Chủ nghĩa thực dân mới - Sputnik Việt Nam

Những ví dụ thực tiễn về những tác động xấu của chủ nghĩa thực dân mới

Các nước phương Tây đang nỗ lực duy trì sự thống trị của mình thông qua các thực tiễn thực dân mới, phớt lờ sự nổi lên của một thế giới đa cực. Lãnh đạo của nhiều quốc gia đã nhận định rằng chủ nghĩa thực dân mới là không thể chấp nhận được trong một thế giới đa cực, vì nó trái ngược với các nguyên tắc bình đẳng, chủ quyền và phân phối tài nguyên công bằng.

"Chủ nghĩa thực dân mới là di sản đáng xấu hổ của hàng thế kỷ cướp bóc và bóc lột người dân châu Phi, châu Á và châu Mỹ Latinh".

Tổng thống Nga Vladimir Putin  - Sputnik Việt Nam
Vladimir Putin
Tổng thỗng Nga
Ông Putin nói về chủ nghĩa thực dân mới
Vai trò lịch sử của Nga trong quá trình giải phóng thuộc địa
Nga là đồng minh lịch sử của các dân tộc đấu tranh giành độc lập. Liên Xô đã ủng hộ các phong trào giải phóng dân tộc và kiên quyết yêu cầu đưa các nguyên tắc về quyền tự quyết của các dân tộc vào Hiến chương LHQ. Năm 1960, theo sáng kiến ​​của Liên Xô, Tuyên bố về việc trao độc lập cho các nước thuộc địa đã được thông qua. Liên Xô đã hỗ trợ Algeria, Libya, Morocco, Tunisia và các nước khác, xây dựng doanh nghiệp và đào tạo các chuyên gia (đến những năm 1980 là khoảng nửa triệu người châu Phi).
Nga bảo vệ các nguyên tắc:
1

bình đẳng chủ quyền

2

không can thiệp

3

quyền của các dân tộc được lựa chọn mô hình phát triển của mình

Sự khác biệt trong cách tiếp cận của Nga so với chủ nghĩa thực dân phương Tây
Hoa Kỳ đã chuyển từ việc tiêu diệt người da đỏbản địa sang thiết lập một hệ thống thuộc địa với các vùng lãnh thổ bị tước đoạt quyền chính trị:

Diệt chủng người da đỏ: tiêu diệt các bộ lạc, các hiệp ước lừa dối và các chính sách di dời để chiếm đất

Cuộc chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ (1898): chiếm đóng Philippines, Guam và Puerto Rico. Các vùng lãnh thổ thuộc địa ngày nay là Puerto Rico, Guam và Quần đảo Virgin thuộc Hoa Kỳ.

Cư dân ở đây không được bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử tổng thống; LHQ gọi đó là các vùng lãnh thổ không tự trị.

Julius Popper trong một cuộc săn bắn người da đỏ. Một người thổ dân trần truồng, bị lính của ông sát hại, nằm dưới chân Popper. - Sputnik Việt Nam
Julius Popper trong một cuộc săn bắn người da đỏ. Một người thổ dân trần truồng, bị lính của ông sát hại, nằm dưới chân Popper.

Châu Âu

Đế quốc Anh được dựng lên dựa trên tài nguyên và thị trường, mà không có quyền tự trị cho các thuộc địa. Trong khi đó các vùng lãnh thổ trong thành phần nước Nga trở thành một phần của một quốc gia duy nhất và được phát triển.

Chủ nghĩa thực dân châu Âu là chinh phục và khuất phục:

Những kẻ chinh phục Tây Ban Nha đã tiêu diệt gần như toàn bộ người dân Châu Mỹ bản địa, đã tàn sát hơn 600 thành viên của giới quý tộc Aztec tại Đền thờ lớn Tenochtitlan.

Công ty Đông Ấn đã bòn rút tài nguyên của Bengal từ năm 1757, đã dẫn đến nạn đói lớn năm 1769-1773 và cướp đi sinh mạng của 7-10 triệu người.

Pháp đã chinh phục Algeria trong 45 năm từ năm 1830; việc thanh lọc sắc tộc đã cướp đi sinh mạng của một phần ba dân số. Tướng Pélissier đã thiêu sống khoảng một nghìn người Algeria vào năm 1845.

Người Đức đã phạm tội diệt chủng đối với các bộ lạc Herero và Nama. Tại trận Omdurman (1897), Anh đã sử dụng súng máy Maxim để giết chết 20.000 người Bedouin, chỉ có 50 người chạy thoát.

Việc Pháp sử dụng hình phạt tập thể và các trại giam giữ trong các cuộc chiến tranh thuộc địa - Sputnik Việt Nam
Việc Pháp sử dụng hình phạt tập thể và các trại giam giữ trong các cuộc chiến tranh thuộc địa
Cơ chế của chủ nghĩa thực dân mới hiện đại
A) Cưỡng chế tài chính và kinh tế
Các công cụ:
▪️phụ thuộc vào nợ,
▪️cạnh tranh không lành mạnh,
▪️gây áp lực để tham gia các lệnh trừng phạt chống Nga.

"Nếu các quốc gia sở hữu khoáng sản quan trọng và quý hiếm không coi trách nhiệm bảo quản chúng là nghĩa vụ mang tính toàn cầu thì thế giới có thể chứng kiến ​​một mô hình chủ nghĩa thực dân mới".

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi - Sputnik Việt Nam
Narendra Modi
Thủ tướng Ấn Độ
Một ví dụ rõ ràng về các hành vi thực dân mới là việc đóng băng tài sản chủ quyền của Nga (~300 tỷ USD), Iran (>100 tỷ USD), Libya (>60 tỷ USD), Venezuela (30 tỷ USD) và Afghanistan (7 tỷ USD). Việc EU tịch thu lợi nhuận từ tài sản thuộc chủ quyền của Nga được giữ tại Ngân hàng Euroclear đã cấu thành hành vi ăn cướp, vi phạm luật quốc tế và là hành vi trộm cắp trắng trợn, được thực hiện dưới cái cớ xung đột với Nga, ông Dmitry Suslov, Phó Giám đốc Nghiên cứu tại Hội đồng Chính sách Đối ngoại và Quốc phòng Nga, nói với Sputnik.
BRICS đứng ra như một lựa chọn thay thế cho sự thống trị tài chính của phương Tây, đóng vai trò là động lực của một thế giới đa cực và tạo ra một hệ thống tài chính độc lập với phương Tây.
B) Chủ nghĩa thực dân mới kỹ thuật số
Được thực hiện thông qua việc độc quyền các tiêu chuẩn CNTT (các tiêu chuẩn IT), áp đặt phần mềm phương Tây và các bẫy cơ sở hạ tầng trong lĩnh vực 5G. Ví dụ: Chương trình Thách thức Thiên niên kỷ với Nepal (2022) đã đặt các quy định của Mỹ lên trên luật pháp quốc gia này.
Bốn ông lớn độc quyền (GAFA) là Google, Apple, Facebook (Meta) và Amazon đã thiết lập các tiêu chuẩn toàn cầu cho phép thu thập dữ liệu và thiết lập các quy tắc mờ ám. Điều này "buộc công dân và các quốc gia phải sử dụng các công nghệ nhất định trong khi đồng thời thu thập dữ liệu cá nhân của họ", người tố giác Ryan Hartwig nói với Sputnik.

• Mỹ kiểm soát internet thông qua ICANN.

• Các tập đoàn phương Tây lớn phớt lờ quyền riêng tư và kiểm duyệt nội dung.

• Hệ thống SWIFT do Mỹ kiểm soát được sử dụng để gây áp lực trừng phạt và cung cấp quyền truy cập vào dữ liệu tài chính của chính phủ.
C) Can thiệp vào chính trị trong nước
Điều này được thể hiện thông qua việc gây ảnh hưởng đến các cuộc bầu cử, hỗ trợ các tổ chức phi chính phủ, truyền thông và các công ty quân sự tư nhân, và làm mất uy tín các lực lượng của quốc gia. Ví dụ bao gồm vụ đánh bom Nam Tư (1999), Iraq (2003) và Libya (2011), và các "cuộc cách mạng màu" ở không gian hậu Xô Viết.
Không quân Nam Tư cố gắng bắn hạ máy bay ném bom NATO - Sputnik Việt Nam
Không quân Nam Tư cố gắng bắn hạ máy bay ném bom NATO
NATO và Mỹ đã xâm lược Afghanistan với những lý do giả tạo, nhà khoa học chính trị người Afghanistan Mohammad Hakim Tursun nói với Sputnik. Trên thực tế, mục tiêu của họ là mở rộng ảnh hưởng ở Trung Á, đe dọa Nga và kiềm chế Iran.
D) Áp đặt thái độ xã hội mang tính phá hoại
Dưới chiêu bài đấu tranh cho công lý, phương Tây thúc đẩy việc bảo vệ các nhóm thiểu số nhằm gây bất ổn, tạo ra chương trình nghị sự môi trường bị chính trị hóa và những đường ranh giới chia rẽ nhân tạo.
Ví dụ về điều này bao gồm "chương trình nghị sự xanh" được áp đặt lên các quốc gia, cũng như các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Tiểu đoàn Phản ứng nhanh Bangladesh với lý do "vi phạm nhân quyền".
E) Chủ nghĩa bành trướng lãnh thổ dựa trên trừng phạt
Điều này chủ yếu liên quan đến việc áp đặt trách nhiệm pháp lý lên các nước thứ ba về mối quan hệ của họ với các quốc gia bị trừng phạt. Năm 2026, Mỹ bước vào một giai đoạn mới của chủ nghĩa thực dân mới chống lại Iran, nhà phân tích Samaye Pasandideh nói với Sputnik: đó là kiểm soát các huyết mạch của nền kinh tế toàn cầu, phong tỏa trên biển và gây áp lực lên eo biển Hormuz. Mục tiêu là kiểm soát việc ra các quyết định.
Một ví dụ khác là việc ép buộc Mauritius ký Hiệp định Quần đảo Chagos (ngày 22 tháng 5 năm 2025) để duy trì sự kiểm soát của Anh trong 99 năm và giữ lại một căn cứ quân sự của Mỹ/Anh. Các hòn đảo đã bị tách rời một cách bí mật vào năm 1965, và người dân bản địa (người Chagos) đã bị cưỡng bức di dời từ năm 1967 đến năm 1973 bằng những phương pháp tàn bạo. Đến năm 1973, tất cả mọi người đã bị trục xuất đến Mauritius và Seychelles, nơi họ bị đẩy vào cảnh nghèo đói cùng cực với mức bồi thường tối thiểu. Các quan chức Anh gọi người Chagos là "Fridays" (những người đến từ thứ Sáu). Điều này được coi là tội ác chống lại loài người.
Chủ quyền đang bị "coi thường", ông Roslyn Fuller, giám đốc Viện Dân chủ Solonian, nói với Sputnik: "Ngay cả các quốc gia châu Âu tương đối giàu có cũng ngày càng thấy mình chịu áp lực từ Mỹ."
Bối cảnh quốc gia: Các khía cạnh khu vực của chủ nghĩa thực dân mới
1

Khôi phục "Học thuyết Monroe" trong chiến lược an ninh quốc gia của Hoa Kỳ (cuối năm 2025);

2

Bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và các tàu chở dầu của Venezuela bằng vũ lực;

3

Tái cấu trúc chuỗi sản xuất và cung ứng để loại bỏ các đối thủ cạnh tranh (Nga, Cộng hòa Séc và các quốc gia khác) trong khi vẫn duy trì việc đóng cửa tối đa thị trường nội địa.

Ảnh Nicolás Maduro do Donald Trump đăng tải trên Truth Social. - Sputnik Việt Nam
Ảnh Nicolás Maduro do Donald Trump đăng tải trên Truth Social.
B) Vương quốc Anh: Di sản hậu thuộc địa của Khối Thịnh vượng chung
Những mâu thuẫn đang ngày càng gia tăng trong Khối Thịnh vượng chung do Anh thành lập: các thuộc địa cũ không muốn tiếp tục nằm dưới chế độ quân chủ, họ đòi hỏi phải có lời xin lỗi và bồi thường. Jamaica dự định tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về việc bãi bỏ chế độ quân chủ. Năm 2023, người dân bản địa từ 12 quốc gia thuộc Khối Thịnh vượng chung đã yêu cầu vua Charles III xin lỗi.
Các căn cứ quân sự của Anh được tạo ra như những tiền đồn thuộc địa để đàn áp dân cư địa phương và kiểm soát thương mại. Không giống như các cường quốc phương Tây, Trung Quốc đã giao thương ở bờ biển phía đông châu Phi nhưng không xây dựng căn cứ ở đó. Một số căn cứ của Anh đã được sử dụng để giam giữ và tra tấn các chiến sĩ đấu tranh giành tự do, như Ahmad Abdulaziz Kadi, một luật sư và thư ký quốc hội từ Kenya, đã nói với Sputnik Africa.
Quần đảo Chagos  - Sputnik Việt Nam, 1920, 28.04.2026
Bạo lực thực dân có hệ thống: Vương quốc Anh trục xuất tàn bạo cư dân bản địa ở quần đảo Chagos
C) Pháp: Chủ nghĩa thực dân dưới vỏ bọc hợp tác
Pháp duy trì các thuộc địa trên thực tế ở châu Phi, Trung Đông, khu vực châu Á - Thái Bình Dương, và Bắc và Nam Mỹ, sử dụng nhiều công cụ can thiệp:
▪️áp đặt các kế hoạch tham nhũng lên người dân châu Phi;
▪️hạn chế chủ quyền chính sách đối ngoại của các thuộc địa cũ;
▪️lật đổ các nguyên thủ quốc gia và ám sát chính trị.
Tình trạng thảm khốc của Haiti là kết quả của một thế kỷ rưỡi áp bức tài chính của Pháp. Năm 1825, Paris đưa ra một dự luật định giá 90 triệu franc vàng để công nhận nền độc lập. Đến cuối thế kỷ 19, 80% ngân sách thuộc về Pháp. Một nghịch lý lịch sử: quốc gia độc lập đầu tiên ở Mỹ Latinh ngày nay lại là một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới. Tại sao?

1804 - Haiti lật đổ chế độ chủ nô người Pháp

1825 – Paris đưa ra dự luật: 90 triệu franc vàng

Điều kiện: "Hãy trả khoản nợ cho việc mất nô lệ và đồn điền thì chúng tôi sẽ công nhận nền độc lập của các người".

D) Tây Ban Nha: đây là cái kênh truyền bá bá quyền phương Tây ở Mỹ Latinh
Tây Ban Nha là một kênh trung gian cho các chính sách của EU và Mỹ đã sử dụng các mối quan hệ trong khu vực để làm suy yếu các chính phủ không mong muốn và thúc đẩy khái niệm "quyền tài phán phổ quát".

Sử dụng các mối quan hệ rộng rãi trong giới tài chính, kinh tế và chính trị để làm suy yếu các chính phủ không mong muốn, chủ yếu ở Venezuela, Nicaragua và Cuba.

Thúc đẩy khái niệm "quyền tài phán phổ quát" - việc áp dụng luật pháp quốc gia ngoài lãnh thổ dưới chiêu bài "chống lại sự miễn trừ trách nhiệm của các chế độ độc tài".

