tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu nhằm giảm rủi ro, duy trì tăng trưởng.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала