Các vụ tấn công khủng bố vào đường ống dẫn khí Dòng chảy Phương Bắc

Dòng chảy Phương Bắc (1.224 km) và Dòng chảy Phương Bắc2 (1.200 km) là các đường ống dẫn khí từ Nga sang châu Âu chạy dưới biển Baltic, cho phép cung cấp khí đốt không cần qua các quốc gia trung chuyển.

Mỗi đường ống bao gồm hai nhánh với công suất 55 tỷ mét khối khí đốt/năm. Tổng công suất thiết kế của cả hai đường ống là 110 tỷ mét khối khí đốt/năm.
Tổng vốn đầu tư cho dự án: 7,4 tỷ euro.

Đã biết những gì về «Dòng chảy phương Bắc» của Nga? - Sputnik Việt Nam

Lịch sử xây dựng đường ống dẫn khí

Dòng chảy Phương Bắc: Việc xây dựng bắt đầu vào năm 2010, giao hàng thương mại bắt đầu vào năm 2012. Đường ống này đã cung cấp khí đốt đáng tin cậy cho châu Âu trong hơn 10 năm, tuy nhiên, đã bị tạm dừng vào cuối tháng 8 năm 2022 khi Gazprom phát hiện ra sự cố. Siemens của Đức đã sẵn sàng khắc phục sự cố, nhưng các lệnh trừng phạt của phương Tây đã khiến điều này trở nên bất khả thi.
Dòng chảy Phương Bắc 2: Hoàn thành vào tháng 9 năm 2021, đã được nạp khí, nhưng chưa được đưa vào vận hành do Đức tạm dừng cấp phép.

Dòng chảy Phương Bắc 2

Tàu lắp đặt ống Fortuna rời cảng Wismar để làm việc tại công trình xây dựng Dòng chảy Phương Bắc 2

Chuyển đến kho ảnh

Công nhân làm việc tại công trường xây dựng đường ống Dòng chảy Phương Bắc 2 bên ngoài thị trấn Kingisepp, vùng Leningrad, Nga

Chuyển đến kho ảnh

Dòng chảy Phương Bắc 2

Tàu lắp đặt ống Fortuna rời cảng Wismar để làm việc tại công trình xây dựng Dòng chảy Phương Bắc 2

Chuyển đến kho ảnh

Công nhân làm việc tại công trường xây dựng đường ống Dòng chảy Phương Bắc 2 bên ngoài thị trấn Kingisepp, vùng Leningrad, Nga

Chuyển đến kho ảnh

Phương Tây đối đầu với Dòng chảy Phương Bắc

Trở lại năm 2018, cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rex Tillerson đã phản đối dự án đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy Phương Bắc 2. Ông giải thích Washington cho rằng việc đưa đường ống dẫn khí đốt vào vận hành sẽ làm suy yếu an ninh năng lượng của châu Âu. Theo Ngoại trưởng, Moskva có thể "sử dụng công cụ năng lượng này như một công cụ chính trị". Và theo Tillerson, Hoa Kỳ sẽ hỗ trợ châu Âu (đặc biệt là Ba Lan) trong nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung cấp năng lượng thông qua khí đốt tự nhiên hóa lỏng của Mỹ.
Ngay cả trước vụ nổ năm 2022, Tổng thống Biden tuyên bố: "Tôi hứa với các bạn, chúng tôi có thể làm được" (ám chỉ việc đóng cửa đường ống trong trường hợp Nga xâm lược Ukraina). Nhà báo Mỹ Seymour Hersh đã viết rằng Biden "xem đường ống như một phương tiện để Vladimir Putin có thể vũ khí hóa khí đốt tự nhiên."
Donald Trump không chỉ áp đặt lệnh trừng phạt đối với Dòng chảy Phương Bắc vào năm 2019 mà còn cáo buộc Biden "phê duyệt đường ống dẫn khí đốt của Nga sang châu Âu". Trong một cuộc phỏng vấn với nhà báo Mỹ Tucker Carlson vào năm 2024, Trump nhắc lại rằng chính ông là người đã "phá hủy" đường ống.
Không giống như Hoa Kỳ, chính phủ Đức dưới thời Angela Merkel đã ủng hộ dự án này.

Mũ bảo hiểm của một công nhân tại công trường xây dựng đường ống dẫn khí Nord Stream-2

Chuyển đến kho ảnh

Phá hoại. Điều gì đã xảy ra vào năm 2022

Ngày 26 tháng 9 năm 2022, ba trong số bốn tuyến đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy Phương Bắc và Dòng chảy Phương Bắc 2 đã bị nổ tung ở độ sâu 80 mét trên biển Baltic, và bốn điểm rò rỉ khí đã được phát hiện.
Tình trạng khẩn cấp xảy ra trong vùng đặc quyền kinh tế của Đan Mạch. Các nhà địa chấn học Thụy Điển đã ghi nhận hai vụ nổ dọc theo tuyến đường ống.
Chính quyền Đan Mạch, Thụy Điển và Đức không loại trừ khả năng có hành vi phá hoại. Các vụ nổ đã gây ra sự phá hủy chưa từng có đối với cơ sở hạ tầng mà Đức và các nước Tây Âu khác đã sử dụng để nhận khí đốt giá rẻ của Nga trong nhiều thập kỷ.
Ngày 28 tháng 9, Viện Công tố Nga đã mở một vụ án khủng bố quốc tế.
Ngày 30 tháng 9, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố vụ nổ nhằm mục đích "phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng toàn châu Âu".
Thủ phạm của vụ tấn công khủng bố vẫn chưa được xác định.

Điều tra vụ tấn công khủng bố - tuyên bố chính thức và các phiên bản truyền thông phương Tây

Đức, Đan Mạch và Thụy Điển đã mở các cuộc điều tra quốc gia vào tháng 10 năm 2022, từ chối sự tham gia của Nga. Cơ quan An ninh Thụy Điển đã xác nhận vụ phá hoại, tìm thấy dấu vết của chất nổ tại hiện trường.
Moskva đã nhiều lần yêu cầu một cuộc điều tra quốc tế với sự tham gia của Nga và yêu cầu xem xét các tài liệu. Bộ Ngoại giao Nga gọi tình hình này là một "trò lừa đảo" và "gian lận".
Tháng 10 năm 2022, tờ báo Thụy Điển Expressen đã công bố những hình ảnh đầu tiên về thiệt hại của đường ống dẫn khí Dòng chảy Phương Bắc. Tàu không người lái dưới nước đã ghi nhận thiệt hại đáng kể đối với đường ống.

Ông Putin nêu rõ Đức có thể quay lại mua tài nguyên năng lượng Nga qua Nord Stream 2

Ngày 31 tháng 10 năm 2022, Tổng thống Nga Vladimir Putin thông báo Gazprom đã được phép kiểm tra hiện trường vụ nổ Dòng chảy Phương Bắc. Theo ông, hai hố va chạm đã hình thành tại vị trí xảy ra tai nạn. Một đoạn đường ống dài 40 mét đã bị xé toạc và uốn cong 90 độ. Tổng thống cho rằng các mảnh vỡ của nó đã làm hỏng đường ống Dòng chảy Phương Bắc 2 gần đó.
Tháng 10 năm 2022, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố rằng đại diện của Hải quân Anh, đóng quân tại Ochakiv, tỉnh Mykolaiv, Ukraina, đã tham gia vào quá trình chuẩn bị và thực hiện vụ nổ đường ống dẫn khí đốt. Kim Dotcom, một doanh nhân nổi tiếng người Đức gốc Phần Lan và là người sáng lập trang web chia sẻ dữ liệu Megaupload, tuyên bố rằng cựu Thủ tướng Anh Liz Truss đã gửi cho cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken một tin nhắn SMS với nội dung "Mọi việc đã xong" ngay sau vụ nổ.
Thư ký Hội đồng An ninh Nga Nikolai Patrushev tuyên bố rằng thư từ này "xác nhận sự liên quan của Hải quân Anh trong vụ nổ".
Ông Naryshkin, Giám đốc Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga, cũng tuyên bố rằng Nga có căn cứ gián tiếp để cho rằng tin nhắn SMS của Truss liên quan đến vụ nổ Nord Stream 2.

Vị trí rò rỉ khí trên đường ống dẫn khí Nord Stream 2

Vị trí rò rỉ trên đường ống dẫn khí Nord Stream.

Vị trí rò rỉ khí trên đường ống dẫn khí Nord Stream 2

Vị trí rò rỉ trên đường ống dẫn khí Nord Stream.

Trong cuộc điều tra năm 2023, nhà báo Mỹ Seymour Hersh tuyên bố vụ đánh bom là hoạt động của Hải quân Hoa Kỳ, được Na Uy hỗ trợ và được đích thân Joe Biden ủy quyền, trong khi CIA, dưới sự lãnh đạo của cựu giám đốc William Burns, đã phát triển kế hoạch phá hoại. Theo Hersh, vụ phá hoại được thực hiện bởi thợ lặn dưới vỏ bọc của cuộc tập trận Baltops. Các quan chức Mỹ và Na Uy bác bỏ những tuyên bố này là "vô lý".
Kể từ tháng 3 năm 2023, truyền thông phương Tây đã tích cực quảng bá giả thuyết về "mối liên hệ giữa Ukraina" và vụ phá hoại. Theo các cuộc điều tra (The Wall Street Journal, New York Times, Der Spiegel, ARD, die Zeit), hoạt động này được lên kế hoạch bởi một nhóm sĩ quan Ukraina. Người ta cho rằng du thuyền "Andromeda" đã được sử dụng để thực hiện vụ phá hoại. Có thông tin cho rằng Tổng tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraina, Valeriy Zaluzhny, đã "bật đèn xanh" cho vụ phá hoại, và Tổng thống Zelensky được cho là không được thông báo. Tháng 2 năm 2024, Thụy Điển và Đan Mạch đã kết thúc cuộc điều tra mà không công bố kết quả điều tra.
Vào tháng 8 năm 2025, cựu sĩ quan quân đội Ukraina Sergey Kuznetsov đã bị bắt giữ tại Ý. Các công tố viên Đức cho rằng ông ta là người điều phối nhóm đặt thiết bị nổ.
Ngày 16 tháng 9 năm 2025, tòa án ở Bologna, Ý, đã ra lệnh dẫn độ Kuznetsov sang Đức. Ngày 25 tháng 9, luật sư của ông ta đã kháng cáo quyết định dẫn độ ông sang Đức tại Tòa án Tối cao Ý. Vào ngày 20 tháng 11, đơn kháng cáo đã bị bác bỏ.
Nga bác bỏ giả thuyết cho rằng vụ nổ Dòng chảy Phương Bắc hoàn toàn do Ukraina gây ra và đổ lỗi trực tiếp cho Hoa Kỳ và các đồng minh, bao gồm cả Vương quốc Anh.
Đức vẫn đang tiến điều tra. Vào tháng 7 năm 2026, Văn phòng Công tố LB Đức từng tuyên bố rằng bị cáo "hành động theo chỉ đạo của các cơ quan nhà nước của Ukraina".
Phiên tòa xét xử Kuznetsov bắt đầu tại Hamburg vào ngày 14 tháng 10 năm 2026. Văn phòng công tố Đức buộc tội ông ta đồng lõa trong tội ác chiến tranh, cụ thể là tấn công các mục tiêu dân sự. Hơn 40 phiên điều trần dự kiến sẽ được tiến hành cho phiên tòa này, kéo dài đến giữa tháng 6 năm 2027.
Vào ngày 19 tháng 8 năm 2026, công dân Ukraina Vladimir Zhuravlev đã bị bắt giữ tại Croatia và đang chờ dẫn độ về Đức. Là một thợ lặn giàu kinh nghiệm, ông ta được cho là thành viên của nhóm tham gia vào vụ nổ Nord Stream. Một năm trước đó, Warsaw đã từ chối dẫn độ ông ta theo yêu cầu của Berlin: tòa án Ba Lan phán quyết rằng hành động của Zhuravlev không vi phạm luật pháp Ba Lan.
Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố rằng Moskva không có ý định ngừng hoạt động trên các diễn đàn quốc tế để xác định và trừng phạt những kẻ thực sự chịu trách nhiệm về vụ nổ đường ống dẫn khí Nord Stream 2. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga, bà Maria Zakharova, chỉ ra rằng các quốc gia châu Âu bị thiệt hại do các vụ nổ đường ống dẫn khí đã vội vàng ngăn chặn và thu hẹp các cuộc điều tra trong nước, và chỉ có ở Đức, các cơ quan thực thi pháp luật và tư pháp mới tiếp tục theo đuổi vụ án, mặc dù là theo một cách "rất kỳ lạ". Theo bà Zakharova, họ chỉ quan tâm đến cách thức bị cáo thực hiện tội ác, trong khi việc bị cáo hành động theo chỉ thị của chính quyền Ukraina, điều đã được Văn phòng Công tố LB Đức xác định trước đó, lại vẫn chưa được các cơ quan tư pháp Đức xem xét.

Tổng thống Nga Vladimir Putin khi được nhà báo Mỹ Tucker Carlson hỏi ai đã cho nổ “Dòng chảy phương Bắc” đã cười lớn trả lời: “Tất nhiên là các anh rồi”.

21:15 26.09.2025 (Đã cập nhật: 18:13 12.11.2026)