https://kevesko.vn/20260619/lien-bang-nga-doi-tac-an-ninh-nang-luong-chien-luoc-cua-viet-nam-va-asean-43027884.html

Liên Bang Nga - đối tác an ninh năng lượng chiến lược của Việt Nam và ASEAN

Liên Bang Nga - đối tác an ninh năng lượng chiến lược của Việt Nam và ASEAN

Sputnik Việt Nam

Hội nghị Thượng đỉnh cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ Đối tác đối thoại ASEAN - Liên bang Nga chính thức diễn ra tại thành phố Kazan (Cộng hòa Tatarstan) trong... 19.06.2026, Sputnik Việt Nam

2026-06-19T15:43+0700

2026-06-19T15:43+0700

2026-06-19T15:43+0700

việt nam

quan điểm-ý kiến

nga

chuyên gia

asean

hội nghị thượng đỉnh nga-asean 2026

lê minh hưng

tác giả

hợp tác nga-việt

năng lượng

https://cdn.img.kevesko.vn/img/07ea/06/13/43028121_0:0:3288:1850_1920x0_80_0_0_1334afc81025896d63d34eef50094fd7.jpg

Một thỏa thuận hòa bình sơ bộ tại Vùng Vịnh mang tính lịch sử vừa được thiết lập giữa các cường quốc và Iran, hy vọng khép lại chuỗi căng thẳng vũ trang làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu những tháng qua, đẩy giá năng lượng giao ngay lao dốc.Trên bề mặt, sự bình ổn trở lại của nguồn cung Trung Đông dường như làm giảm đi tính cấp thiết của các nguồn năng lượng thay thế. Một số ý kiến hoài nghi cho rằng, khi dòng chảy nhiên liệu từ Vùng Vịnh dồi dào và hạ nhiệt, các quốc gia Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng sẽ làm giảm bớt sự mặn mà với các thỏa thuận năng lượng từ Liên bang Nga vốn đang chịu áp lực bủa vây từ các lệnh trừng phạt tài chính.Tuy nhiên, nếu phân tích sâu bài toán an ninh năng lượng nội tại, kết hợp cùng những tuyên bố tại Thượng đỉnh Kazan 2026, chúng ta có thể thấy một bức tranh hoàn toàn khác. Năng lượng và công nghệ Nga không phải là một giải pháp tình thế, mà là một trụ cột chiến lược không thể thay thế để đảm bảo tốc độ tăng trưởng hai con số của nền kinh tế Việt NamThỏa thuận hòa bình Vùng Vịnh giữa năm 2026 mang lại nhịp thở nhẹ nhõm nhất định cho nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là các quốc gia châu Á vốn phụ thuộc nặng nề vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu. Giá cước vận tải giảm, áp lực lạm phát năng lượng hạ nhiệt, tạo ra bức đệm tài chính quý giá. Tuy nhiên, địa chính trị Trung Đông mang tính chu kỳ và rất mong manh. Thỏa thuận hoà bình vừa qua mới chỉ là một khuôn khổ sơ bộ, giải quyết phần ngọn của các căng thẳng ngoại giao nhưng chưa xóa bỏ những xung đột cốt lõi về lợi ích địa chính trị đan xen phức tạp giữa các trục cường quốc.Sự kiện eo biển Hormuz bị nghẽn mạch cục bộ vài tháng trước đó là hồi chuông cảnh tỉnh về sự nguy hiểm của các nút thắt logistics. Nếu các nước ASEAN chọn cách từ bỏ chiến lược đa dạng hóa, đặt cược vào vựa dầu Trung Đông chỉ vì lợi ích về giá trong ngắn hạn, họ sẽ tự đặt an ninh năng lượng quốc gia lên miệng núi lửa. Khi xung đột vùng miền tái diễn, chuỗi cung ứng của các tổ hợp công nghiệp sẽ lập tức tê liệt. Do đó, việc duy trì và thắt chặt mối quan hệ năng lượng với một cường quốc tài nguyên ở cực đối trọng, cụ thể là Liên bang Nga, chính là chiến lược hedging cân bằng nhất.Việt Nam đang bước vào giai đoạn quyết định của quá trình công nghiệp hóa hiện đại, trở thành điểm đến chiến lược của làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu, từ các nhà máy đóng gói bán dẫn đến các trung tâm dữ liệu và tổ hợp sản xuất AI. Để nuôi dưỡng bộ máy kinh tế này, nhu cầu tiêu thụ điện năng của Việt Nam được dự báo phải duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức từ 10% đến 12% mỗi năm trong thập kỷ tới. Đây là một áp lực khổng lồ mà các nguồn năng lượng truyền thống trong nước không còn đủ sức gánh vác.Quy hoạch Điện VIII (PDP8) của Việt Nam đã vạch rõ một lộ trình dịch chuyển năng lượng đầy táo bạo nhưng cũng ẩn chứa những thách thức kỹ thuật cực đại. PDP8 đặt ra mục tiêu tổng công suất đặt của các nhà máy điện đến năm 2030 phải đạt hơn 150.000 MW. Trong đó, bài toán hóc búa nhất là làm sao vừa có đủ nguồn điện nền chạy liên tục 24/7 để bảo vệ dòng điện phẳng cho các nhà máy sản xuất chip vốn cực kỳ nhạy cảm với sự cố mất điện, vừa phải thực hiện cam kết Net Zero vào năm 2050.Thủy điện, nguồn điện nền giá rẻ lịch sử của Việt Nam, đã khai thác gần như chạm trần công suất và đang đối mặt rủi ro lớn trước hiện tượng biến đổi khí hậu (El Nino). Trong khi đó, nhiệt điện than – bệ đỡ phụ tải lớn nhất từ trước đến nay – đã chính thức bị đóng khung phát triển. PDP8 quy định rõ không phát triển thêm các nhà máy nhiệt điện than mới sau năm 2030 và sẽ từng bước loại bỏ hoàn toàn vào năm 2050. Việt Nam có sự bùng nổ vượt bậc về điện mặt trời và điện gió. Tuy nhiên, nguồn điện này phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết (chỉ phát điện khi có nắng, có gió). Khi hệ thống lưu trữ điện năng bằng pin quy mô lớn vẫn còn quá đắt đỏ, việc phụ thuộc quá lớn vào năng lượng tái tạo sẽ đánh sập tính ổn định của lưới điện quốc gia.Để giải bài toán điện nền sạch, PDP8 đặt cược rất lớn vào nhiệt điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Mục tiêu đến năm 2030, công suất điện khí LNG phải đạt 22.400 MW, chiếm gần 15% tổng công suất toàn hệ thống. Đây là một con số khổng lồ, đòi hỏi một nguồn cung cấp khí hóa lỏng nhập khẩu cực kỳ ổn định và khối lượng lớn từ bên ngoài. Ở đây, vai trò cung ứng và hỗ trợ kỹ thuật của Liên bang Nga trở nên rõ ràng hơn.Trong bối cảnh cấu trúc kinh tế toàn cầu phân mảnh, chiến lược Hướng Đông của Nga đang được hiện thực hóa bằng những cam kết kinh tế và chuyển giao công nghệ quyết liệt sang khu vực ASEAN. Sức hấp dẫn của năng lượng Nga đối với Việt Nam nằm ở ba điểm cốt lõi:Khả năng cung ứng LNG dài hạn và ổn định.Nga đang nỗ lực đa dạng hóa các tuyến xuất khẩu LNG sang châu Á thông qua các gã khổng lồ như Gazprom và Novatek. Để đáp ứng mục tiêu công suất điện khí LNG khổng lồ của PDP8, Việt Nam cần những hợp đồng cung ứng dài hạn, khối lượng lớn và ít biến động. Nga sẵn sàng cung cấp các gói LNG với mức giá chiết khấu mang tính chiến lược để đổi lấy thị phần dài hạn.Hơn thế nữa, việc hai nước thúc đẩy cơ chế thanh toán bằng nội tệ (VND - Ruble) thông qua hệ thống ngân hàng liên doanh giúp Việt Nam giảm thiểu áp lực lên dự trữ ngoại hối bằng đồng USD, tạo ra một kênh giao dịch độc lập và an toàn trước các biến động trừng phạt kinh tế từ bên ngoài.Duy trì và nâng cấp năng lực khai thác tại thềm lục địaDù dịch chuyển xanh là xu hướng tất yếu, PDP8 vẫn duy trì một tỷ trọng nhiệt điện khí nội địa. Các liên doanh lịch sử như Vietsovpetro (đóng góp hơn 30% sản lượng khai thác dầu khí toàn quốc) hay Rusvietpetro tiếp tục là những trụ cột vững chắc. Nga không chỉ cung cấp nhân lực chuyên gia mà còn sẵn sàng chuyển giao các công nghệ thăm dò địa chấn tiên tiến, kỹ thuật khai thác mỏ biển sâu cận biên nhằm kéo dài tuổi thọ các mỏ khí hiện hữu và tìm kiếm các mỏ mới tại thềm lục địa Việt Nam. Sự hợp tác chặt chẽ này còn mang một ý nghĩa địa chính trị sâu sắc, góp phần bảo vệ và khẳng định quyền chủ quyền kinh tế biển của Việt Nam tại Biển Đông.Công nghệ lõi cho tương lai chuyển dịch năng lượngHợp tác năng lượng Nga - Việt đang bước sang những địa hạt kỹ thuật cao hơn, phù hợp với tầm nhìn xa của PDP8. Việt Nam đặt mục tiêu phát triển 6.000 MW điện gió ngoài khơi đến năm 2030. Nga sở hữu kinh nghiệm hàng đầu thế giới về kỹ thuật công trình biển, chế tạo các giàn khoan siêu trường siêu trọng và hệ thống cáp ngầm vùng biển sâu. Đây là nền tảng kỹ thuật có thể ứng dụng trực tiếp để xây dựng kết cấu móng và hạ tầng truyền tải cho các tháp điện gió ngoài khơi tại Việt Nam.Mặc dù PDP8 chưa đưa điện hạt nhân vào danh mục xây dựng ngay trước năm 2030, nhưng văn kiện này đã để ngỏ khả năng nghiên cứu, xem xét phát triển năng lượng hạt nhân thế hệ mới nếu có công nghệ an toàn tuyệt đối. Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Quốc gia Nga (Rosatom) hiện là đơn vị dẫn đầu toàn cầu về công nghệ Lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR). SMR là giải pháp đột phá để cung cấp điện nền liên tục, không phát thải, quy mô linh hoạt và khắc phục hoàn toàn những lo ngại về an toàn của các nhà máy hạt nhân khổng lồ kiểu cũ. Trong tầm nhìn dài hạn đến năm 2050, khi các nguồn nhiên liệu hóa thạch cạn kiệt, công nghệ SMR của Nga chính là một quân bài chiến lược mà Việt Nam và các nước ASEAN không thể bỏ qua.Hội nghị Thượng đỉnh tại Kazan từ ngày 17 đến 19/6/2026 không chỉ đơn thuần là một diễn đàn kỷ niệm, mà đã trở thành nơi định hình lại cấu trúc hợp tác thực chất giữa Nga và Đông Nam Á thông qua các tuyên bố của các nhà lãnh đạo.Tại phiên khai mạc Diễn đàn Doanh nghiệp ASEAN - Nga, Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn nhận định tính bổ trợ kinh tế giữa hai khu vực là vô cùng lớn và khuyến khích tăng cường mạnh mẽ kết nối trực tiếp từ doanh nghiệp đến doanh nghiệp (B2B) nhằm hỗ trợ tăng trưởng bền vững.Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong thông điệp gửi tới hội nghị, khẳng định sau 35 năm, Nga và ASEAN đã xây dựng được nền móng đối tác chiến lược tin cậy. Trước sự chuyển đổi của kinh tế toàn cầu, ông Putin nhấn mạnh hai bên cần đẩy mạnh ứng dụng các sản phẩm số dựa trên AI, đồng thời khẳng định LB Nga sẵn sàng hỗ trợ vững chắc cho các nước Đông Nam Á về an ninh năng lượng thông qua giao lưu công nghệ tiên tiến như năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình.Dưới góc nhìn quản trị rủi ro khu vực, Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim đề cao tinh thần "Trung tâm ASEAN" (ASEAN Centrality). Ông nhấn mạnh việc kiên định thúc đẩy kiến trúc khu vực mở, bao trùm và việc mở rộng hợp tác năng lượng với Nga phản ánh đúng phương châm tự chủ chiến lược, giúp Đông Nam Á đa dạng hóa rủi ro trong một môi trường địa chính trị toàn cầu phức tạp. Đồng quan điểm, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. (với tư cách Chủ tịch luân phiên ASEAN 2026) khẳng định cam kết thúc đẩy Thượng đỉnh Kazan mang lại các kết quả thực chất thông qua các cuộc đối thoại mỏ neo về năng lượng sạch và an ninh lương thực.Đại diện cho Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trong chuyến công tác tới Nga đầu tiên trên cương vị mới đã nêu bật tầm quan trọng của việc thắt chặt mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện truyền thống Việt - Nga. Thủ tướng nhấn mạnh, để phục vụ khát vọng bứt phá kinh tế và mục tiêu tăng trưởng hai con số trong các ngành công nghệ cao, sự bổ trợ nguồn lực và công nghệ nền tảng từ Nga là vô cùng thiết thực. Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam kêu gọi doanh nghiệp hai bên chủ động tháo gỡ điểm nghẽn logistics và tạo cơ chế thanh toán linh hoạt, thông thoáng.Sự đồng thuận này được thể chế hóa tại Thượng đỉnh Kazan 2026 vowsi bốn văn kiện then chốt: Tuyên bố Kazan, Tuyên bố chung về Hợp tác Năng lượng, Tuyên bố chung về Hợp tác Văn hóa và Kế hoạch hành động toàn diện ASEAN - Nga giai đoạn 2026 - 2030.Thỏa thuận hòa bình Vùng Vịnh năm 2026 là sự nới lỏng cho kinh tế toàn cầu, nhưng nó khá mong manh và không thể thay thế cho chiến lược dài hạn. Đối với Việt Nam, để hiện thực hóa các mục tiêu táo bạo của Quy hoạch Điện VIII và những tầm nhìn lớn hơn nữa, sự đồng hành của Liên bang Nga là một biến số không thể thiếu trong quá trình phát triển. Giữa một thế giới đầy biến động, năng lượng Nga không phải là một sự lựa chọn tình thế, mà là một trụ cột vững chắc để Việt Nam và ASEAN xây dựng một kỷ nguyên phát triển tự chủ, bứt phá và thịnh vượng.

https://kevesko.vn/20260619/chuyen-gia-nhan-dinh-hop-tac-voi-nga-rat-quan-trong-doi-voi-cac-nuoc-asean-43026499.html

https://kevesko.vn/20260618/tong-thong-nga-vladimir-putin-nga-va-asean-hoan-nghenh-ban-ghi-nho-giua-my-va-iran-43017360.html

https://kevesko.vn/20260618/viet-nam-vai-tro-ong-to-ba-nguyet-chap-noi-luong-duyengiua-asean-va-nga-43012972.html

https://kevesko.vn/20260618/tuyen-bo-kazan-da-duoc-thong-qua-tai-hoi-nghi-thuong-dinh-nga---asean-43012864.html

2026

tin thời sự

vn_VN

việt nam, quan điểm-ý kiến, nga, chuyên gia, asean, hội nghị thượng đỉnh nga-asean 2026, lê minh hưng, tác giả, hợp tác nga-việt, năng lượng