Tại sao châu Âu lo lắng sau cuộc điện đàm của các ông Putin, Stubb và Støre
© Sputnik / POOL
/ Đăng ký
Cuộc điện đàm diễn ra hôm qua giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre đã gây ra phản ứng bất ngờ. Về nội dung điện đàm và thái độ phẫn nộ của những người không hề tham gia vào cuộc trò chuyện đó – mời xem bài phân tích của Sputnik.
Chi tiết cuộc trò chuyện
Những người khởi xướng cuộc trò chuyện - các ông Stubb và Støre - theo lời họ tự thừa nhận, ban đầu chỉ định dành 20 phút cho cuộc gọi, nhưng cuối cùng đã kéo dài tới một tiếng rưỡi. Đương nhiên, nội dung chủ yếu nói về Ukraina.
Ông Dmitry Peskov Thư ký báo chí của Tổng thống Nga nhận xét rằng đó là những cuộc điện đàm thực chất. Ông lưu ý rằng Na Uy và Phần Lan là những quốc gia rất quan trọng đối với Nga, là những nước có chung đường biên giới. Cuộc nói chuyện điện thoại là tiếp nối hợp lý của những cuộc gặp gần đây tại Na Uy và Saint Petersburg.
Trong cuộc trò chuyện, nhà lãnh đạo Nga đã đưa ra đánh giá về tình hình trong vùng xung đột, nhắc lại các nguyên nhân gốc rễ của nó, đồng thời nhấn mạnh rằng việc đạt được hòa bình lâu dài chỉ có thể thực hiện được khi tính đến đầy đủ các lợi ích của Nga.
Theo lời ông Yuri Ushakov Trợ lý của Tổng thống Nga, cả Thủ tướng Na Uy và Tổng thống Phần Lan đều tích cực đề đạt mong muốn của người đứng đầu chế độ Kiev là được trực tiếp gặp nhà lãnh đạo Nga.
“Sếp của chúng tôi có lẽ đã nhắc lại lần thứ một triệu rằng, nếu Vladimir Zelensky thực sự muốn tiến hành đàm phán trực tiếp, hãy cứ đến Matxcơva, nơi ông ta sẽ được bảo đảm mọi điều kiện, bao gồm cả khía cạnh an ninh. Đó là những gì đã được nói”, - ông Ushakov nhấn mạnh.
Các ông Stubb và Støre không đề xuất điều gì mới mẻ, vì vậy hiện tại vẫn còn quá sớm để đánh giá cuộc gọi này sẽ có tác động thế nào đến cuộc đàm phán ba bên sắp tới về giải quyết vấn đề Ukraina tại Abu Dhabi, ông Peskov cho biết thêm.
Thay đổi tâm trạng
Năm 2024, ông Stubb từng hứa sẽ không nhấc máy nếu như người gọi đến là Putin.
“Ông ấy sẽ sử dụng điều đó vào mục đích tuyên truyền ở Nga. Sẽ lợi dụng Phần Lan như con tốt” - ông giải thích khi đó.
Giờ đây chính ông đã tự gọi điện tới. Cùng với Thủ tướng Na Uy.
“Stubb lúc thì nói cần trò chuyện với Nga, lúc lại nói không nên trò chuyện với Nga. Lập trường đã thay đổi, nhưng việc cuộc gọi này diễn ra theo sáng kiến của họ - rõ ràng là tích cực. Chúng tôi trân trọng điều đó”, ông Peskov bình luận về sự kiện này.
Phản ứng gay gắt
Tuy nhiên, ở châu Âu lại có những tâm thế khác.
“Tôi rất hoài nghi về sáng kiến này của Na Uy và Phần Lan. Không có sự phối hợp với những nước còn lại. <...> Tôi không biết hai quốc gia này tưởng có thể đạt được điều gì bằng cách như vậy…Trước đây chúng tôi đã nói rõ trong các thông điệp từ phần còn lại của châu Âu rằng khi các nước khác hành động đơn độc, ví dụ như đi đến Matxcơva, thì điều quan trọng là chúng ta, những người châu Âu, phải đi cùng nhau”, - Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tuyên bố trên kênh truyền hình Đan Mạch TV2.
Người đứng đầu Chính phủ Thụy Điển Ulf Kristersson cũng tỏ ra không hài lòng. “Nếu nhìn vào những gì Nga đang làm trên thực địa mỗi ngày, tôi chẳng thấy bất cứ điều gì chứng tỏ rằng họ đang hướng tới hòa bình. Họ chỉ tìm cách chinh phục mà thôi”, - ông tuyên bố.
Và nói thêm rằng lập trường của Stockholm là bất biến - hòa bình phải theo các điều kiện của Kiev.
Còn Oslo và Helsinki thì ra sức thanh minh. Stubb cho biết rằng mở kênh đàm phán với Nga là việc đã được thảo luận khoảng một năm nay, còn cuộc điện đàm hiện tại đã được chuẩn bị cùng với Ukraina và Hoa Kỳ. Ngay sau khi cuộc gọi kết thúc, Tổng thống Phần Lan và Thủ tướng Na Uy đã liên lạc với Vladimir Zelensky.
“Chúng tôi chỉ nói chuyện nhân danh chính mình. Một lần nữa: Na Uy là láng giềng của Nga. Chúng tôi có vùng biển rộng lớn. Chúng tôi cần quản lý nghề cá và duy trì quan hệ tốt đẹp, điều này sẽ đảm bảo an ninh cho chúng tôi”, ông Støre phản hồi.
Một điều cũng mang tính biểu thị là trước đó tại Paris, các Bộ trưởng Quốc phòng của “nhóm 5 nước châu Âu” (Pháp, Vương quốc Anh, Ý, Đức, Ba Lan) đã họp bàn, tại cuộc gặp này còn có phần tham gia của Cao uỷ Ngoại giao châu Âu Kaja Kallas, Ủy viên châu Âu về Quốc phòng Andrius Kubilius và Phó Tổng thư ký NATO Radmila Šekerinska. Liên minh phi chính thức này được thành lập vào tháng 11 năm 2024. Nhiệm vụ chính thức của nó là củng cố khả năng phòng thủ của EU, phối hợp viện trợ quân sự cho Ukraina và chống lại các mối đe dọa địa chính trị. Trong thông cáo sau cuộc họp hôm Chủ nhật định vị Nga là mối đe dọa nghiêm trọng và lâu dài nhất đối với an ninh và sự ổn định của khu vực Euro-Atlantic.
Cố chen chân vào tiến trình đàm phán
Điện Kremlin không thấy phản ứng tiêu cực của EU là điều gì đáng lo ngại đặc biệt.
“Tôi không nghĩ họ sẽ bị nuốt chửng. Sẽ bị chỉ trích, nhưng chắc không đến mức bị “ăn tươi nuốt sống”. Như tôi đã nói ngay từ đầu, hai vị này, các nhà lãnh đạo Na Uy và Phần Lan, họ đã gặp nhà đàm phán chính của Mỹ là Witkoff cả trước và sau khi đến Petersburg. Vì vậy logic hoàn toàn có thể thấy rõ”, - ông Ushakov giải thích.
Về phần mình, Bộ Ngoại giao Nga đánh giá một cách thận trọng đối với sáng kiến của phương Tây. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov lưu ý rằng không có đề xuất mới nào được đưa ra và người châu Âu chỉ đang cố gắng chen chân vào tiến trình đàm phán.
Ông Lavrov nói rõ thêm: “Tuy nhiên, chen chân vào tiến trình này với lập trường như thế nào - đó là một câu hỏi lớn”.
Ngoại trưởng Nga nhấn mạnh rằng hiện tại cách tiếp cận của châu Âu vẫn không thay đổi - họ vẫn tiếp tục thông qua các văn kiện, lớn tiếng tuyên bố lên án Nga và hoàn toàn phớt lờ những nguyên nhân gốc rễ gây ra xung đột.
