https://kevesko.vn/20260319/libya-truoc-khi-nato-can-thiep-cac-ly-do-an-giau-vang-den-va-moi-de-doa-tu-dong-dinar-vang-41807513.html

Libya trước khi NATO can thiệp. Các lý do ẩn giấu: "Vàng đen" và mối đe dọa từ đồng dinar vàng

Libya trước khi NATO can thiệp. Các lý do ẩn giấu: "Vàng đen" và mối đe dọa từ đồng dinar vàng

Sputnik Việt Nam

Mười lăm năm sau khi NATO can thiệp… liệu Libya có phải là nạn nhân của những lời lẽ đánh lừa từ phương Tây? 19.03.2026, Sputnik Việt Nam

2026-03-19T18:47+0700

2026-03-19T18:47+0700

2026-03-19T18:47+0700

nato

libya

phương tây

nicolas sarkozy

pháp

chính trị

thế giới

quan điểm-ý kiến

chuyên gia

muammar gaddafi

https://cdn.img.kevesko.vn/img/07e6/06/02/15444787_0:174:3023:1874_1920x0_80_0_0_a30aeb59ea8f49dc7e2058782486eb6b.jpg

Năm 2011, Libya trở thành chiến trường can thiệp quân sự của NATO, được thực hiện dưới chiêu bài bảo vệ dân thường, trong bối cảnh cái gọi là "Mùa xuân Ả Rập".Nhà khoa học chính trị Libya Ibrahim Bel-Kassem lưu ý rằng trước năm 2011, Libya đã thể hiện các chỉ số phát triển con người tương đối cao so với một số quốc gia Ả Rập và châu Phi, chiếm vị trí tiên tiến, một phần là do tỷ lệ mù chữ giảm đáng kể.Trong cuộc phỏng vấn với Sputnik, ông Bel-Kassem nhấn mạnh rằng y tế và giáo dục được nhà nước hỗ trợ, và mức thu nhập của người dân được coi là khá cao nhờ hệ thống trợ cấp, doanh thu dầu mỏ đáng kể và dân số tương đối nhỏ. Điều này đảm bảo các dịch vụ cơ bản và mang lại cho người dân cảm giác được trao quyền.Ông Bel-Kassem nói thêm rằng việc phân phối của cải, ở một mức độ nhất định, được người dân coi là chấp nhận được, và người dân được hưởng các quyền lợi về xã hội và dịch vụ, cũng như mức sống tốt hơn nhiều so với nhiều quốc gia trong khu vực.Ông Bel-Kassem lưu ý rằng tỷ lệ việc làm trong khu vực công rất cao – cho đến năm 2011, số lượng công chức đạt khoảng một triệu người, mô tả tình hình này là "mức sống xã hội tương đối tốt".Theo ông, các chính sách hỗ trợ xã hội, bao gồm giáo dục và chăm sóc sức khỏe miễn phí, cũng như các khoản vay không lãi suất, đã góp phần ổn định xã hội và cải thiện mức sống, cùng với những nỗ lực giảm nghèo.Nói về dự án Sông Nhân Tạo Vĩ Đại, ông lưu ý rằng đây là một trong những dự án chiến lược lớn nhất ở Libya, cho phép chuyển nước từ nam lên bắc và đảm bảo một mức độ an ninh lương thực và nước nhất định, đồng thời cho biết thêm rằng dự án đã bị thiệt hại trong chiến tranh. Về dự án "đồng dinar vàng", ông mô tả đó là ý tưởng đầy tham vọng nhằm tạo ra một loại tiền tệ chung của châu Phi được bảo đảm bằng vàng. Tuy nhiên, ý tưởng này chưa bao giờ vượt qua giai đoạn lý thuyết do những phức tạp về chính trị, ảnh hưởng của phương Tây và các xung đột nội lục địa. Ông cũng lưu ý rằng những bất đồng với các công ty dầu khí quốc tế đã trở thành yếu tố gây căng thẳng: kể từ những năm 1970, Libya vướng vào các tranh chấp với các tập đoàn lớn như British Petroleum và Total, nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia và đàm phán lại các hợp đồng, điều này đã gây ra căng thẳng với các quốc gia ủng hộ các công ty này.Ông Bel-Kacem chỉ ra rằng cựu Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đã đóng vai trò chủ chốt trong việc thúc đẩy can thiệp quân sự, xuất phát từ một số yếu tố, bao gồm các tính toán chính trị trong nước và mong muốn tăng cường ảnh hưởng của Pháp ở châu Phi. Ông nói thêm rằng cuộc can thiệp được thúc đẩy dưới vỏ bọc nhân đạo bảo vệ thường dân, nhưng ông tin rằng những tuyên bố này có thể là vỏ bọc cho các mục tiêu khác liên quan đến năng lượng và ảnh hưởng địa chính trị.Chuyên gia Bel-Kacem mô tả những gì đã xảy ra ở Libya là "âm mưu" và là cái cớ cho sự can thiệp từ bên ngoài nhằm thiết lập quyền kiểm soát đất nước, khai thác tài nguyên và tăng cường ảnh hưởng của phương Tây trên lục địa. Ông cũng lưu ý rằng một số quốc gia tham gia vào các quá trình này thiếu một kế hoạch rõ ràng cho giai đoạn hậu Gaddafi, dẫn đến việc đất nước rơi vào hỗn loạn và chia rẽ mà không đưa ra được mô hình quản trị thay thế nào.Tóm lại, ông Bel-Kassem nhấn mạnh rằng sự can thiệp từ bên ngoài diễn ra đột ngột và tàn phá, dẫn đến sự sụp đổ của các thể chế nhà nước. Theo ông, nhiệm vụ quan trọng đối với Libya ngày nay vẫn là khôi phục các thể chế này và đạt được sự ổn định trong bối cảnh thiếu sự hỗ trợ quốc tế thực sự để vượt qua hậu quả của giai đoạn đó.

https://kevesko.vn/20260319/nato-lam-vu-do-tu-khi-thanh-lap-cuu-chuyen-gia-lhq-noi-ve-cai-gia-thuc-su-cua-danh-bom-nhan-dao-41804172.html

https://kevesko.vn/20260319/chuyen-gia-mehran-chien-tranh-cua-nato-tai-libya-la-toi-ac-nham-pha-huy-dong-dinar-vang-41797914.html

libya

phương tây

pháp

2026

tin thời sự

vn_VN

nato, libya, phương tây, nicolas sarkozy, pháp, chính trị, thế giới, quan điểm-ý kiến, chuyên gia, muammar gaddafi