"Tình báo xác nhận". Thứ Trung Quốc phát triển khiến Mỹ lo ngại
© AP Photo / Mark Schiefelbein
Đăng ký
Theo tình báo Mỹ, Trung Quốc đã phóng lên quỹ đạo một máy bay vũ trụ được cho là để sử dụng cho mục đích quân sự. Tuy nhiên, Mỹ cũng có những thiết bị tương tự và họ thường xuyên thực hiện các nhiệm vụ dài hạn trong không gian. Điều được che giấu dưới nhãn "bí mật" bia mật này được tiết lộ trong một bài báo của Sputnik.
Chiếc máy bay bí ẩn từ một địa điểm thử nghiệm bí mật
Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) đã xác nhận tính xác thực của một bức ảnh về máy bay vũ trụ thử nghiệm của Trung Quốc, theo báo cáo của tờ The War Zone (TWZ) với trích dẫn một báo cáo của bộ phận này. Hình ảnh này đã được lan truyền trên mạng trong vài năm.
Bức ảnh được chụp bởi vệ tinh Maxar (nay là Vantor) WorldView-3 vào tháng 5 năm 2024. Từ khoảng cách khá ngắn theo tiêu chuẩn không gian—khoảng 90 km. Hình ảnh cho thấy một thiết bị có cánh nhỏ, hai bộ ổn định thẳng đứng và cửa khoang chứa hàng mở. Gắn vào phần đuôi là một cấu trúc với các tấm pin mặt trời. Theo các báo cáo truyền thông, Trung Quốc đã thử nghiệm chiếc máy bay vũ trụ này ít nhất từ năm 2020. Bốn sứ mệnh quỹ đạo đã được biết đến, và trong sứ mệnh thứ ba, kéo dài từ tháng 12 năm 2023 đến tháng 9 năm 2024, tàu vũ trụ đã phóng một số vật thể nhỏ có mục đích chưa rõ vào quỹ đạo. Trong lần phóng cuối cùng được biết đến vào ngày 7 tháng 2 năm 2026, nó được cho là đã đưa một vật thể khác vào quỹ đạo.
Sau khi hoàn thành các chuyến bay trước đó, tàu vũ trụ được cho là đã hạ cánh tại một căn cứ không quân bí mật ở tây bắc Trung Quốc. Nó có đường băng dài nhất thế giới (năm ki-lô-mét) và, như tờ TWZ lưu ý, giống với khu thử nghiệm nổi tiếng của Mỹ được gọi là “Zone 51” (“Khu vực 51”).
Báo cáo của DIA đề cập đến hai dự án phát triển chính của Trung Quốc là Shenlong và Tengyun, nhưng không nêu rõ dự án nào được mô tả trong hình ảnh đó. Cái tên Shenlong thường được liên kết với tàu vũ trụ đang trải qua thử nghiệm quỹ đạo từ năm 2020. Còn Dự án Tengyun được công bố vào năm 2016 là một hệ thống phóng hai tầng sử dụng máy bay vận tải.
Bên cạnh đó, Trung Quốc đang phát triển các dự án khác, bao gồm cả tàu vũ trụ Haolong, đang được xem xét như một phương tiện tiếp tế tiềm năng cho trạm quỹ đạo Tiangong của riêng nước này.
Về bố cục tổng thể, tàu vũ trụ của Trung Quốc giống với tàu vũ trụ không người lái có thể tái sử dụng X-37B của Mỹ - một trong những dự án được giữ bí mật nhất của tổ hợp công nghiệp quân sự Mỹ. Chúng ta biết nhiều hơn một chút về nó so với đối tác Trung Quốc - và thông tin này cho phép chúng ta suy đoán về mục tiêu và nhiệm vụ của các phương tiện như vậy nói chung.
Tiếp cận và Điều khiển
Lực lượng Không gian Hoa Kỳ chỉ có hai phương tiện tương tự. Chúng được hãng Boeing sản xuất cho Lầu Năm Góc. Về ngoại hình, chúng giống như một phiên bản thu nhỏ của Tàu con thoi. Chúng dài khoảng 8,9 mét, sải cánh 4,3 mét và cao 2,9 mét. Trọng lượng phóng của chúng khoảng năm tấn.
X-37B được phóng lên quỹ đạo bằng một phương tiện phóng. Được trang bị các tấm pin mặt trời, nó có thể tự động quay trở lại Trái đất, hạ cánh trên đường băng thông thường. Phương tiện này được thiết kế để lưu trú dài ngày trong không gian: nhiệm vụ OTV-6 phá kỷ lục kéo dài 908 ngày.
Về mặt chính thức, nhiệm vụ chính của X-37B là thử nghiệm các công nghệ không gian tiên tiến trong điều kiện bay quỹ đạo thực tế. Phương tiện này được sử dụng như một phòng thí nghiệm bay để thử nghiệm các vật liệu mới, hệ thống cung cấp điện, hệ thống đẩy, thiết bị định vị và hệ thống giám sát không gian. Một lợi thế quan trọng của thiết kế này là khả năng đưa thiết bị thử nghiệm trở lại Trái đất để nghiên cứu thêm. Hơn nữa, máy bay vũ trụ này có khả năng phóng các vệ tinh nhỏ lên quỹ đạo và tiến hành các thí nghiệm với nhiều tải trọng khác nhau.
Trong sứ mệnh OTV-7, quân đội Mỹ, bên cạnh những nhiệm vụ khác nhau là việc thử nghiệm các công nghệ quan sát không gian và nghiên cứu tác động của bức xạ. Tàu vũ trụ này cũng đã chứng minh khả năng thay đổi quỹ đạo bằng cách sử dụng phanh khí động học ở tầng khí quyển phía trên, giúp tiết kiệm nhiên liệu.
Tuy nhiên, các chuyên gia tin rằng khả năng thực tế của X-37B rộng hơn đáng kể so với chương trình nghiên cứu được công bố công khai. Mục đích chính của nó hoàn toàn là quân sự.
"Tàu vũ trụ có những lợi thế rõ rệt khi nói đến việc tiếp cận và cơ động ở cự ly rất gần với các vật thể khác trong không gian. Chúng có thể thay đổi hướng đi và thực hiện các thao tác khác theo những cách mà các vệ tinh truyền thống không thể làm được. Tất cả điều này chỉ làm nổi bật tiềm năng của chúng như các hệ thống vũ khí," nhà bình luận quân sự người Mỹ Joseph Trevithick viết.
"Mật" không có nghĩa là "không rõ"
Mặc dù các nhiệm vụ và bản chất của tải trọng được giữ kín, điều này không có nghĩa là mục đích của tàu vũ trụ không thể xác định được, Ivan Moiseyev, người đứng đầu Viện Chính sách Không gian Nga, nói với Sputnik.
“Bằng cách phân tích thiết kế, thời gian bay và những khả năng đã biết, chúng ta có thể rút ra một số kết luận về phạm vi nhiệm vụ mà nó thực hiện. X-37B có khả năng duy trì trên quỹ đạo trong thời gian dài – về cơ bản là để làm nhiệm vụ chiến đấu. Việc sở hữu hai phương tiện như vậy cho phép duy trì những khả năng này một cách thường xuyên,” chuyên gia giải thích.
Theo ông, một trong những nhiệm vụ khả thi nhất của X-37B là vận chuyển và triển khai các vệ tinh nhỏ để trinh sát, liên lạc hoặc định vị.
“Trong điều kiện bình thường, việc phóng chúng có thể mang tính chất thử nghiệm, nhưng trong trường hợp xảy ra xung đột quân sự, tàu vũ trụ có khả năng nhanh chóng đưa thêm một nhóm các vệ tinh nhỏ vào quỹ đạo. Điều này đặc biệt quan trọng trong những tình huống cần nhanh chóng thu thập thông tin trinh sát trong một khu vực cụ thể hoặc cung cấp thêm khả năng liên lạc và định vị ở đó,” ông Moiseyev giải thích.
Ưu điểm của X-37B, ông nói thêm, là khả năng tối ưu hóa các thông số vị trí đặt vệ tinh.
"Điều này rất quan trọng đối với các phương tiện trinh sát: hiệu quả quan sát phụ thuộc phần lớn vào độ cao, độ nghiêng và các đặc điểm quỹ đạo khác," chuyên gia giải thích.
"Hơn nữa, máy bay vũ trụ có khả năng cơ động về mặt khí động học, cho phép thay đổi các thông số quỹ đạo và mở rộng khả năng triển khai vệ tinh nhanh chóng."
Theo ông Moiseyev, các ứng dụng được đề xuất khác dường như kém thuyết phục hơn. Ví dụ, việc phóng các vệ tinh trinh sát dài hạn thông thường lên quỹ đạo bằng phương tiện như vậy không mấy hợp lý: chúng có thể được phóng bằng các phương tiện phóng truyền thống, sau đó chúng sẽ hoạt động trên quỹ đạo trong nhiều năm. Tuy nhiên, việc sử dụng máy bay vũ trụ được biện minh chính xác trong các ứng dụng yêu cầu tốc độ, tính linh hoạt và khả năng cấu hình lại nhanh chóng của nhóm các vệ tinh trên quỹ đạo. Có thể máy bay vũ trụ của Trung Quốc có thể thực hiện các nhiệm vụ tương tự. Điều thú vị trong câu chuyện này không chỉ là những bức ảnh về tàu vũ trụ của Trung Quốc, mà còn là việc vệ tinh Vantor đã chụp ảnh nó từ khoảng cách gần theo tiêu chuẩn không gian – tức khoảng 90 km. Các chuyên gia nhận định rằng những trò chơi mèo vờn chuột trên quỹ đạo như vậy ngày càng trở nên phổ biến trong thời gian gần đây.
Ảnh chụp tàu vũ trụ Vantor trên quỹ đạo vào ngày 28 tháng 5 năm 2024.
© Ảnh : Vantor
