Nhập siêu kỷ lục gần 14 tỷ USD, điều gì đang xảy ra với nền kinh tế Việt Nam?

© Ảnh : TTXVN - Phạm Tuấn AnhThứ trưởng Nguyễn Đức Chi - người phát ngôn Bộ Tài chính phát biểu tại cuộc họp
Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi - người phát ngôn Bộ Tài chính phát biểu tại cuộc họp - Sputnik Việt Nam, 1920, 17.06.2026
Đăng ký
Tại họp báo thường kỳ quý II/2026, Bộ Tài chính cho biết tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 5 tháng đầu năm đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 215,7 tỷ USD, tăng 19,5%, còn nhập khẩu đạt 229,5 tỷ USD, tăng 30,8%, khiến Việt Nam nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD.

Vì sao Việt Nam bất ngờ nhập siêu gần 14 tỷ USD chỉ trong 5 tháng?

Trong khi đó, theo thống kê của Cục Hải quan, cập nhật mới nhất đến ngày 7/6, nhập siêu đã nâng lên 15,36 tỷ USD.
Đại diện Cục Thống kê cho biết nguyên nhân chủ yếu đến từ việc gia tăng nhập khẩu máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất. Nhóm hàng này chiếm khoảng 94% tổng kim ngạch nhập khẩu. Theo cơ quan thống kê, nếu doanh nghiệp sử dụng hiệu quả lượng máy móc, thiết bị nhập khẩu để mở rộng và nâng cao năng lực sản xuất trong nước, đây sẽ là yếu tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong những tháng còn lại của năm.
Các container được chất lên tàu tại cảng Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. - Sputnik Việt Nam, 1920, 17.06.2026
Nhập siêu bất ngờ trở lại sau gần 10 năm: kinh tế Việt Nam phát tín hiệu gì?
Làm rõ thêm về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho rằng nhập siêu, xuất siêu hay tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đều là những chỉ tiêu kinh tế vĩ mô quan trọng cần được theo dõi thường xuyên. Theo ông, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng phản ánh quy mô hoạt động của nền kinh tế cũng như mức độ kết nối của Việt Nam với kinh tế thế giới đang tiếp tục mở rộng. Tuy nhiên, do tốc độ tăng nhập khẩu cao hơn xuất khẩu nên đã phát sinh nhập siêu.
Lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết cần phân tích sâu cơ cấu hàng hóa nhập khẩu để đánh giá đúng bản chất của con số này. Trong đó, riêng mặt hàng xăng dầu ghi nhận nhập siêu trên 7 tỷ USD do nhu cầu của nền kinh tế gia tăng. Cùng với đó là các mặt hàng linh kiện, nguyên vật liệu, máy móc và thiết bị phục vụ cho đầu tư, mở rộng sản xuất.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, khi xem xét tổng thể quy mô xuất nhập khẩu, tác động của nhập khẩu xăng dầu và cơ cấu hàng hóa hiện nay, có thể thấy doanh nghiệp đang tranh thủ điều kiện thị trường thuận lợi để nhập khẩu đầu vào phục vụ sản xuất. Ông cũng kỳ vọng nếu các điều kiện thương mại thuận lợi hơn, đặc biệt là các thỏa thuận liên quan đến thuế và thương mại với Hoa Kỳ cùng các đối tác khác được ký kết, doanh nghiệp sẽ có thêm điều kiện để sử dụng hiệu quả lượng hàng hóa nhập khẩu này cho sản xuất và xuất khẩu.
“Chúng ta có cơ sở để tin tưởng kim ngạch xuất khẩu của nền kinh tế trong những tháng cuối năm 2026 sẽ tăng trưởng mạnh hơn, góp phần mở rộng quy mô xuất nhập khẩu, từng bước cân bằng cán cân thương mại và hướng tới xuất siêu”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nêu rõ.

Điện tử, xăng dầu và làn sóng đầu tư mới kéo nhập siêu tăng mạnh

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), cho biết có nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng nhập siêu trong 5 tháng đầu năm.
Theo ông, tác động đầu tiên đến từ căng thẳng tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung, đẩy giá năng lượng tăng cao. Điều này khiến nhập khẩu xăng dầu tăng mạnh để bảo đảm nguồn cung trong nước, đồng thời kéo theo giá và kim ngạch nhập khẩu các mặt hàng liên quan như hóa chất, chất dẻo. Một nguyên nhân quan trọng khác là các doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực điện tử, máy tính và linh kiện đẩy mạnh nhập khẩu nguyên liệu, thiết bị không chỉ để sản xuất mà còn để tăng dự trữ khi dự báo giá có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong các dự án công nghệ cao, cũng làm gia tăng nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu. Ở chiều ngược lại, nhiều nhóm hàng vốn tạo thặng dư thương mại lớn như dệt may, da giày, gỗ và sản phẩm gỗ, nông sản, thủy sản lại tăng trưởng chưa cao do kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, nhu cầu tiêu dùng phục hồi chậm, chi phí vận tải tăng và xuất khẩu sang Trung Đông gặp khó khăn.
Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 10.06.2026
Kinh tế Việt Nam nhập siêu kỷ lục nhưng vẫn có thể tăng trưởng 10%
Nhiều mặt hàng đã góp phần khiến cán cân thương mại chuyển từ xuất siêu sang nhập siêu. Trong đó, riêng nhóm máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đã làm đảo chiều cán cân thương mại gần 14,3 tỷ USD. Xăng dầu nhập siêu hơn 2,1 tỷ USD; đá quý, kim loại quý và sản phẩm trên 1 tỷ USD; kim loại thường khoảng 1,26 tỷ USD.
Lý giải nguyên nhân, ông Sơn cho biết nhiều dự án công nghệ lớn đang được triển khai tại Việt Nam, kéo theo nhu cầu nhập khẩu thiết bị và linh kiện tăng mạnh. Ông dẫn chứng hàng loạt dự án mới và dự án mở rộng của các tập đoàn lớn như Samsung, Intel, BYD, Accton, LG, Quanta, Foxconn hay Lenovo đều đang làm gia tăng nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị và linh kiện phục vụ sản xuất.
Đối với xăng dầu, kim ngạch nhập khẩu tăng do cả giá và sản lượng nhập khẩu cùng tăng trong bối cảnh nguồn cung lọc hóa dầu trong nước chịu áp lực. Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu hóa chất và nhựa nguyên liệu cũng tăng mạnh do tác động lan tỏa từ giá dầu thế giới. Giá nhiều loại hạt nhựa trong năm nay đã tăng từ 30-60% so với cùng kỳ năm trước. Ngoài ra, nhập khẩu sắt thép và sản phẩm thép tăng nhờ nhu cầu từ các dự án đầu tư công và đầu tư nước ngoài. Đối với hạt điều, đầu năm là thời điểm doanh nghiệp tăng nhập khẩu điều thô để phục vụ chế biến và xuất khẩu trong nửa cuối năm.
Theo phản ánh từ các hiệp hội ngành hàng, nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn về nguồn nguyên liệu trong nước, thiếu lao động có tay nghề, chi phí tài chính cao và nhu cầu đổi mới công nghệ ngày càng lớn.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng phải đối mặt với những yêu cầu ngày càng khắt khe về môi trường, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững và an ninh chuỗi cung ứng tại các thị trường xuất khẩu.
TP. HCM - Sputnik Việt Nam, 1920, 15.06.2026
Chuyên gia: GDP PPP vượt 1.838 tỷ USD, Việt Nam lọt top 22 nền kinh tế lớn nhất thế giới
Ông Nguyễn Anh Sơn cho biết Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ, ngành rà soát hệ thống quy định pháp luật, thủ tục chuyên ngành còn chồng chéo; tăng cường chia sẻ dữ liệu xuất nhập khẩu để phục vụ công tác điều hành; đồng thời đánh giá rõ cơ cấu nhập siêu nhằm phân biệt nhập siêu phục vụ đầu tư, sản xuất với nhập siêu từ các mặt hàng tiêu dùng không thiết yếu.
Theo ông, các cơ quan quản lý cũng sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, giảm chi phí logistics và tăng cường cảnh báo thị trường để hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh các hàng rào kỹ thuật, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững ngày càng gia tăng trên thị trường quốc tế.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала