Phát biểu được ông Nguyễn Hoàng Linh, Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, đưa ra tại Hội nghị rà soát lần thứ 10 Công ước An toàn hạt nhân diễn ra từ ngày 13-24/4 tại trụ sở Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế ở Vienna (Áo). Ông Linh là trưởng đoàn Việt Nam tham dự hội nghị. Cùng tham gia có ông Lê Vũ Thái Hoàng, Trưởng phái đoàn thường trực của Việt Nam tại IAEA và các tổ chức quốc tế, cùng các thành viên.
Tại hội nghị, ông Linh cho biết Việt Nam đã có những quyết định mang tính chiến lược và đạt các bước tiến quan trọng trong việc tái khởi động chương trình điện hạt nhân. Đáng chú ý, quyết định của Quốc hội tháng 11/2024 về tái khởi động dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được xác định là dấu mốc chiến lược nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Thời gian qua, Việt Nam đồng thời triển khai nhiều giải pháp như hoàn thiện khung pháp lý với Luật Năng lượng nguyên tử 2025, ban hành bốn nghị định và ba thông tư hướng dẫn, xây dựng các đề án chiến lược về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử đến năm 2035. Năng lực của Cục An toàn bức xạ và hạt nhân cũng được tăng cường. Việt Nam đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực, phối hợp với IAEA hoàn thiện báo cáo đánh giá cơ sở hạ tầng điện hạt nhân, cập nhật Quy hoạch điện VIII, thành lập ban chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân (NEPIO) và xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù cho dự án. Các hoạt động này nhận được sự hỗ trợ tích cực từ IAEA và các đối tác quốc tế.
Báo cáo cũng ghi nhận Việt Nam duy trì vận hành an toàn lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt, không xảy ra sự cố. Công tác hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và nâng cao năng lực quản lý nhà nước đạt tiến bộ rõ rệt. Các khuyến nghị từ Hội nghị rà soát lần thứ 8 và 9 cơ bản đã được xử lý, đặc biệt trong hoàn thiện thể chế và phát triển nguồn nhân lực.
Bên cạnh đó, Việt Nam tiếp tục xây dựng phương pháp đánh giá văn hóa an toàn, hoàn thiện mạng lưới quan trắc phóng xạ môi trường quốc gia, triển khai các đề án tăng cường năng lực đã được phê duyệt, coi đây là nguyên tắc tiên quyết để bảo đảm an toàn khi triển khai chương trình điện hạt nhân.
Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tiếp tục tăng cường năng lực thẩm định an toàn, thanh tra, giám sát pháp quy; phát triển nguồn nhân lực; triển khai chiến lược quản lý chất thải phóng xạ; đồng thời khẳng định cam kết phát triển năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, tuân thủ tiêu chuẩn an toàn quốc tế và tăng cường hợp tác với IAEA cùng các đối tác toàn cầu.
Tổng giám đốc IAEA Rafael Mariano Grossi đánh giá cao nỗ lực của các quốc gia thành viên trong việc xây dựng và cập nhật báo cáo quốc gia, đồng thời nhấn mạnh cần tăng cường các biện pháp phòng ngừa sự cố và bảo đảm an toàn hạt nhân trong bối cảnh nhiều thách thức toàn cầu.
Ông Faizan Mansoor cũng nhấn mạnh vai trò then chốt của hợp tác quốc tế trong bảo đảm an toàn hạt nhân, lưu ý hội nghị cần tập trung vào các yếu tố kỹ thuật, đồng thời thúc đẩy hợp tác và đạt đồng thuận. Theo ông, sự tham gia tích cực của các quốc gia sẽ góp phần củng cố an toàn hạt nhân toàn cầu dựa trên cách tiếp cận đồng thuận và nền tảng kỹ thuật.
Dự kiến, đoàn Việt Nam tiếp tục làm việc theo chương trình hội nghị, bao gồm các phiên toàn thể, phiên theo nhóm quốc gia trình bày báo cáo, trả lời câu hỏi của các nước thành viên và các phiên thảo luận kỹ thuật từ ngày 20-24/4, đồng thời chuẩn bị cho các kỳ họp tiếp theo.