Mùa xuân Việt ở xứ tuyết Nga

Chẳng hạn như chị Elena Nikulina, biên tập viên của chúng tôi, từ nhiều năm nay luôn tổ chức một bữa đại tiệc chỉ toàn các món ăn Việt Nam dành cho gia đình và những người bạn Nga của mình trong dịp này. Bạn bè khắp nơi luôn yêu cầu chị kể về truyền thống đón Xuân mới tại Việt Nam.

Cách đây không lâu, một người bạn đến chơi nhà chị Elena đã nhìn thấy trên bàn làm việc của chị một cuốn sách có bìa đỏ rất đẹp, trên đó trang trí hoa văn trống đồng Đông Sơn, hình rồng và cành đào rực rỡ. Cuốn sách có tựa đề "Việt Nam: Ngày lễ chính", viết về phong tục đón Tết tại Việt Nam. Tác giả của cuốn sách này là TS Daria Mishukova – một chuyên gia Phương Đông học nổi tiếng người Nga, đồng thời là tác giả của nhiều cuốn sách và vô số bài báo về Việt Nam.

Bạn của chị Elena đã say sưa đọc cuốn sách này. Thế là giờ đây anh ấy biết mọi thứ về việc người Việt Nam chuẩn bị cho lễ hội như thế nào và đón Tết ra sao: về nghi lễ tiễn các vị gia thần - Ông Công Ông Táo - lên trời và truyền thống thả cá xuống ao, về việc mọi người trở về quê hương vào dịp Tết và những lời cầu chúc năm mới, về những gì nên làm và nên kiêng trong mười ngày đầu Xuân mới để cả năm sẽ được an lành và hạnh phúc. Cuốn sách của TS Daria Mishukova cho ta biết ý nghĩa của các biểu tượng hoa và quả chưng Tết ở Việt Nam, về việc luyện tập thư pháp và những điệu múa sư tử, múa lân. Độc giả sẽ biết được tại sao việc đốt pháo bị cấm vào dịp Năm Mới, những món quà nào thường được trao tặng vào dịp lễ hội này và người Việt Nam bói toán thế nào để biết điều gì chờ đợi họ trong năm vừa sang. Và tất nhiên, các loại bánh kẹo và món ăn ngày Tết đặt trên bàn tiệc Năm Mới cũng được mô tả chi tiết. Cuốn sách kết thúc bằng những hồi ức của các nhà Việt Nam học nổi tiếng ôn lại kỷ niệm ấm áp khi đón Tết ở Việt Nam trong những năm tháng khó khăn của đất nước anh hùng này.

Nhiều người Nga rất yêu thích ẩm thực Việt Nam. Minh chứng cho điều này là các nhà hàng và quán cà phê ẩm thực Việt Nam không bao giờ vắng khách, số lượng những cơ sở này tại các thành phố Nga đang tăng lên nhanh chóng. Chính vì vậy, người thân và bạn bè của chị Elena Nikulina đã rất hứng thú khi đọc thêm một cuốn sách nữa của TS Daria Mishukova là "Việt Nam: Những bí mật ngon lành của đất Rồng", trong đó kể chi tiết về những món ăn chính, gia vị và bánh kẹo đồ ngọt Việt Nam, hé lộ những bí quyết pha chế cà phê và trà, cũng như những truyền thống trong bàn tiệc của người Việt. Sách có một phần lớn dành để mô tả các loại trái cây nhiệt đới được trồng tại Việt Nam. Trước đây người Nga thậm chí không hề có ý niệm gì về nhiều loại trái cây này, còn bây giờ đã có thể mua ở siêu thị hoặc trên các sàn thương mại điện tử. Vì thế, biết cách ăn những sản vật nhiệt đới này đúng cách và sẽ có ích lợi gì là điều rất quan trọng. Và tác giả Mishukova còn bổ sung vào cuốn sách của mình những câu chuyện cổ tích Việt Nam về nguồn gốc của một số món ăn và trái cây.

Những cuốn sách về Tết và ẩm thực Việt Nam được Quỹ Hỗ trợ Phát triển Hợp tác Nga - Việt "Truyền thống và Hữu nghị" xuất bản vào năm 2025. Cũng trong năm này, bộ sách được trao giải thưởng quốc gia của Việt Nam. Cùng với những cuốn sách kể trên, một cuốn sách khác của TS Daria Mishukova cũng đã được ấn hành – "Việt Nam. Những chuyện kể về điều kỳ diệu", trong đó tác giả chia sẻ những ký ức của mình qua nhiều năm về những tình huống và sự kiện rất khác thường, mà trong đa số trường hợp gây ngạc nhiên/lúng túng cho người nước ngoài ở Việt Nam, nhưng lại là lẽ thường tình đối với chính người Việt Nam. Từ cuốn sách này, độc giả sẽ biết được nhiều điều thú vị về việc những truyền thống lâu đời và công nghệ hiện đại kết hợp với nhau như thế nào trong đời sống thường nhật của người Việt.

Còn trong năm 2024, Quỹ "Truyền thống và Hữu nghị" cũng với phương thức xuất bản đó đã ấn hành ba cuốn sách của TS Daria Mishukova, trong đó chị kể cho bạn đọc Nga về văn hóa và truyền thống Việt Nam một cách đơn giản và hấp dẫn, thuật lại các câu chuyện cổ tích, truyền thuyết Việt Nam và đưa ra lời khuyên về cách hợp tác kinh doanh với người Việt. Nếu đọc kỹ tất cả những cuốn sách này, hình ảnh toàn diện và vô cùng hấp dẫn về một Việt Nam hiện đại sẽ hiện ra – một đất nước vừa gìn giữ truyền thống, vừa vững tin tiến tới tương lai.

Các bạn thân mến, nào, chúng ta cùng đón chào mùa xuân mới! Xin chúc để năm Bính Ngọ (mà quan niệm của người Việt là Hoả Mã nhưng trong tiếng Nga là Ngựa Gỗ Xanh) sẽ mang đến cho các bạn sức khỏe và sự thịnh vượng, may mắn và thành công trong mọi việc. Còn các nhà Việt Nam học người Nga và bạn bè cũng sẽ đón Tết, nhưng là giữa cảnh mùa đông Nga đầy tuyết trắng và khắc nghiệt của năm nay.