Răn đe của Iran có thể làm rung chuyển Trung Đông
Dù được che đậy bằng bất cứ lý do gì thì hành động tấn công đường không của Mỹ và Israel vào Iran rõ ràng là một hành động chiến tranh xâm lược đối với một quốc gia có chủ quyền...Việc đáp trả của Iran có thể làm rung chuyển Trung Đông. Một cuộc khủng hoảng kinh tế và năng lượng hoàn toàn có thể trở thành hiện thực.
SputnikSáng ngày 28/2, Israel, với sự hỗ trợ của Mỹ, đã phát động các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào lãnh thổ Iran, tấn công các mục tiêu ở Tehran và các thành phố khác. Đáp trả, Iran đã nã tên lửa vào lãnh thổ Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực.
Iran không còn bị bất ngờ, đáp trả dữ dội hơn trước nhiều
Quân đội Israel đã tấn công các mục tiêu ở Iran. Donald Trump xác nhận rằng lực lượng Mỹ tham gia vào chiến dịch này. Theo truyền thông, máy bay của Mỹ từ các căn cứ ở Trung Đông tham gia vào cuộc xâm lược Iran. Iran đã phóng tên lửa trả đũa sau chưa đầy một tiếng rưỡi.
Phản ứng của Iran lần này dữ dội hơn trước rất nhiều. Tên lửa đối đất tầm ngắn và tầm trung của Iran không chỉ nhằm vào các địa điểm ở lãnh thổ Israel với 35 tên lửa tầm trung mà còn nhằm tới các căn cứ quân sự Mỹ tại Trung Đông, bao gồm trung tâm hỗ trợ hậu cần Hạm đội 5 ở Bahrain, một căn cứ ở Kurdistan thuộc Iraq, Căn cứ Không quân Al Udeid ở Qatar, Căn cứ Không quân Ali Al Salem ở Kuwait, Căn cứ Không quân Al Dhafra ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Căn cứ Không quân Muwaffaq Al Salti ở Jordan và Căn cứ Không quân Prince Sultan ở Ả Rập Xê Út.
“Những diễn biến này cho thấy Iran không còn bị bất ngờ như đợt tấn công trước đó năm 2025 mà đã chuẩn bị sẵn sàng đối phó với các hành động gây chiến của Mỹ và Israel bằng các đòn trả đũa chính xác”, - Đại tá Nguyễn Minh Tâm, nhà phân tích chính trị và quân sự bình luận với Sputnik .
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lên án hành động của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Mỹ
Donald Trump là vô cớ và bất hợp pháp, đồng thời cảnh báo rằng lực lượng vũ trang Tehran sẵn sàng đáp trả quyết liệt.
“Ngày 26/2, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết vòng đàm phán thứ ba giữa Mỹ và Iran, diễn ra vào ngày 26 tháng 2 tại Geneva, đã kết thúc với "tiến triển tốt" về việc nới lỏng trừng phạt và chương trình hạt nhân. Ông cũng nói rằng hai bên đã chuyển sang thảo luận về khuôn khổ cơ bản cho một thỏa thuận trong tương lai và đây là vòng đối thoại nghiêm túc nhất: bất chấp những khác biệt dai dẳng, lập trường về một số chủ đề then chốt đã hội tụ, và cả hai bên đều thể hiện thiện chí đạt được thỏa thuận. Tehran cũng đưa ra các yêu cầu cụ thể về việc nới lỏng trừng phạt và cơ chế thực thi. Vòng đàm phán kỹ thuật tiếp theo sẽ diễn ra vào ngày 2/3 tại Vienna. Hành động xâm lược của Mỹ cho thấy họ chỉ dùng đàm phán là công cụ che đậy cho bản chất và kế hoạch thực sự của họ”, - PGS-TS quan hệ quốc tế Hoàng Giang bình luận với Sputnik.
“Dù được che đậy bằng bất cứ lý do gì thì hành động tấn công đường không của Mỹ và Israel vào Iran rõ ràng là một hành động chiến tranh xâm lược đối với một quốc gia có chủ quyền, vi phạm nghiêm trọng Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế. Vì vậy, các nước đồng minh của Iran như Nga, Trung Quốc đều lên án hành động hiếu chiến của Mỹ và Israel, đồng thời, kêu gọi triệu tập một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhằm ngăn chặn leo thang chiến tranh, yêu cầu các bên ngừng bắn ngay lập tức và ngồi vào bàn đàm phán”, - Đại tá Nguyễn Minh Tâm, nhà phân tích chính trị và quân sự phát biểu với Sputnik .
Phản ứng quốc tế
Nhiều nhà lãnh đạo thế giới đã phản ứng trước các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, những cuộc tấn công từ đó dẫn đến sự trả đũa từ Tehran trên khắp Trung Đông. Các nhà lãnh đạo thế giới đã lên tiếng, trong đó có những nước công khai ủng hộ Mỹ nhưng trong đó có lãnh đạo của một số đồng minh của Mỹ, bao gồm Pháp, Bỉ và Tây Ban Nha, đã bày tỏ lo ngại về hành động này.
Phản ứng quốc tế đối với hành động của Tel Aviv và Washington nhằm vào Iran, những cuộc tấn công từ đó dẫn đến sự trả đũa từ Tehran trên khắp Trung Đông rất trái chiều: một số lên án hành động xâm lược và kêu gọi giảm leo thang, trong khi một số nước thì công khai ủng hộ Mỹ, nhưng trong đó có lãnh đạo của một số đồng minh của Mỹ, bao gồm Pháp, Bỉ và Tây Ban Nha, đã bày tỏ lo ngại về hành động này vàcảnh báo về nguy cơ lật đổ chế độ ở
Iran; Ả rập Xê Út thì không đề cập gì đến các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, nhưng lại lên án các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh nơi có các căn cứ quân sự của quân đội Mỹ như UAE, Bahrain, Qatar, Kuwait và Jordan. Nga gọi cuộc tấn công của Israel và Mỹ là vi phạm luật pháp quốc tế và yêu cầu Liên Hợp Quốc can thiệp.
Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố các cuộc tấn công của Mỹ và Israel là "hành động xâm lược vũ trang có kế hoạch từ trước và không có lý do chính đáng nhằm vào một quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc có chủ quyền và độc lập". Mátxcơva cáo buộc Washington và Tel Aviv "lấy cớ che đậy" bằng mối lo ngại về chương trình hạt nhân của Iran, trong khi thực chất đang tìm cách lật đổ chế độ của nước này.
Ngày 28/2, theo sáng kiến của phía Iran, đã diễn ra cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và Ngoại trưởng Iran A. Araghchi. Ngoại trưởng Iran đã thông tin về các bước đi của lãnh đạo Iran nhằm đẩy lùi cuộc xâm lược của Mỹ và Israel, hai nước này một lần nữa đã làm gián đoạn các cuộc đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình cho chương trình hạt nhân của Iran. Ông tuyên bố kế hoạch triệu tập khẩn cấp một cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov lên án cuộc tấn công vũ trang vô cớ của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, vi phạm các nguyên tắc và chuẩn mực của luật pháp quốc tế và hoàn toàn coi thường những hậu quả nghiêm trọng đối với sự ổn định và an ninh khu vực và toàn cầu. Ngoại trưởng Nga nhấn mạnh sự cần thiết phải chấm dứt ngay lập tức các cuộc tấn công chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran và đưa tình hình trở lại giải pháp chính trị và ngoại giao. Ông Sergey Lavrov nhấn mạnh rằng, Nga sẵn sàng, kể cả tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, thúc đẩy việc tìm kiếm các giải pháp hòa bình dựa trên luật pháp quốc tế, tôn trọng lẫn nhau và cân bằng lợi ích.
Đêm 1/3 (theo giờ Mátxcơva) tại trụ sở Liên hợp quốc, New York, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã tiến hành phiên họp đặc biệt khẩn cấp liên quan tới việc Mỹ-Israel mở các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào Iran và phản ứng dữ dội của Tehran sau đó khi phát động hàng loạt đòn trả đũa trên khắp Trung Đông. Cả Mátxcơva và Bắc Kinh đều nêu rõ chủ quyền quốc gia, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của Iran phải được tôn trọng.
Phát biểu tại cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về tình hình tại Cộng hòa Hồi giáo Iran, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres lên án các cuộc tấn công quân sự của Mỹ và Israel vào Iran và kêu gọi các bên quay trở lại bàn đàm phán.
“Luật pháp quốc tế và luật pháp nhân đạo quốc tế phải luôn được tôn trọng. Do đó, tôi lên án các cuộc tấn công quân sự quy mô lớn của Hoa Kỳ và Israel nhằm vào Iran... Tôi kêu gọi mạnh mẽ tất cả các bên quay trở lại bàn đàm phán ngay lập tức, đặc biệt là về chương trình hạt nhân của Iran”, - Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nói.
Nguyên nhân sâu xa không phải là chương trình hạt nhân của Iran
Mỗi cuộc chiến đều có cái cớ và nguyên nhân sâu xa của nó. Trong trường hợp này thì đây hoàn toàn không phải là chương trình hạt nhân của Iran.
Israel và Hoa Kỳ từ lâu có những lợi ích và kế hoạch sâu rộng riêng trong khu vực, và từ lâu Israel đã mong muốn và lên kế hoạch tiêu diệt Iran. Tuy nhiên, đối với Donald Trump thì ông ta quan tâm đến tình hình bên ngoài hơn ít hơn là tình hình trong nước Mỹ.
Nhiều nhà phân tích cho rằng, với cuộc bầu cử quốc hội vào mùa thu, một chiến dịch nhanh chóng và thắng lợi sẽ mang lại cho Trump và đảng Cộng hòa thêm đòn bẩy, con át chủ. Nhưng Iran không phải là Venezuela.
“Iran tuyên bố từ trước là tất cả các căn cứ quân sự của Mỹ đều sẽ là mục tiêu của Iran, nếu Mỹ và Israel tấn công Iran. Và Iran đã hành động như tuyên bố. Các căn cứ quân sự của Mỹ ở Ả rập Xê út, Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất, Qatar, Bahrain đều bị tên lửa Iran tấn công trong cuộc đáp trả phòng thủ. Và Iran đã sử dụng tổng hòa các lực lượng, lúc đầu là tên lửa, sau đó là máy bay không người lái (UAV), tiếp theo là tên lửa đạn đạo. Và nếu hàng trăm UAV được phóng lên thì hệ thống “Vòm sắt” của Israel cũng khó mà đánh chặn hết được”, - PGS, TS quan hệ quốc tế Hoàng Giang nói với Sputnik.
PGS, TS Hoàng Giang cũng lưu ý rằng, Hoa Kỳ tuyên bố thẳng thắn mục đích của chiến dịch là thay đổi chế độ ở Iran, muốn gây hỗn loạn, bạo động trong nước, nhưng mục đích này cũng khó mà đạt được. Bất chấp những cuộc biểu tình chống chính phủ năm ngoài, hiện hơn 80% người dân ủng hộ chính quyền, ngay cả phần lớn phe đối lập, lực lượng Iran kiều ở nước ngoài cũng phản đối chiến tranh xâm lược đất nước mình. Cái chết của lãnh tụ tối cao Khomeini cũng sẽ khó thay đổi chế độ chính trị, Iran đã chuẩn bị phương án dự phòng từ trước, những người kế nhiệm đã được chuẩn bị trước, một chiến lược truyền bá thông tin cho công chúng đã được soạn thảo. Có điều một cuộc khủng hoảng kinh tế và năng lượng hoàn toàn có thể sẽ là hiện thực.
Iran răn đe Washington. Trung Đông có thể rung chuyển mạnh
Trên không gian mạng chiều tối ngày thứ Bảy 28/2 đã lan truyền thông tin rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phát đi thông điệp qua radio về việc đóng cửa eo biển Hormuz, điều này đồng nghĩa với việc đình chỉ xuất khẩu dầu từ các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư. Tuy nhiên, theo các dịch vụ giám sát chuyên biệt, eo biển vẫn tấp nập tàu thuyền, như thể không hề có chiến tranh. Và mặc dù thực sự có vẻ hỗn loạn ở cả hai phía của eo biển Hormuz, tàu thuyền vẫn tiếp tục đi qua.
“Hiện nay Iran khai thác 5 triệu thùng dầu mỗi ngày và xuất khẩu ½ trong số này. Nếu Iran bị ảnh hưởng thì giá dầu sẽ tăng lên tới 80 usd/thùng, thậm chí có thể lên tới 90 usd. Nếu Iran đóng cửa eo biển Hormuz (hiện 20% lượng dầu và 20% khí hóa lỏng thể giới đi qua eo biển này) thì không chỉ giá dầu tăng mạnh, mà cả giá khí đốt cũng tăng mạnh”, - TS kinh tế Lê Xuân Hòa nói với Sputnik.
“Việc đóng eo biển Hormuz sẽ gây tổn hại cho chính Iran và khách hàng mua dầu chính của nước này là Trung Quốc, nhưng trước nguy cơ sụp đổ chế độ, nguy cơ an ninh quốc gia, chủ quyền bị đe dọa tổn thất tạm thời như vậy là hoàn toàn chấp nhận được. Và nó hoàn toàn phù hợp với chiến lược gây ảnh hưởng đến các quốc gia trong khu vực, trước hết là các quốc gia có căn cứ quân sự của Hoa Kỳ: những quốc gia này, trong bối cảnh đó, sẽ lên tiếng mạnh mẽ hơn trong việc kêu gọi đàm phán, kêu gọi hòa bình”, - PGS,TS quan hệ quốc tế Hoàng Giang bình luận với Sputnik.
PGS, TS Hoàng Giang cũng nói thêm rằng, nếu Iran thực sự quyết tâm, chơi đến cùng thì điều quan trọng là họ không được bỏ lỡ thời cơ, phải đóng Hormuz nhanh vì càng chờ đợi lâu, khả năng Mỹ và Israel vô hiệu hóa cơ sở hạ tầng nhiên liệu ven biển.
Không ai có thể phủ nhận thực tế là tình hình ở Trung Đông sau những sự kiện bắt đầu từ ngày 28/2/2026 sẽ gây ra những hậu quả tiêu cực sâu rộng. Toàn bộ khu vực Trung Đông đang gặp nguy hiểm, với nguy cơ sụp đổ kinh tế và hàng triệu người tị nạn nếu cuộc chiến này leo thang và không kết thúc trong ba ngày, như Thủ tướng Israel kỳ vọng và Mỹ không đạt được thắng lợi chớp nhoáng như Trump muốn. Không thể bỏ qua một nguy cơ lớn nữa là các cơ sở hạt nhân ở Iran đang bị Mỹ và Israel tấn công, đó là mối đe dọa của thảm họa hạt nhân.
Ngày 1/3, Iran đã đưa ra tuyên bố gay gắt chưa từng có, mang tính chất không chỉ như một lời đe dọa, mà còn là một tối hậu thư trực tiếp gửi tới Washington: các tập đoàn năng lượng khổng lồ của Mỹ trong khu vực bị tuyên bố là mục tiêu quân sự hợp pháp. Nếu Iran hành động, toàn bộ Trung Đông sẽ rung chuyển. Và các doanh nghiệp chủ chốt trong ngành năng lượng Mỹ đang nằm trong "vùng đỏ", rơi vào tình trạng cực kỳ nguy hiểm.
“Hậu quả của bước đi như vậy từ phía Iran sẽ là thảm khốc. Các công ty Mỹ chắc chắn bị thiệt hại hàng tỷ đô la. Nhưng đòn giáng mạnh nhất sẽ là vào uy tín của Hoa Kỳ với tư cách là người bảo đảm an ninh và dẫn đầu công nghệ, khi không thể bảo vệ được tài sản của chính mình. Hơn nữa, thiệt hại đối với nền kinh tế địa phương sẽ bắt buộc các đối tác Ả Rập của Hoa Kỳ kêu gọi giảm leo thang mạnh mẽ hơn, về thực chất là chống lại các chính sách của Mỹ và Israel. Đối với Tehran, điều này trở thành một yếu tố răn đe quan trọng cần được sử dụng trong cuộc chơi lớn và nguy hiểm này”, - PGS, TS Hoàng Giang phát biểu với Sputnik.