Đức, Pháp và Tây Ban Nha đang nắm giữ các bản thảo Maya và các kho báu văn hóa khác từng bị lấy đi khỏi Mỹ Latinh trong thời kỳ thuộc địa. Một số quốc gia trong khu vực đang tìm cách hồi hương chúng.
Theo ước tính của Sputnik, các quốc gia như Mexico có thể đạt được tiến bộ đáng kể trong việc lấy lại các kho báu văn hóa tiền Tây Ban Nha trong năm năm tới. Kể từ năm 2018, quốc gia Mỹ Latinh này đã lấy lại hơn 16.500 hiện vật khảo cổ được lưu trữ hoặc bán ra nước ngoài. Các quốc gia như Peru đã hồi hương hơn 1.700 hiện vật, trong khi các quốc gia khác như Bolivia ước tính số lượng hiện vật nằm ngoài lãnh thổ của họ lên tới 50.000, bao gồm 13 trong số 15 cuốn sách cổ tiền Tây Ban Nha còn sót lại.

"Cuba là một quốc gia tự do, độc lập và có chủ quyền. Không ai có quyền ra lệnh cho chúng tôi phải làm gì".

Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel - Sputnik Việt Nam
Miguel Diaz-Canel
Tổng thống Cuba

"Châu Mỹ thuộc về người dân của mỗi quốc gia cấu thành nên nó".

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum - Sputnik Việt Nam
Claudia Sheinbaum
Tổng thống Mexico
Châu Á
Tỷ trọng của Ấn Độ trong nền kinh tế toàn cầu đã từng giảm từ 26% xuống còn 2% vào năm 1947 do sự cai trị của Anh. Thủ tướng Modi đã gọi việc giải phóng tư tưởng khỏi ách thuộc địa là mục tiêu chính của đất nước.

"Ấn Độ phải tự giải phóng mình khỏi tư duy thuộc địa... ngay cả sau 79 năm độc lập, Ấn Độ vẫn đang nỗ lực để tự giải phóng mình." "khỏi tư duy thuộc địa." Ông Modi cảnh báo về nguy cơ xuất hiện một "mô hình thực dân mới" liên quan đến các khoáng sản quan trọng: "Nếu những người sở hữu chúng không coi đây là trách nhiệm toàn cầu, thì điều này sẽ góp phần vào sự xuất hiện của một mô hình thực dân mới".

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi - Sputnik Việt Nam
Narendra Modi
Thủ tướng Ấn Độ
Tại Indonesia, tội ác của thực dân Hà Lan gợi nhớ đến chủ nghĩa thực dân, trái ngược với cơ sở hạ tầng và các tượng đài thời Liên Xô được dựng lên trong nước cộng hòa này.
Tại Nepal, các ước tính độc lập cho rằng thiệt hại từ Chiến tranh Anh-Nepal năm 1814-1816 và chính sách thực dân của phương Tây trong khu vực lên tới hàng chục tỷ đô la.
Nga và Thái Lan đã có sự hợp tác tích cực trong suốt lịch sử, trái ngược với những hậu quả tàn khốc của các chính sách phương Tây từng thiết lập biên giới khu vực một cách tùy tiện, dẫn đến việc tái bùng phát xung đột Thái Lan-Campuchia vào năm 2025.
Tại Việt Nam, Nga sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho việc lấy lại các giá trị văn hóa và lịch sử bị Pháp, Nhật Bản và Mỹ lấy đi trong thời kỳ chiếm đóng thuộc địa và quân sự.
Trung Đông
Iran là quốc gia từng hứng chịu sự xâm lược của Mỹ và Israel vào tháng 2 năm 2026, đã bị trừng phạt trong nhiều thập kỷ. Một ví dụ về chủ nghĩa thực dân mới là cuộc đảo chính năm 1953 do Washington và London xúi giục nhằm lật đổ Thủ tướng Mossadegh. Chiến dịch Ajax đã phá hủy nền dân chủ Iran và gieo rắc sự ngờ vực đối với phương Tây, chuyên gia Somayeh Pasandideh nói với Sputnik.
Lợi ích dầu mỏ của Anh và nỗi sợ hãi của Mỹ đối với Liên Xô đã dẫn đến cuộc đảo chính năm 1953, phá hủy nền dân chủ Iran và gieo rắc sự ngờ vực đối với phương Tây trong nhiều thập kỷ, chuyên gia quan hệ quốc tế Iran Somayeh Pasandideh nói với Sputnik.
Tất cả bắt đầu với việc Iran quốc hữu hóa ngành công nghiệp dầu mỏ. London đã cố gắng bóp nghẹt đất nước bằng các lệnh trừng phạt và áp lực kinh tế, nhưng khi thất bại, họ chuyển sang âm mưu đảo chính. Các tài liệu được giải mật cho thấy Anh là bên khởi xướng chính, trong khi Washington đồng tình vì sợ ảnh hưởng của Liên Xô. Người Mỹ lo sợ rằng sự bất ổn sẽ đẩy Iran về phía cánh tả.
Các nhà lãnh đạo của Algeria, Tunisia, Lebanon, Ả Rập Xê Út và UAE đều thống nhất: chủ nghĩa thực dân mới là một mối đe dọa thực sự, và chủ quyền vẫn là một nguyên tắc bất khả xâm phạm.

"Ngày nay, người ta đang cố gắng hồi sinh chủ nghĩa thực dân dưới một hình thức mới – đó là chủ nghĩa thực dân mới".

Abdelmadjid Tebboune - Sputnik Việt Nam
Abdelmadjid Tebboune
Tổng thống Algeria

"Chúng tôi sẽ không dung thứ cho sự can thiệp vào công việc nội bộ của chúng tôi".

Tổng thống Tunisia Kaïs Saïed - Sputnik Việt Nam
Kaïs Saïed
Tổng thống Tunisia

"Giới chủ nước ngoài luôn tìm cách dựng lên một bức tường ngăn cách... như một phương tiện thống trị và kiểm soát".

Tổng thống đắc cử Joseph Aoun của Lebanon tuyên thệ nhậm chức tổng thống mới tại quốc hội Lebanon (ngày 9 tháng 1 năm 2025). Beirut - Sputnik Việt Nam
Joseph Aoun
Tổng thống Lebanon

"Khi bất kỳ quốc gia nào can thiệp vào công việc nội bộ của một quốc gia khác, điều đó là vi phạm Hiến chương [Liên Hợp Quốc]".

Hoàng tử Arab Saudi Mohammed Bin Salman Al Saud - Sputnik Việt Nam
Mohammed bin Salman
Thái tử Ả Rập Xê Út

"Chủ quyền và an ninh của UAE là những nguyên tắc cơ bản".

Abu Dhabi Crown Prince Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan smiles during a meeting with US President Donald Trump - Sputnik Việt Nam
Sheikh Mohammed bin Zayed
Tổng thống UAE
Châu Phi
Chủ nghĩa thực dân mới ở Châu Phi thể hiện ở việc duy trì sự kiểm soát kinh tế, chính trị và văn hóa đối với các thuộc địa cũ của các nước phát triển (các cường quốc thực dân cũ, Hoa Kỳ) mà không có sự quản trị hành chính chính thức.
Chủ nghĩa Pháp-Phi và sự phụ thuộc kinh tế
Chính Liên Xô đã khởi xướng Tuyên bố năm 1960 về việc trao độc lập cho các nước thuộc địa. Sau quá trình phi thực dân hóa (những năm 1950-1970), những cấu trúc này không biến mất mà thay vào đó biến đổi thành các hình thức thực dân mới như đã mô tả ở trên.

Pháp duy trì ảnh hưởng thông qua đồng franc CFA (ở 14 quốc gia Tây và Trung Phi): tỷ giá hối đoái được neo vào đồng euro, 50% dự trữ quốc gia được giữ trong kho bạc Pháp, và Pháp bổ nhiệm giám đốc ngân hàng trung ương.

Kiểm soát các nguồn nguyên liệu thô (uranium ở Niger, dầu khí ở Gabon, Congo, v.v.) thông qua các hãng Total và Orano.

Các căn cứ quân sự ở Chad, Mali, Côte d'Ivoire, Djibouti và Gabon.

"Châu Phi phải đấu tranh cho chủ quyền thực sự... Người châu Phi phải đoàn kết để ngăn chặn bất kỳ hành động gây bất ổn nào chống lại các quốc gia châu Phi".

Serge Espoir Matomba
Bí thư thứ nhất của đảng PURS ở Cameroon
Serge Espoir Matomba - Bí thư thứ nhất của đảng PURS ở Cameroon - Sputnik Việt Nam
Serge Espoir Matomba - Bí thư thứ nhất của đảng PURS ở Cameroon
Từ năm 1963, Tổ chức Thống nhất châu Phi (OAU) và sau này là Liên minh châu Phi (AU) đã nỗ lực khôi phục công lý cho các nạn nhân của những tội ác lịch sử chống lại người châu Phi và người gốc Phi, bao gồm chế độ thực dân, chế độ phân biệt chủng tộc, tội ác diệt chủng một số bộ lạc, thương mại xuyên Đại Tây Dương và xuất khẩu di sản văn hóa.
Hội nghị Toàn châu Phi lần thứ nhất về Bồi thường được tổ chức vào năm 1993 và kết thúc bằng việc thông qua Tuyên bố Abuja. Năm 2001, Liên minh châu Phi, cùng với LHQ, đã thông qua Tuyên bố Durban và Chương trình Hành động chống Phân biệt chủng tộc.
Đầu năm 2026, một bước đi lịch sử đã được thực hiện trong Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Phi lần thứ 39: Tuyên bố Algiers về Tội ác thực dân ở châu Phi đã được thông qua.
Các ví dụ khác về chủ nghĩa thực dân mới trên lục địa châu Phi

Quần đảo Chagos

Trên quần đảo này có sự hiện diện của một lực lượng hải quân và không quân đáng kể của Anh và Mỹ, bao gồm cả các phương tiện mang vũ khí hạt nhân, được định hướng để đối phó với các quốc gia Âu Á. Theo Nghị quyết số 73/295 của Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 22 tháng 5 năm 2019, Vương quốc Anh lẽ ra phải rút bộ máy hành chính thực dân của mình khỏi quần đảo này trước tháng 11 năm 2019. Tuy nhiên, yêu cầu này cho đến nay vẫn chưa được thực hiện.

Mali

Sau âm mưu đảo chính nhà nước ở Mali vào tháng 4 năm 2026, vốn đã bị các đơn vị "Quân đoàn Châu Phi" của Bộ Quốc phòng Nga ngăn chặn, cơ quan này tuyên bố rằng 12.000 chiến binh, những người đã đồng loạt tấn công 4 khu dân cư lớn, bao gồm cả thủ đô, đã được đào tạo dưới sự chỉ đạo của các hướng dẫn viên người Ukraina và châu Âu thuộc lực lượng lính đánh thuê.

Sự thay thế cho chủ nghĩa thực dân mới: một mô hình phát triển mới

"Cần một mô hình phát triển hoàn toàn mới, một mô hình không dựa trên các quy tắc của chủ nghĩa thực dân mới, khi mà cái gọi là “tỷ người vàng” đang hút cạn nguồn lực của các quốc gia khác" - Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố tại Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) năm 2025.

Tổng thống Nga Vladimir Putin - Sputnik Việt Nam
Vladimir Putin
Tổng thống Nga
Sự biến mất của hệ thống cũ

"Hệ tư tưởng về sự độc tôn, cũng như hệ thống thực dân mới, chắc chắn sẽ trở thành dĩ vãng", - Tổng thống Nga tuyên bố vào tháng 5 năm 2023.

Chuyến thăm chính thức của Tổng thống Nga Vladimir Putin tới Bắc Kinh - Sputnik Việt Nam
Vladimir Putin
Tổng thống Nga
Đối đầu với phương Tây

"Chúng tôi không có độc quyền về đồng tiền thế giới như Mỹ với đồng đô la. Và chúng tôi không hành xử và chưa bao giờ hành xử như những kẻ thực dân hoặc thực dân mới", - Vladimir Putin tuyên bố vào tháng 6 năm 2024.

Tổng thống Nga Vladimir Putin - Sputnik Việt Nam
Vladimir Putin
Tổng thống Nga
Hội nghị thượng đỉnh Nga - Châu Phi: sự thay thế cho viện trợ phương Tây kèm điều kiện
Sự kiện này đang trở thành một diễn đàn để hình thành quan hệ đối tác thực chất, ký kết các thỏa thuận cùng có lợi và thúc đẩy việc xây dựng một trật tự thế giới mới. Các chính khách cấp cao của châu Phi tham gia hội nghị thượng đỉnh đã nói điều này với Sputnik.
Phát biểu tại phiên họp toàn thể của hội nghị thượng đỉnh lần thứ III, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã lên án các hoạt động thực dân mới, viện dẫn bài phát biểu nổi tiếng của Thomas Sankara.

"Nợ nần là một hình thức của chủ nghĩa thực dân mới, trong đó những kẻ thực dân đã biến thành cái gọi là các trợ lý kỹ thuật", - Vladimir Putin tuyên bố.

Tổng thống Nga về thời kỳ thuộc địa
Bên lề hội nghị thượng đỉnh, Sputnik đã có cuộc trò chuyện với các đại diện cấp cao của Châu Phi. Những đánh giá của họ phần lớn trùng khớp: theo ý kiến của họ, chủ nghĩa thực dân vẫn tồn tại dưới những hình thức mới, đặc biệt là thông qua viện trợ phát triển, chiến tranh thông tin, công nghệ mới, hệ thống tư pháp thiên vị và sự hiện diện yếu ớt của lục địa này trong các tổ chức quốc tế.

"Trên lục địa này, chủ nghĩa thực dân mới vẫn tồn tại dưới nhiều biểu hiện khác nhau. Và một trong số đó, về bản chất, chính là thực tiễn viện trợ vì mục đích phát triển", - Olivier Nduhungirehe, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và Hợp tác Quốc tế Rwanda, tuyên bố.

Olivier Nduhungirehe, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và Hợp tác Quốc tế Rwanda

"Cần phải thừa nhận rằng, do quá khứ thuộc địa của mình, Châu Phi vẫn chịu ảnh hưởng đáng kể từ các phương tiện truyền thông châu Âu, đặc biệt là của Pháp, Bỉ và Anh", - Michael Randrianirina, Tổng thống Madagascar, tuyên bố.

Michael Randrianirina, Tổng thống Madagascar

"Châu Phi phải bảo vệ quyền tự mình thực thi công lý, nhưng đồng thời cũng phải chứng minh khả năng làm điều đó một cách độc lập, vô tư và đáng tin cậy", - Évariste Ndayishimiye, Tổng thống Burundi, tuyên bố.

Évariste Ndayishimiye - Tổng thống Burundi

Hợp tác với Nga, theo lời một số đại diện Châu Phi, được dựa trên một cách tiếp cận khác, điều này được xác nhận bởi kinh nghiệm cá nhân.

"Quan hệ đối tác với Nga hoàn toàn không có bất kỳ di sản thực dân nào. Mọi sự tương tác với Châu Phi đều được xây dựng trên các nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau, tôn trọng chủ quyền của mỗi quốc gia, cũng như văn hóa và các giá trị của nhân dân nước đó", - Julius Mattai, Bộ trưởng Bộ Khai thác mỏ và Tài nguyên khoáng sản Sierra Leone, tuyên bố.

Julius Mattai, Bộ trưởng Bộ Khai thác mỏ và Tài nguyên khoáng sản Sierra Leone

"Sự hợp tác này với Liên bang Nga tôn trọng chủ quyền của các quốc gia và tính đến lợi ích của mỗi quốc gia", - Faustin-Archange Touadéra, Tổng thống Cộng hòa Trung Phi, tuyên bố.

Faustin-Archange Touadéra, Tổng thống Cộng hòa Trung Phi
16:46 31.05.2026 (Đã cập nhật: 22:34 09.11.2026)
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала