Vụ kiện được bà Trần Tố Nga khởi xướng từ năm 2014, yêu cầu các công ty như Monsanto và Dow Chemical chịu trách nhiệm về việc sản xuất và cung cấp chất độc da cam/dioxin trong chiến tranh Việt Nam.
Trước đó, Tòa án sơ thẩm Evry năm 2021 đã bác đơn kiện; phán quyết này tiếp tục được Tòa phúc thẩm Paris giữ nguyên vào năm 2024.
Cơ hội cuối cùng để theo đuổi công lý
Theo Collectif Vietnam-Dioxine, việc kháng nghị lên Tòa phá án Pháp được coi là cơ hội cuối cùng để nguyên đơn theo đuổi công lý, không chỉ cho cá nhân bà mà còn cho khoảng 3 triệu nạn nhân tại Việt Nam, Campuchia và Lào bị ảnh hưởng bởi chất độc da cam/dioxin.
Thông cáo của tổ chức này kêu gọi cộng đồng quốc tế, các tổ chức xã hội và những người ủng hộ tiếp tục đồng hành, tăng cường vận động và nâng cao nhận thức trước thời điểm xét xử.
Theo kế hoạch, nhiều hoạt động tập hợp lực lượng và thể hiện đoàn kết sẽ được tổ chức trong những tuần tới tại Pháp và một số quốc gia khác.
Tranh cãi về quyền miễn trừ của các công ty Mỹ
Phát biểu ngày 25/4 tại lễ khánh thành bia tưởng niệm nạn nhân chất độc da cam ở Paris, luật sư William Bourdon - người hỗ trợ miễn phí bà Trần Tố Nga từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ - nhận định vụ kiện này “là một trong những cuộc đấu tranh đặc biệt nhất, xúc động nhất và cao quý nhất” trong đời mình.
Ông nhấn mạnh đây không chỉ là cuộc đấu tranh của riêng bà Nga mà còn là cuộc đấu tranh vì nhân loại và các thế hệ tương lai.
Theo luật sư Bourdon, trở ngại lớn nhất tại phiên giám đốc thẩm là vấn đề quyền miễn trừ của các công ty Mỹ - những doanh nghiệp sản xuất dioxin dù nhận thức rõ mức độ độc hại. Các phán quyết trước đó cho rằng các công ty này hoạt động theo yêu cầu của Chính phủ Mỹ nên được hưởng quyền miễn trừ theo luật pháp quốc tế.
Ông cho biết nếu thắng ở cấp này, vụ kiện sẽ được xét xử lại từ đầu, trong đó có việc tiến hành giám định để xác lập mối liên hệ giữa việc nhiễm dioxin và các bệnh lý mà bà Nga phải chịu.
Về phần mình, bà Trần Tố Nga khẳng định dù đã 85 tuổi, bà sẽ tiếp tục cuộc đấu tranh chừng nào còn sống và còn minh mẫn, bởi đây không còn là cuộc đấu tranh của riêng cá nhân bà mà là của tất cả mọi người.
Nhân dịp này, nữ cựu phóng viên chiến trường cũng kêu gọi mọi người duy trì tinh thần: dũng cảm, kiên nhẫn, nuôi dưỡng hy vọng và trên hết là sự quyết tâm.