Hàng Việt có thêm 150 ngày xoay xở nhưng nguy cơ tăng thuế vẫn treo lơ lửng

© Ảnh : PV/Vietnam+Bộ Công Thương đặt ra các mục tiêu trong năm 2026 là chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng khoảng 11%, kim ngạch xuất khẩu tăng trên 8% so với năm 2025.
Bộ Công Thương đặt ra các mục tiêu trong năm 2026 là chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng khoảng 11%, kim ngạch xuất khẩu tăng trên 8% so với năm 2025. - Sputnik Việt Nam, 1920, 25.03.2026
Đăng ký
Sáng 25/3, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh TP.HCM và Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức hội thảo “Giải pháp ứng phó chính sách thuế tạm thời 150 ngày của Hoa Kỳ”.
Phát biểu tại hội thảo, bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc ITPC, cho biết sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ một số biện pháp thuế đối ứng, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã áp dụng mức thuế nhập khẩu tạm thời 10% đối với hàng hóa nhập khẩu trên diện rộng.
Chính sách này được thực hiện theo Điều khoản 122 của Luật Thương mại Hoa Kỳ 1974, có hiệu lực trong 150 ngày (từ 24/2 đến khoảng tháng 7/2026), với mức thuế có thể điều chỉnh tối đa lên 15%. Theo bà Vân, đây là giai đoạn chuyển tiếp, khi thị trường có xu hướng rà soát hợp đồng, điều chỉnh điều khoản thương mại và tái cấu trúc chuỗi cung ứng để thích ứng với thay đổi sau thời hạn 150 ngày.
Đáng chú ý, mức thuế mới giúp thu hẹp chênh lệch cạnh tranh trong khu vực ASEAN. Trước đó, hàng hóa Việt Nam chịu thuế 20%, cao hơn mặt bằng chung khoảng 19% của nhiều nước trong khu vực. Việc áp dụng mức trần 15% giúp môi trường cạnh tranh cân bằng hơn.
Mỹ tiếp tục ép Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 02.03.2026
Chuyên gia: Mỹ đánh thuế Việt Nam 10% vẫn gây rủi ro
“Trong ngắn hạn, chính sách này tạo dư địa để doanh nghiệp duy trì biên lợi nhuận, giảm áp lực điều chỉnh giá bán và ổn định kế hoạch giao hàng”, bà Vân nhận định.
Tuy nhiên, việc áp dụng mức thuế đồng đều cũng làm giảm lợi thế tương đối của hàng Việt so với các đối thủ, đặc biệt ở các ngành có biên lợi nhuận thấp. Ngoài ra, sau giai đoạn 150 ngày, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với yêu cầu giảm giá từ đối tác Mỹ để chia sẻ chi phí thuế, kéo theo nguy cơ giảm đơn hàng hoặc gián đoạn hợp đồng.
Bên cạnh đó, tính bất định của chính sách sau thời hạn này có thể ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư, tác động đến dòng vốn FDI định hướng xuất khẩu và kế hoạch mở rộng sản xuất.

Nguy cơ leo thang thuế và áp lực hành động ngay từ hiện tại

Trao đổi tại hội thảo, TS Huỳnh Thế Du, Đại học Wisconsin Oshkosh (Mỹ), cho rằng thị trường Mỹ hiện là một trong những điểm đến lớn nhất của hàng hóa Việt Nam, trải rộng ở các lĩnh vực như dệt may, đồ gỗ, điện tử, da giày và thủy sản. Việc áp dụng mức thuế đồng nhất 10% tạo ra “cơ hội” ngắn hạn nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro phân hóa rõ rệt. Đặc biệt, với các ngành biên lợi nhuận thấp như dệt may, da giày, thủy sản, mức thuế 10% sẽ tạo áp lực lớn, làm giảm năng lực cạnh tranh về giá nếu doanh nghiệp không thể chuyển phần chi phí này sang đối tác.
Theo TS Huỳnh Thế Du, một rủi ro cốt lõi trong trung hạn là việc Mỹ tăng cường giám sát các hành vi lẩn tránh xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.
Nếu hàng hóa từ nước thứ ba trung chuyển qua Việt Nam để né thuế gia tăng trong giai đoạn này, uy tín thương hiệu “Made in Vietnam” sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, kéo theo các cuộc điều tra sâu rộng trong tương lai.
Tàu cập cảng làm hàng xuyên Tết Nguyên đán Bính Ngọ tại bến cảng thuộc Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng - Sputnik Việt Nam, 1920, 25.02.2026
Việt Nam tạm chiến thắng trong ván cờ thuế quan với Mỹ
Về phía Việt Nam, GS Trần Ngọc Anh, Đại học Indiana (Mỹ), nhận định mức thặng dư 178 tỷ USD có thể tạo áp lực lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu.
Năm 2025, Việt Nam ghi nhận thặng dư thương mại hàng hóa đạt 178 tỷ USD, khiến Việt Nam trở thành đối tượng trọng điểm trong các cuộc điều tra “Dư thừa năng suất” của Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR), với lập luận năng lực sản xuất của Việt Nam tác động đến ngành sản xuất nội địa Mỹ.
Bên cạnh đó, cấu trúc xuất khẩu đang mất cân đối khi khu vực FDI chiếm 77,3% (tăng 26,1%, thặng dư 49,5 tỷ USD), trong khi khu vực trong nước chỉ chiếm 22,7% (giảm 6,1%, thâm hụt 29,4 tỷ USD). Điều này dẫn đến việc lợi ích kinh tế thuộc về các tập đoàn đa quốc gia, còn Việt Nam phải đối mặt với rủi ro pháp lý từ Mỹ.
Theo GS Trần Ngọc Anh, có 3 kịch bản chính sau khi Chương 122 hết hiệu lực. Kịch bản thứ nhất, với xác suất khoảng 60%, là kịch bản leo thang, khi Mỹ có thể áp thuế trừng phạt 20-30% thay cho mức 10%, tập trung vào thép, xe điện và linh kiện bán dẫn.
Thép Pomina  - Sputnik Việt Nam, 1920, 13.03.2026
Thuế thép lên tới 130%: Khi “đối tác chiến lược toàn diện” đối mặt với bức tường bảo hộ
Kịch bản thứ hai là nới lỏng chính sách nếu rủi ro lạm phát gia tăng, chẳng hạn khi giá dầu Brent vượt 140 USD/thùng hoặc Tòa án CIT phán quyết Chương 122 là lạm quyền, Quốc hội Mỹ có thể bãi bỏ đạo luật này, đưa thuế về mức cơ bản (MFN), tạo lợi thế cạnh tranh lớn cho doanh nghiệp.
Kịch bản thứ ba là hai nước đạt được thỏa thuận hợp tác song phương, theo đó hàng hóa Mỹ được tăng cường nhập khẩu vào Việt Nam nhằm cân bằng cán cân thương mại, đồng thời doanh nghiệp Việt được hưởng ưu đãi khi xuất khẩu vào Mỹ.
Trên cơ sở đó, GS Trần Ngọc Anh đề xuất doanh nghiệp cần hành động ngay trong tháng 3, bằng cách rà soát mã HTS 10 số để xác định mức thuế áp dụng. Hiện có 1.655 dòng thuế được miễn trừ 10% theo Phụ lục II (Annex II). Doanh nghiệp nên yêu cầu hoàn thuế đối với hàng quá cảnh nếu vận đơn (B/L) bốc hàng trước ngày 24/02 và nhập cảnh trước ngày 28/02.
Tiếp theo, từ tháng 4, các hiệp hội ngành hàng cần phối hợp với luật sư thương mại tại Washington tham gia phiên điều trần Chương 301 để chứng minh năng lực sản xuất dựa trên cung cầu thực tế. Từ tháng 7, doanh nghiệp cần tái cấu trúc giá bán nếu thuế 301 chính thức có hiệu lực.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала