Trung Quốc sẽ đáp trả: Mỹ đối mặt nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng đất hiếm

© AP Photo / Mark SchiefelbeinCuộc gặp giữa Donald Trump và Tập Cận Bình tại Busan
Cuộc gặp giữa Donald Trump và Tập Cận Bình tại Busan - Sputnik Việt Nam, 1920, 19.01.2026
Đăng ký
Ông Trump tuyên bố sẽ áp thuế đối với các quốc gia giao dịch với Tehran. Trung Quốc là đối tác lớn nhất của Iran. Iran đã đưa ra cảnh báo: họ sẵn sàng bảo vệ lợi ích của mình. Rủi ro nào đang đe dọa Washington? Những chi tiết – trong tài liệu của Sputnik.

Ai sẽ chịu thiệt hại?

"Có hiệu lực ngay lập tức, bất kỳ quốc gia nào giao dịch với Iran sẽ phải trả thuế suất 25% cho tất cả các giao dịch với Hoa Kỳ. Biện pháp có hiệu lực ngay lập tức và mang tính “chung cuộc”, - ông Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.

Ngoài Trung Quốc, còn có Thổ Nhĩ Kỳ, UAE và Ấn Độ đang hợp tác với Tehran.

Ví dụ, New Delhi quan tâm đến cảng Chabahar của Iran. "Đây là cửa ngõ đến Afghanistan và Trung Á thông qua Hành lang Vận tải Bắc-Nam Quốc tế, cho phép Ấn Độ bỏ qua đối thủ của mình là Pakistan. Năm 2024, hai bên đã ký một thỏa thuận dài hạn để vận hành cơ sở vận tải chiến lược quan trọng này và mở rộng sự hiện diện của Ấn Độ trong khu vực", - chuyên gia Evgeny Shatov, đối tác tại Capital Lab, nhận định.

Lợi ích quốc gia của Baghdad cũng gặp rủi ro. Tháng 12 năm ngoái, Đại sứ Iraq tại Iran Nasser Abdullah cho biết rằng kim ngạch thương mại giữa hai nước đã vượt quá mười tỷ đô la.
Mặc dù Nga là một trong 10 đối tác thương mại hàng đầu của Iran, nhưng kim ngạch thương mại lại nhỏ—2,5 tỷ USD (số liệu năm 2024). Và thương mại với Mỹ hiện là ở mức tối thiểu, theo nhận định của bà Olga Gogaladze, chuyên gia về thị trường tài chính.

Lập trường rõ ràng

Trung Quốc, nước mua dầu thô lớn nhất của Iran, sẽ chịu thiệt hại nặng nề nhất. Kim ngạch thương mại song phương năm 2024 là 32,4 tỷ USD.
Theo số liệu hải quan Trung Quốc, trong 11 tháng đầu năm 2025, Bắc Kinh đã xuất khẩu hàng hóa trị giá 6,2 tỷ USD sang Iran và nhập khẩu 2,85 tỷ USD.
Con số này không bao gồm dầu thô. Dữ liệu về dầu thô được giữ bí mật, nhưng theo các nhà phân tích, trong những năm gần đây, Trung Quốc chiếm tới 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran được vận chuyển thông qua các trung gian.
Ông Tập Cận Bình và Ông Trump - Sputnik Việt Nam, 1920, 30.10.2025
Tổng thống Trump: Trung Quốc đã đồng ý bắt đầu quá trình mua các nguồn năng lượng của Hoa Kỳ
Tổ chức phi lợi nhuận Mỹ United Against Nuclear Iran ước tính rằng, Trung Quốc đã nhận được 19,5 triệu thùng dầu của Iran vào năm 2025. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), hoạt động buôn bán bất hợp pháp này mang lại cho Tehran 43 tỷ USD mỗi năm.
Bắc Kinh đã lên án động thái này của Mỹ. Trung Quốc phản đối bất kỳ lệnh trừng phạt đơn phương bất hợp pháp và quyền tài phán mở rộng nào, - Lưu Bằng Vũ, phát ngôn viên của Đại sứ quán Trung Quốc tại Hoa Kỳ, tuyên bố.
"Lập trường của chúng tôi rất rõ ràng: không có người thắng cuộc trong cuộc chiến thuế quan, và Trung Quốc sẽ kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh nhấn mạnh.

Thỏa thuận đình chiến thương mại đang bị đe dọa

Thỏa thuận mong manh đình chiến thương mại giữa Donald Trump và Tập Cận Bình hiện đang gặp nguy hiểm.
Vào cuối tháng 10 năm 2025, hai bên đã có những động thái đình chỉ và giảm thuế quan lẫn nhau. Điều này cho phép Mỹ lấy lại quyền tiếp cận đất hiếm. Bắc Kinh, quốc gia kiểm soát hơn 90% thị trường đất hiếm toàn cầu, đã siết chặt nguồn cung cho các công ty quốc phòng phương Tây.
© AP Photo / Liu KunKhai thác kim loại đất hiếm
Khai thác kim loại đất hiếm - Sputnik Việt Nam, 1920, 19.01.2026
Khai thác kim loại đất hiếm
Động thái này đã khiến các nhà thầu Mỹ bất ngờ. Tình trạng thiếu hụt xuất hiện trong vô số ngành công nghiệp quốc phòng, bao gồm cảm biến hồng ngoại, động cơ máy bay không người lái và đạn dược dẫn đường chính xác. Hơn nữa, các nguyên tố đất hiếm đã trở nên đắt đỏ hơn nhiều. Ví dụ, Samarium (Sm) đã trở nên cực kỳ quan trọng và đắt đỏ với giá có thể cao gấp hàng chục lần.

Những công cụ có sẵn

Bắc Kinh có thể lặp lại biện pháp này.
Và không chỉ trong lĩnh vực kim loại đất hiếm. Trung Quốc đang kiểm soát các chuỗi cung ứng quan trọng cho các linh kiện công nghiệp chủ chốt, nắm giữ đòn bẩy mạnh mẽ đối với Washington trong nông nghiệp và công nghiệp.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình - Sputnik Việt Nam, 1920, 30.10.2025
Trung Quốc và Hoa Kỳ có thể cùng nhau đạt được thành công
Tuy nhiên, chuyên gia Shatov chỉ ra rằng, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ vẫn chưa ra phán quyết về tính hợp pháp của các mức thuế quan diện rộng do Tổng thống Donald Trump áp đặt. Nếu họ đưa ra phán quyết bất lợi, những lời đe dọa của nhà lãnh đạo Mỹ sẽ trở nên vô nghĩa.
Theo hãng tin Reuters, trong trường hợp đó, ông Trump sẽ mất khả năng "điều chỉnh" thuế quan. Hơn nữa, chính phủ Mỹ có thể buộc phải hoàn trả khoảng 150 tỷ USD cho các nhà nhập khẩu bị ảnh hưởng.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала