Việt Nam bước vào cuộc đua cảng nước sâu

© Ảnh : TTXVN - Trần Quốc ViệtBốc xếp hàng xuất nhập khẩu tại cảng MPC Hải Phòng
Bốc xếp hàng xuất nhập khẩu tại cảng MPC Hải Phòng - Sputnik Việt Nam, 1920, 08.02.2026
Đăng ký
Sản lượng container thông qua hệ thống cảng biển Việt Nam được dự báo tiếp tục duy trì tăng trưởng trong năm 2026.
Trong đó, nhóm cảng nước sâu có thể đạt hiệu suất khai thác cao hơn nhờ xu hướng gia tăng kích cỡ tàu, cùng việc đẩy mạnh đầu tư hạ tầng cảng biển và hạ tầng hỗ trợ logistics. Đây là nhận định của Công ty cổ phần Chứng khoán MBS khi đánh giá triển vọng ngành cảng biển năm 2026.

Sản lượng container thông qua cảng Việt Nam duy trì đà tăng

Theo quy hoạch mới, đến năm 2030, nhu cầu vốn đầu tư cho toàn bộ hệ thống cảng biển Việt Nam ước tính khoảng 359.500 tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư cho hạ tầng hàng hải công cộng là 72.800 tỷ đồng, phần còn lại 286.700 tỷ đồng dành cho các bến cảng kinh doanh dịch vụ xếp dỡ hàng hóa.
MBS cho rằng việc đẩy mạnh phát triển hạ tầng cảng biển sẽ góp phần nâng cao năng lực khai thác và cải thiện vị thế cạnh tranh của toàn ngành trong trung và dài hạn.
Tại phía Bắc, theo Quy hoạch Tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam, cảng biển Hải Phòng được quy hoạch và xếp loại cảng biển đặc biệt, đóng vai trò cửa ngõ ra biển của khu vực miền Bắc. Thành phố dự kiến hoàn thành các bến của Cảng quốc tế Lạch Huyện, triển khai cảng Nam Đồ Sơn, đồng thời phấn đấu đến năm 2030 hình thành Khu kinh tế phía Bắc Hải Phòng trên cơ sở khai thác đồng bộ và cộng hưởng lợi thế chiến lược của sân bay Gia Bình, Cảng Lạch Huyện và các tuyến kết nối đường bộ. Mục tiêu thông lượng được nêu là đạt 215 triệu tấn vào năm 2030.
3 cảng biển của Việt Nam lọt Top 100 cảng lưu thông nhiều hàng hóa nhất thế giới - Sputnik Việt Nam, 1920, 15.09.2025
Cảng biển Việt Nam lọt top 6 thế giới: Cơ hội trở thành trung tâm logistics mới của châu Á
Ở phía Nam, sau quá trình hợp nhất, TP.HCM hiện sở hữu hệ thống cảng biển lớn nhất cả nước với 99 bến cảng (tính cả bến dầu khí ngoài khơi), chiếm gần 1/3 tổng số bến cảng của Việt Nam. Mục tiêu đến năm 2030, lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng đạt khoảng 253 triệu tấn, trong đó hàng container đạt 16,25-18,25 triệu TEU.
MBS đánh giá để nâng cao năng lực khai thác của toàn ngành và hướng tới vị thế điểm đến logistics chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu, việc phát triển đồng bộ hệ thống cảng biển cùng hạ tầng hỗ trợ là yếu tố then chốt.
Về diễn biến gần nhất, năm 2025, công tác quản lý vận tải và dịch vụ hàng hải cơ bản đáp ứng yêu cầu phát triển, sản lượng hàng hóa và lượt tàu thông qua cảng ghi nhận tăng trưởng tích cực.
Theo thống kê của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, số lượt tàu biển thông qua hệ thống cảng biển Việt Nam đạt 134,6 nghìn lượt, tăng 32% so với cùng kỳ năm trước. Số lượt phương tiện thủy nội địa thông qua các cảng biển và cảng thủy nội địa đạt 733,2 nghìn lượt. Khối lượng hàng hóa thông qua cảng biển tăng 10%, còn khối lượng hàng hóa thông qua cảng thủy nội địa tăng 17%.

Vị thế logistics cải thiện và kỳ vọng nâng hạng

Triển vọng ngành cảng biển năm 2026 cũng được nhìn nhận tích cực nhờ vị thế ngày càng vững chắc của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo Chỉ số Logistics Thị trường Mới nổi (EMLI) của Agility, Việt Nam vươn lên top 10 toàn cầu vào năm 2025 và gia nhập nhóm 5 thị trường logistics hàng đầu châu Á.
Agility ghi nhận động lực nổi bật đến từ tiêu chí “Cơ hội Logistics Quốc tế” với điểm số tăng từ 4,89 lên 5,81, phản ánh nhu cầu logistics xuyên biên giới gia tăng và năng lực điều phối chuỗi cung ứng quốc tế được cải thiện. Trên cơ sở đà đầu tư cảng nước sâu và hạ tầng hỗ trợ, MBS đưa kỳ vọng Việt Nam có thể vươn lên vị trí thứ 9 trong xếp hạng EMLI năm 2026.
Ở góc nhìn dịch vụ, Guotai Junan Research vừa qua cũng cho biết phí xếp dỡ tại Việt Nam hiện thấp hơn đáng kể so với mặt bằng khu vực, dù đã tăng 10% vào đầu năm 2024. Theo đơn vị này, các nhà khai thác cảng tại Việt Nam đã gửi đề xuất tăng phí và đang chờ phê duyệt; mức tăng 10-15% đang được xem xét đối với nhóm cảng nước sâu. Guotai Junan nhận định mức điều chỉnh này phù hợp và không làm suy yếu khả năng cạnh tranh của cảng Việt Nam.
MBS Research cũng cho rằng các cảng nước sâu có thể cải thiện hiệu suất khai thác nhờ xu hướng tàu container ngày càng lớn và việc đầu tư hạ tầng hỗ trợ. Bên cạnh đó, đề xuất nâng phí dịch vụ cảng biển nước sâu - nếu được thông qua - là một yếu tố có thể tác động tích cực đến hoạt động khai thác.
Quang cảnh thành phố Hồ Chí Minh của Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 07.09.2025
Việt Nam có 3 cảng biển lọt top 100 cảng container lớn nhất thế giới
Guotai Junan Việt Nam lưu ý năm 2025, độ tin cậy lịch trình vận tải container toàn cầu chỉ ở quanh 60-65% trong nửa đầu năm và giảm dần về cuối năm. Trên các tuyến Đông - Tây, các liên minh lớn như MSC/Gemini duy trì độ tin cậy cao hơn (khoảng 80-90%), trong khi các liên minh khác dao động quanh 50-65% và biến động mạnh hơn trong giai đoạn tái cấu trúc mạng lưới đầu năm.
Thực tế này khiến lượng tàu và hàng qua một số cảng, đặc biệt tại Cái Mép - Thị Vải và Cát Lái, kém ổn định, xuất hiện hiện tượng dồn chuyến, trống chuyến theo tuần, gây khó khăn cho kế hoạch khai thác bến bãi và làm hiệu suất sử dụng hạ tầng biến động. Tuy nhiên, việc các hãng tàu cắt giảm số cảng ghé và tập trung vào ít cảng hub lại mở ra cơ hội để các cảng nước sâu của Việt Nam tham gia sâu hơn vào vai trò trung chuyển khu vực, nhất là khi Việt Nam vẫn là mắt xích quan trọng trên tuyến Đông - Tây.
Đơn vị này đồng thời đánh giá dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, khi hình thành, sẽ góp phần nâng vị thế của Việt Nam trong mạng lưới vận tải biển toàn cầu, tăng sức cạnh tranh cho cụm cảng phía Nam, giảm nguy cơ bị loại khỏi các tuyến Đông - Tây trong bối cảnh các hãng tàu tinh gọn mạng lưới, đồng thời giảm áp lực cho các cảng hiện hữu.
Guotai Junan Việt Nam cũng nhận định việc Việt Nam tập trung đầu tư vào các dự án cảng nước sâu là hướng đi phù hợp trong dài hạn, nhất là khi áp lực cạnh tranh gia tăng, tàu container ngày càng cỡ lớn và mạng lưới tuyến vận tải có xu hướng tinh gọn.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала