Điều này không khiến cho Copenhagen hài lòng. Sputnik đưa tin về diễn biến khủng hoảng ngoại giao này.
Sự thông đồng của NATO
Nhà Trắng công bố bức ảnh Tổng thống đi dạo quanh Greenland với con chim cánh cụt có cờ Mỹ trên cánh. Nhiều lời chế giễu xuất hiện: họ nghĩ rằng người Mỹ nhầm lẫn Greenland với Nam Cực, vì chim cánh cụt chỉ có ở Nam bán cầu. Nhưng rõ ràng Donald Trump không quan tâm đến ngành điểu học.
Truyền thông đưa tin NATO đã đạt được thỏa hiệp cơ bản về hòn đảo ở Bắc Cực. Theo Axios, Hiệp định Quốc phòng Greenland, được ký kết giữa Mỹ và Đan Mạch năm 1951 sẽ được gia hạn. Các nguồn tin của The New York Times và CNN cho rằng bên lề Diễn đàn Davos, Tổng thống Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã thảo luận về khả năng chủ quyền đối với các vùng lãnh thổ tương đối nhỏ để xây dựng các căn cứ quân sự. Tờ The Telegraph chỉ ra triển vọng mở rộng "Mái vòm Vàng" - việc xin phép Copenhagen sẽ không còn cần thiết nữa.
Nhân tiện nói thêm, một thỏa thuận tương tự đã được ký kết giữa Anh và Síp. Chi tiết vẫn chưa được biết, nhưng Trump xác nhận rằng thỏa hiệp đã đạt được. Ông ta miễn thuế 10% cho các đồng minh không chấp thuận kế hoạch của ông (mức thuế này dự kiến có hiệu lực vào ngày 1 tháng 2 và mức 25% từ ngày 1 tháng 6).
Các binh sĩ canh gác bến cảng ở Nuuk, Greenland.
© REUTERS Mads Claus Rasmussen
Ông ta giải thích với CNBC rằng chỉ có "khái niệm về thỏa thuận" đã được thống nhất. Phó Tổng thống J.D. Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và Đặc phái viên Steven Witkoff sẽ chịu trách nhiệm phát triển thỏa thuận này.
Bloomberg đưa tin Washington đang tìm cách dỡ bỏ mọi hạn chế đối với việc triển khai các cơ sở quân sự của Mỹ trên đảo. Người phát ngôn của NATO, bà Allison Hart gián tiếp xác nhận điều này. Nhưng theo bà, Tổng thư ký EU Rutte không cho phép hoài nghi về chủ quyền của Đan Mạch. Chính Tổng thư ký EU đảm bảo với Fox News rằng vấn đề Mỹ kiểm soát Greenland chưa bao giờ được nêu ra.
Tuy nhiên, người Đan Mạch rất tức giận. Thủ tướng Mette Frederiksen tuyên bố rằng Ngoại trưởng Mỹ Marco Rutte không có quyền đàm phán thay mặt Copenhagen.
"Mọi thứ liên quan đến chủ quyền của chúng tôi và tương lai của Greenland sẽ được thảo luận ở nơi khác. <…> Greenland là một phần của Đan Mạch," bà Mette Frederiksen nhấn mạnh.
Diễn đàn Davos đầy bất hòa
Tại EU, theo trung tâm thăm dò dư luận Eurobazooka, nhiều người đồng ý vói bà Mette Frederiksen. Hơn một nửa số người được hỏi gọi Trump là kẻ thù của châu Âu, và 44% coi ông ta là nhà độc tài. Mặt khác, chỉ có 21% số người được hỏi cho rằng chiến tranh với Hoa Kỳ là có thể xảy ra.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu về việc thành lập Hội đồng Hòa bình tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos.
© REUTERS Denis Balibouse
Những cảm xúc tương tự cũng chiếm ưu thế tại Diễn đàn Davos. Theo Financial Times, Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Howard Lutnick đã bị la ó tại bữa tiệc chiêu đãi chính thức vì những "bình luận hung hăng" của ông ta về Greenland.
“Chúng ta tập trung tại Davos để làm rõ một điều: cùng với Tổng thống Trump, chủ nghĩa tư bản đã có vị cảnh sát trưởng (sheriff) mới”, tờ báo dẫn lời ngoại trưởng Mỹ.
Thủ tướng Bỉ Bart De Wever thừa nhận trên bục phát biểu tại Davos rằng châu Âu là “kẻ lệ thuộc ngoan ngoãn” của Mỹ. Và nếu nhượng bộ về Greenland, châu Âu sẽ trở thành một “nô lệ khốn khổ”.
Về phần mình, Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố về “kết cục câu chuyện cổ tích đẹp đẽ và khởi đầu thực tế khắc nghiệt”: luật pháp quốc tế không được tôn trọng. Hơn nữa, ông Mark Carney nói, các nước phương Tây từ lâu đã nhắm mắt làm ngơ trước các hành động của Mỹ và “chấp nhận điều đó”. Xét cho cùng, tình hữu nghị với Washington mang lại cho họ lợi ích.
“Không thể sống trong lời nói dối về lợi ích chung mà hội nhập mang lại, khi mà hội nhập trở thành nguồn gốc lệ thuộc. <…> Câu hỏi đặt ra là liệu chúng ta có thích nghi được hay không”, ông Mark Carney kết luận.
Lịch sử Hoa Kỳ
Theo ông Vladislav Belov, trưởng bộ phận nghiên cứu quốc gia tại Viện Châu Âu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, châu Âu bị chia rẽ là điều hiển nhiên.
"Cuộc thảo luận về quyền tự chủ đang ngày càng gay gắt. Các nhà lãnh đạo EU, đặc biệt là Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của các quốc gia mình và dẫn đầu cuộc chiến chống Trump. Do đó, Paris và London đang nỗ lực tạo ra chiếc ô hạt nhân châu Âu và củng cố kinh tế, v.v. Nhưng quá trình này diễn ra chậm chạp. Đồng thời, Thủ tướng Đức Friedrich Merz vẫn chưa từ bỏ hy vọng duy trì vị thế đối tác nhỏ hơn của Trump, điều này làm suy yếu những nỗ lực chung," ông nhận xét tại cuộc thảo luận bàn tròn do hãng thông tấn Rossiya Segodnya tổ chức.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz
© AP Photo / Geert Vanden Wijngaert
Ông Alexei Gromyko, Giám đốc Viện Châu Âu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cho rằng tranh chấp về Greenland chỉ là sự xao nhãng khỏi những vấn đề quan trọng hơn nhiều.
"Bất chấp xung đột, cuộc tập trận lớn nhất của NATO với Mỹ hiện đang diễn ra ở châu Âu. Họ đang thực hành triển khai quân đội để đối phó với Nga. Phần Lan đã bãi bỏ lệnh cấm mìn sát thương, cònAnh thì đang phát triển các tên lửa mới. Nhìn chung, người châu Âu đang chuẩn bị cho chiến tranh vào năm 2030. Với Nga, chứ không phải với Mỹ... Đồng thời, người Mỹ không thể tiếp tục đối xử với các nước châu Âu như nô lệ nữa. Đây là một trong những lý do tại sao các nhà lãnh đạo EU từ chối tham gia Hội đồng Hòa bình," ông Alexei Gromyko nhận định.
Nhưng ông Sergei Grinyaev, nhà nghiên cứu từ Trung tâm Nghiên cứu Bắc Cực thuộc Viện Châu Âu của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, tin tưởng rằng vấn đề vẫn chưa kết thúc.
"Mỹ cố tìm cách giành quyền kiểm soát hòn đảo này kể từ mùa thu năm ngoái. Các thỏa thuận hiện tại là dấu chấm hết cho phần xung đột có thể nhìn thấy được. Tầm quan trọng chiến lược của Greenland đã tăng lên trong thế kỷ 20. Trump muốn đảm bảo quyền kiểm soát hợp pháp cho Washington đối với hòn đảo này nhằm củng cố vị thế của Mỹ ở Bắc Cực và tiếp cận các nguồn tài nguyên khoáng sản địa phương... Đến kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Mỹ, xung đột sẽ lại bùng phát. Các nỗ lực hòa giải của NATO sẽ vô ích. Sau Greenland, sẽ đến lượt Canada, quốc gia mà theo quan điểm của Trump, cũng không có khả năng tự vệ", chuyên gia Sergei Grinyaev nhận định.
Nhìn chung, các nhà khoa học chính trị tin tưởng rằng nhà lãnh đạo Mỹ sẽ tiếp tục theo đuổi đường lối của mình, vì ông ta cảm nhận được sự yếu đuối của EU. Và châu Âu càng yếu, ông ta càng kiên quyết đòi hỏi các nước châu lục này nhượng bộ.