Thỏa thuận giữa Mỹ và Iran: Tuyên bố của các bên và phản ứng quốc tế
14:56 15.06.2026 (Đã cập nhật: 15:20 15.06.2026)
© AP Photo / Vahid Salemi
Đăng ký
Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận về việc giải quyết xung đột. Lễ ký kết hiệp định dự kiến diễn ra vào ngày 19 tháng 6 tại Geneva.
Kể từ ngày 15 tháng 6, phía Mỹ chính thức chấm dứt lệnh phong tỏa đường biển Iran, đồng thời các hoạt động chiến sự trên toàn bộ các mặt trận, bao gồm cả Lebanon sẽ dừng ngay lập tức và vĩnh viễn, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố.
Theo lời ông, trong thời gian ngừng bắn kéo dài 60 ngày, các bên sẽ thảo luận về các vấn đề như dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Iran, chương trình hạt nhân của nước này, việc tái thiết và phát triển kinh tế đất nước, cũng như cơ chế kiểm soát việc thực hiện cam kết của các bên tham gia thỏa thuận tương lai. Thứ trưởng Ngoại giao nhấn mạnh rằng việc bắt đầu đàm phán phụ thuộc vào hành động của phía Mỹ, cụ thể là chấm dứt các hoạt động chiến sự, dỡ bỏ phong tỏa eo biển Hormuz, cũng như giải toả các tài sản bị đóng băng của Iran.
Tuyên bố của phía Mỹ
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng lễ ký kết thỏa thuận với quốc gia Hồi giáo này sẽ diễn ra vào ngày 19 tháng 6.
Nhà lãnh đạo Mỹ gửi lời cảm tạ Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vì đã hiệp lực giải quyết vấn đề xung đột với Iran.
Ông Trump tuyên bố "dỡ bỏ lập tức lệnh phong tỏa đường biển đối với Iran" và "cho phép" mở lại eo biển Hormuz để tàu thuyền lưu thông miễn phí. Eo biển này sẽ được mở "để rà phá bom mìn" sau khi ký kết hiệp định vào ngày 19 tháng 6.
Các cuộc đàm phán về việc Iran tạm dừng làm giàu uranium trong 20 năm vẫn đang diễn ra, nhưng Washington có thể chấp nhận việc quốc gia Hồi giáo này từ bỏ làm giàu uranium trong 15 năm. "Ông Trump ám chỉ rằng việc tạm dừng trong 15 năm có thể làm ông hài lòng, tuy nhiên ông nói rằng Iran sẽ mãi mãi bị giới hạn ở mức làm giàu uranium thấp mà “không bao giờ có thể sử dụng được” trong quân sự”.
Mỹ hiện thời chưa tiến hành thu giữ các kho nhiên liệu hạt nhân của Iran.
"Chúng tôi sẽ xử lý bụi hạt nhân sau, khi chúng tôi sẵn sàng vào cuộc và thực hiện việc đó. Tôi muốn nói rằng trong vòng một hoặc hai tháng tới chẳng có gì phải vội vã cả", ông Trump lưu ý.
"Chúng tôi sẽ xử lý bụi hạt nhân sau, khi chúng tôi sẵn sàng vào cuộc và thực hiện việc đó. Tôi muốn nói rằng trong vòng một hoặc hai tháng tới chẳng có gì phải vội vã cả", ông Trump lưu ý.
Nếu thỏa thuận cuối cùng với Iran dù sao vẫn không đạt được, Mỹ sẽ tái khởi động chiến dịch quân sự chống lại nước này, hoặc sẽ đảm nhận vai trò "người gác đền của Trung Đông" để đổi lấy 20% doanh thu của khu vực.
Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance gọi việc ký kết thỏa thuận với Iran là một chiến thắng lớn của Hoa Kỳ. Ông lưu ý rằng việc ký kết hiệp định có thể làm thay đổi Trung Đông trong 50 năm tới.
"Điều này sẽ chấm dứt chiến tranh, giúp Trung Đông trở nên hấp dẫn hơn đối với các hoạt động đầu tư. Điều này sẽ mang lại sự phồn vinh thịnh vượng và giá năng lượng thấp hơn cho người dân Mỹ", ông Vance nói.
"Điều này sẽ chấm dứt chiến tranh, giúp Trung Đông trở nên hấp dẫn hơn đối với các hoạt động đầu tư. Điều này sẽ mang lại sự phồn vinh thịnh vượng và giá năng lượng thấp hơn cho người dân Mỹ", ông Vance nói.
Ông Trump tuyên bố rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hài lòng với các điều khoản của thỏa thuận mà Mỹ và Iran chuẩn bị ký kết.
Tuyên bố của phía Iran
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi thông báo rằng "văn bản Bản Ghi nhớ đã được hoàn thiện và lễ ký kết chính thức sẽ diễn ra vào thứ Sáu tại Thụy Sĩ".
Hãng thông tấn Mehr tuyên bố rằng eo biển Hormuz sẽ được mở cửa hoàn toàn trong vòng 30 ngày kể từ thời điểm ký kết thỏa thuận giữa Iran và Mỹ.
Trong vòng một tháng, theo dữ liệu từ Mehr, Washington cam kết dỡ bỏ phong tỏa đường biển đối với các cảng của Iran. Họ cũng phải rút quân khỏi các vùng giáp ranh với nước Cộng hòa Hồi giáo này. Ngoài ra, Mỹ cam kết không áp đặt các lệnh trừng phạt mới chống Iran trong thời gian diễn ra vòng đàm phán cuối cùng. Mỹ cũng không điều thêm lực lượng mới đến Trung Đông. Đồng thời, lệnh ngừng bắn phải có hiệu lực ngay lập tức và "trên mọi mặt trận", bao gồm cả Lebanon.
Cũng theo thông tin từ Mehr, Mỹ phải giải băng các tài sản của Iran trị giá khoảng 12 tỷ USD trước khi bắt đầu giai đoạn đàm phán cuối cùng. Họ phải giải băng tiếp 12 tỷ USD nữa trong vòng 60 ngày. Đây là khoảng thời gian thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực và các cuộc tham vấn được tiếp nối. Tuy nhiên, Washington đã phủ nhận cam kết giải băng 12 tỷ USD tài sản trước khi đàm phán.
Iran ước tính giá trị thiệt hại là 300 tỷ USD. Mỹ và các đồng minh phải cung cấp kế hoạch khôi phục lại đất nước này.
Iran và Mỹ đã đồng ý thành lập một cơ chế kiểm soát việc thực hiện thỏa thuận đã đạt được. Các điều khoản của thỏa thuận sẽ được ghi nhận bằng một nghị quyết tương ứng của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Theo lời ông Gharibabadi, trong suốt 60 ngày ngừng bắn, các bên sẽ thảo luận về các vấn đề như: dỡ bỏ trừng phạt đối với Iran, chương trình hạt nhân của nước này, việc khôi phục đất nước và phát triển kinh tế.
Thứ trưởng Ngoại giao tuyên bố rằng việc bắt đầu đàm phán phụ thuộc vào hành động của Mỹ. Cụ thể là việc chấm dứt các hoạt động quân sự, dỡ bỏ phong tỏa eo biển Hormuz, cũng như giải tỏa các tài sản của Iran.
Thủ tướng Pakistan Shahbaz Sharif xác nhận rằng thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đã đạt được. Lễ ký kết sẽ diễn ra vào ngày 19 tháng 6 tại Thụy Sĩ.
Ông lưu ý rằng cả hai bên đã tuyên bố chấm dứt lập tức và vĩnh viễn các hoạt động chiến sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon.
Ông Sharif cho biết sẽ diễn ra chuỗi các cuộc gặp giữa các bên trung gian trước khi ký kết thỏa thuận.
Thủ tướng Pakistan đã cảm ơn Qatar, Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ vì những đóng góp của các nước này trong việc đạt được thỏa thuận này.
Lễ ký kết thỏa thuận tại Geneva
Theo truyền thông phương Tây, đại diện Iran sẽ là Chủ tịch Quốc hội (Majlis) Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi.
Phó Tổng thống J.D. Vance sẽ đại diện cho Mỹ tại lễ ký kết, dự kiến diễn ra vào ngày 19 tháng 6. Nếu được tổ chức, sự kiện này sẽ là cuộc gặp cấp cao nhất giữa Washington và Tehran trong 47 năm qua.
Trước đó, trả lời phỏng vấn của Fox News, Vance không loại trừ khả năng ông Trump sẽ bay đến Geneva để ký kết thỏa thuận.
Phản ứng quốc tế
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres hoan nghênh thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, gọi đó là "bước đi quan trọng hướng tới giải quyết hòa bình cuộc xung đột". Ông Guterres tái khẳng định sự sẵn sàng của Liên Hợp Quốc trong việc hỗ trợ các bên đạt được nền hòa bình bền vững và toàn diện.
Trong khi hoan nghênh thỏa thuận, Anh, Đức, Ý và Pháp tuyên bố sẵn sàng dỡ bỏ lệnh trừng phạt để đáp trả "hành động rõ ràng và có thể kiểm chứng" của Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran và lưu ý rằng họ đang xem xét hợp tác với Mỹ, Iran và IAEA để ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng tuyên bố rằng Anh và Pháp sẵn sàng hỗ trợ việc khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, bao gồm "nếu cần thiết, bằng cách triển khai phái bộ đa phương độc lập mang tính phòng thủ mà họ đã lên kế hoạch cho đến nay, đặc biệt là để cung cấp hỗ trợ phối hợp cho việc rà phá thủy lôi".
Nhật Bản, Australia và New Zealand hoan nghênh thỏa thuận giữa Mỹ và Iran và bày tỏ hy vọng về việc nhanh chóng khôi phục tự do hàng hải qua eo biển Hormuz.
