Đằng sau con số kỷ lục 920 tỷ USD là gì?

© Ảnh : TTXVN - Trần Quốc ViệtBốc xếp hàng xuất nhập khẩu tại cảng MPC Hải Phòng
Bốc xếp hàng xuất nhập khẩu tại cảng MPC Hải Phòng - Sputnik Việt Nam, 1920, 12.01.2026
Đăng ký
Sự tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam hiện nay vẫn còn phụ thuộc quá lớn vào khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), trong khi vai trò của doanh nghiệp nội địa chưa tương xứng. Để đạt được mục tiêu đề ra cho 2026 cần có những phải pháp mang tính đột phá.
Xuất nhập khẩu của Việt Nam năm 2025 đã lập kỷ lục chưa từng có trong lịch sử: theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, năm 2025 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt khoảng 920 tỷ USD, tăng gần 17% so với năm 2025.
Trong buổi trò chuyện đầu năm 2026 với Sputnik, Tiến sỹ kinh tế - tài chính Lê Hòa chia sẻ một số đánh giá và bình luận về kết quả này của ngành thương mại Việt Nam năm 2025.

Thành tựu mang tính kỷ lục

Sputnik: Thưa Tiến sỹ Lê Hòa, lần đầu tiên tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt hơn 900 tỷ USD, cụ thể là gần 920 tỷ. Trong đó, xuất khẩu đạt khoảng 470,59 tỷ USD, tăng 15,9%; nhập khẩu đạt 449,41 tỷ USD, tăng 18%. Như vậy, Việt Nam vẫn duy trì được xuất siêu và con số là hơn 21 tỷ USD, rơi vào nhóm 25 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới. Ông có đánh giá chung như thế nào về kết quả này?
Chuyên gia Lê Hòa, TS kinh tế - tài chính:
Theo Bộ Công thương, ước tính tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 sẽ chạm mốc kỷ lục 920 tỷ USD. Việt Nam vào nhóm 15 quốc gia có kim ngạch thương mại lớn nhất thế giới. Từ một nước nhập siêu, Việt Nam đã dần chuyển mình thành nước xuất siêu và kéo dài 10 năm liên tiếp. Trong đó, xuất khẩu lần đầu vượt mốc 470 tỷ USD.
Đây là một kết quả tuyệt vời! Cần phải nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh thương mại thế giới đối mặt với nhiều sự xáo trộn, bất ổn khi nhiều thị trường lớn, đặc biệt là Mỹ - thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, đã gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn tăng 17% thì đó là thành tựu mang tính kỷ lục.
Bộ Công Thương đặt ra các mục tiêu trong năm 2026 là chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng khoảng 11%, kim ngạch xuất khẩu tăng trên 8% so với năm 2025. - Sputnik Việt Nam, 1920, 06.01.2026
Lập đỉnh 930 tỷ USD, xuất nhập khẩu Việt Nam đối mặt bài toán mới
Hơn nữa, những ngành bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các rào cản thuế quan thì lại vượt qua được mọi trở ngại. Ví dụ, ngành dệt may, tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành này ước đạt 46 tỷ USD, tăng khoảng 5% so với năm 2025; ngành thủy sản cũng duy trì đà tăng trưởng tương đối vững: bất chấp những áp lực về chi phí, rào cản thương mại và yêu cầu tiêu chuẩn ngày càng cao, phải chịu thuế đối ứng 20% từ phía Mỹ, thuế chống bán phá giá tôm ở mức cao và những quy định khác nhưng xuất khẩu thủy sản cả năm 2025 đạt trên 11,3 tỷ USD và Mỹ vẫn là thị trường quan trọng với giá trị xuất khẩu lớn, và đây là con số vô cùng ấn tượng.
Có được kết quả nói trên, trước hết phải nói đến những nỗ lực lớn của các doanh nghiệp. Họ đã biết linh hoạt, chủ động trong vận hành doanh nghiệp vượt qua những biến động và sóng gió của thị trường. Họ biết nhật diễn biến thị trường, mở rộng khách hàng và thị trường mới. Một điểm nữa là biết tập trung vào phân khúc trung và cao cấp. Kết quả này cũng là minh chứng cho chiến lược đầu tư đồng bộ vào tự động hóa, chuyển đổi số, nhà máy thông minh và chuyển đổi xanh. Điều đáng chú ý là việc đầu tư này không chỉ nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, rút ngắn thời gian giao hàng mà còn củng cố niềm tin của khách hàng, giúp doanh nghiệp duy trì ổn định đơn hàng ngay cả trong bối cảnh thị trường biến động. Một điểm nữa tôi muốn nhấn mạnh là các doanh nghiệp trong ngành mỗi biết hợp tác, liên kết với nhau hiệu quả để có được và thức hiện những đơn hàng lớn, đáp ứng yêu cầu giao hàng nhanh và tiết kiệm chi phí.

Tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam hiện vẫn còn phụ thuộc quá lớn vào khu vực FDI

Sputnik: Ngoài những ưu điểm trên, theo ông, đằng sau con số ấn tượng 920 tỷ USD cần thấy những điều gì nữa?
Chuyên gia Lê Hòa, TS kinh tế - tài chính:
Về vấn đề này tôi cũng cùng quan điểm như Bộ Công Thương Việt Nam: con số 920 tỷ quá là ấn tượng, nhưng chúng ta không thể bỏ qua thực tế là là sự tăng trưởng xuất khẩu hiện nay vẫn còn phụ thuộc quá lớn vào khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), trong khi vai trò của doanh nghiệp nội địa chưa tương xứng.
Tăng trưởng kinh tế Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 02.01.2026
Việt Nam: Xuất nhập khẩu kỷ lục, nhưng đã đến lúc đổi cách làm
Về cơ cấu ngành hàng, xuất siêu 22 tỷ USD thì 21 tỷ đã là sự đóng góp của riêng nhóm ngành nông sản.
Một vấn đề nữa là các ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam như kim loại và các sản phẩm kim loại (các sản phẩm thép, nhôm, đồng), ngành cao su và chất dẻo, ngành hóa chất, ngành vật liệu xây dựng, ngành gỗ có nguy cơ cao trở thành đối tượng bị một số quốc gia tiến hành điều tra, áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại. Theo Bộ Công thương Việt Nam, chỉ tính đến hết tháng 6/2023, hàng xuất khẩu của Việt Nam đã phải đối mặt với 231 vụ việc phòng vệ thương mại do các nước khởi kiện.

Cần có những giải pháp mang tính đột phá

Sputnik: Theo Tiến sỹ, để thúc đẩy phát triển thương mại bền vững trong bối cảnh quốc tế biến động và thách thức như xu hướng toàn cầu hóa đang dần bị thay thế bởi khu vực hóa và chủ nghĩa bảo hộ, các lĩnh vực trọng điểm của chiến lược xuất nhập khẩu năm 2026 của Việt Nam là gì?
Chuyên gia Lê Hòa, TS kinh tế - tài chính:
Ngày 8/1/2026, tại Hà Nội, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) tổ chức Hội nghị tổng kết công tác chuyên môn năm 2025 và phương hướng triển khai nhiệm vụ năm 2026. Ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho biết: năm 2026, Việt Nam đặt mục tiêu đưa tổng kim ngạch xuất khẩu tăng trên 8% so với năm 2025; cán cân thương mại tiếp tục có xuất siêu ở mức trên 23 tỷ USD, tăng 15% so với năm 2025.
Cảng Cát Lái. - Sputnik Việt Nam, 1920, 16.12.2025
Kinh tế Việt Nam lập kỷ lục kép, xuất nhập khẩu vượt 900 tỷ USD
Đây là mục tiêu đầy tham vọng. Và để đạt được mục tiêu này, ngoài việc ban hành, thi hành những chính sách; ký kết các nghị định thư với một số đối tác nước ngoài, đàm phán về việc mở rộng thị trường mà ông Trần Thanh Hải đã đề cập tại Hội nghị nói trên, thì tôi cho rằng cần phải:
Tập trung phát triển mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, hiệu quả và bền vững, gắn với đổi mới sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng, hàm lượng công nghệ.
Song song với việc giữ vững thị trường truyền thống như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản - nơi nhiều đối thủ cạnh tranh của Việt Nam đã và đang hoàn tất đàm phán các FTA, nhất thiết phải tận dụng các thị trường ngách, thị trường mới, như thị trường Bắc Âu, thị trường Liên minh kinh tế Á-Âu; chú ý đặc biệt giải quyết hạn chế như xuất khẩu và nhập khẩu vẫn tập trung nhiều vào một số thị trường lớn, có nghĩa là phải khai thác các thị trường trung và nhỏ nữa.
Phát triển các dòng sản phẩm mới, sản phẩm đặc thù như sản phẩm hữu cơ để tạo lợi thế khác biệt.
Tiếp tục chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu theo hướng giảm dần xuất khẩu thô, tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến.
Tối ưu hóa chi phí logistics, xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu
Tập trung tự chủ nguồn cung, nội địa hóa và nâng cao năng lực sản xuất trong nước.
Công ty Hoá dệt Hà Tây có nhiều đơn hàng xuất khẩu sang thị trường Mỹ, châu Âu - Sputnik Việt Nam, 1920, 08.12.2025
Xuất nhập khẩu Việt Nam đạt gần 840 tỷ USD sau 11 tháng, cao nhất lịch sử
Tóm lại, mục tiêu đặt ra cho năm 2026 là rất cao trong khi dư địa thị trường đang dần thu hẹp. Điều này đòi hỏi chính quyền và doanh nghiệp phải có những giải pháp mang tính đột phá thay vì chỉ dựa vào đà tăng trưởng truyền thống. Do đó, cần phân tích sâu hơn mối quan hệ giữa khối FTA và khối doanh nghiệp nội địa, giữa tăng trưởng xuất khẩu với tính bền vững của nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất. Và vấn đề tự chủ nguồn cung, nội địa hóa và nâng cao năng lực sản xuất trong nước có ý nghĩa then chốt đối với khả năng duy trì tăng trưởng xuất nhập khẩu trong trung và dài hạn.
Sputnik: Cảm ơn ông đã trả lời phỏng vấn cho Sputnik. Chúc Việt Nam một năm thành công trong lĩnh vực xuất nhập khẩu!
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала