https://kevesko.vn/20260705/viet-nam-sap-cham-dut-thoi-ky-dan-so-vang-43222538.html
Việt Nam sắp chấm dứt thời kỳ dân số vàng
Việt Nam sắp chấm dứt thời kỳ dân số vàng
Sputnik Việt Nam
Việt Nam đang đối mặt đồng thời với 3 thách thức về dân số gồm mức sinh giảm, già hóa nhanh và mất cân bằng giới tính khi sinh. Những xu hướng này có thể khiến... 05.07.2026, Sputnik Việt Nam
2026-07-05T19:43+0700
2026-07-05T19:43+0700
2026-07-05T19:43+0700
việt nam
dân số
bộ y tế việt nam
đảng cộng sản việt nam
hải phòng
cà mau
bắc ninh
phú thọ
hà nội
https://cdn.img.kevesko.vn/img/638/31/6383110_2:0:1198:673_1920x0_80_0_0_ba34ec51bc1404e5bf9aa54acc7fe85c.jpg
Thời kỳ dân số vàng có nguy cơ kết thúc sớm Cục Dân số (Bộ Y tế) ghi nhận, Việt Nam đạt mức sinh thay thế 2,1 con/phụ nữ từ năm 2006 và duy trì đến năm 2021. Đây cũng là nền tảng để Việt Nam bước vào thời kỳ dân số vàng từ năm 2007, là giai đoạn có tỷ lệ người trong độ tuổi lao động cao, tạo lợi thế lớn cho tăng trưởng và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, bức tranh dân số đang thay đổi nhanh chóng khi mức sinh năm 2025 chỉ còn 1,93 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế. Xu hướng kết hôn muộn, sinh ít con cùng quá trình già hóa dân số ngày càng rõ nét đang làm biến đổi cơ cấu dân số.Theo dự báo của Cục Dân số, nếu mức sinh tiếp tục duy trì ở mức thấp, Việt Nam sẽ kết thúc thời kỳ dân số vàng vào năm 2036 và bắt đầu bước vào giai đoạn tăng trưởng dân số âm từ năm 2051. Trong khi đó, Cục Thống kê đưa ra nhận định dân số vẫn sẽ tiếp tục tăng trong vài thập kỷ tới nhưng tốc độ sẽ chậm dần, đạt đỉnh vào khoảng năm 2059 trước khi chuyển sang xu hướng suy giảm. Năm 2025, ngành dân số triển khai 11 chỉ tiêu. Trong đó, tuổi thọ trung bình của người Việt đạt 74,7 tuổi, vượt mục tiêu đề ra. Dù vậy, tỷ số giới tính khi sinh vẫn ở mức 111 bé trai trên 100 bé gái, cao hơn khá nhiều so với ngưỡng cân bằng tự nhiên.Nỗ lực đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng Trong Chương trình mục tiêu quốc gia về dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 với tổng vốn khoảng 125.000 tỷ đồng, Chính phủ đặt mục tiêu đưa tỷ số giới tính khi sinh xuống dưới 109 bé trai trên 100 bé gái vào năm 2030 và dưới 107 bé trai trên 100 bé gái vào năm 2035. Chương trình tập trung nâng cao chất lượng dân số, hiện đại hóa hệ thống y tế cơ sở và kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.Bộ Y tế cảnh báo Việt Nam có nguy cơ đồng thời đối mặt với tình trạng "giảm sinh, thừa nam thiếu nữ". Nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn, đến năm 2034 có thể dư thừa khoảng 1,5 triệu nam giới trong độ tuổi kết hôn; con số này dự kiến tăng lên khoảng 1,8 triệu người vào năm 2059, kéo theo nhiều hệ lụy về xã hội. Theo GS Nguyễn Đình Cử, nguyên Viện trưởng Viện Dân số và Các vấn đề xã hội, khu vực Đồng bằng sông Hồng hiện là nơi có tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh nghiêm trọng nhất. Nhiều địa phương như Bắc Ninh, Phú Thọ và Hà Nội ghi nhận tỷ số vượt 118 bé trai trên 100 bé gái. Trong khi đó, bác sĩ Mai Xuân Phương, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông - Giáo dục (Cục Dân số, Bộ Y tế), cho rằng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tư tưởng trọng nam khinh nữ vẫn còn tồn tại. Khi quy mô gia đình ngày càng nhỏ, áp lực phải có con trai nối dõi khiến một bộ phận người dân tìm cách xác định giới tính thai nhi hoặc can thiệp thai kỳ, làm gia tăng tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.Đề xuất siết xử phạt lựa chọn giới tính thai nhi Trong dự thảo Luật Dân số, Bộ Y tế đề xuất nhiều giải pháp nhằm kiểm soát tình trạng lựa chọn giới tính thai nhi. Đáng chú ý là quy định tước chứng chỉ hành nghề đối với bác sĩ tiết lộ giới tính thai nhi và nâng mức xử phạt hành vi lựa chọn giới tính thai nhi lên tối đa 100 triệu đồng. Song song với việc tăng cường xử lý vi phạm, cơ quan quản lý cũng nghiên cứu các chính sách hỗ trợ bằng tài chính hoặc hiện vật đối với những gia đình chỉ sinh con gái, đặc biệt tại khu vực nông thôn và các nhóm dễ bị tổn thương. Một số địa phương như Hải Phòng và Cà Mau đã triển khai các chính sách này và bước đầu ghi nhận kết quả tích cực. Theo bác sĩ Mai Xuân Phương, để giảm mất cân bằng giới tính khi sinh một cách bền vững, Việt Nam cần đồng thời hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường giám sát các dịch vụ xác định giới tính thai nhi, xây dựng cơ chế cảnh báo, theo dõi và can thiệp sớm tại những địa phương có tỷ số giới tính khi sinh cao. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ và khẳng định giá trị của trẻ em gái.Bộ Y tế hiện cũng đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2026-2035, với mục tiêu trình Chính phủ ban hành ngay trong tháng 9/2026, sớm hơn kế hoạch dự kiến. Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, việc xây dựng đề án nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân số, bình đẳng giới cũng như phát triển bền vững. Đồng thời, đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để từng bước đưa tỷ số giới tính khi sinh trở về mức cân bằng tự nhiên. Theo lộ trình đề ra, trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam phấn đấu đưa tỷ số giới tính khi sinh xuống dưới 109 bé trai trên 100 bé gái. Sang giai đoạn 2031-2035, chỉ số này tiếp tục giảm xuống dưới 107 bé trai trên 100 bé gái, hướng tới mức cân bằng tự nhiên từ 104-106 bé trai trên 100 bé gái, góp phần bảo đảm cơ cấu dân số hợp lý và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
https://kevesko.vn/20260427/ganh-14-dan-so-viet-nam-gop-hon-30-ngan-sach-nhung-tphcm-mat-loi-the-thu-nhap-42350709.html
https://kevesko.vn/20260602/nguoi-goc-viet-o-quan-cam-co-ty-le-ngheo-cao-nhat-trong-cac-sac-dan-thieu-so-42790601.html
hải phòng
cà mau
bắc ninh
phú thọ
hà nội
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
tin thời sự
vn_VN
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
việt nam, dân số, bộ y tế việt nam, đảng cộng sản việt nam, hải phòng, cà mau, bắc ninh, phú thọ, hà nội
việt nam, dân số, bộ y tế việt nam, đảng cộng sản việt nam, hải phòng, cà mau, bắc ninh, phú thọ, hà nội
Việt Nam sắp chấm dứt thời kỳ dân số vàng
Việt Nam đang đối mặt đồng thời với 3 thách thức về dân số gồm mức sinh giảm, già hóa nhanh và mất cân bằng giới tính khi sinh. Những xu hướng này có thể khiến thời kỳ dân số vàng kết thúc sớm và tạo áp lực lớn lên phát triển kinh tế - xã hội, theo báo Lao Động.
Thời kỳ dân số vàng có nguy cơ kết thúc sớm
Cục Dân số (Bộ Y tế) ghi nhận, Việt Nam đạt mức sinh thay thế 2,1 con/phụ nữ từ năm 2006 và duy trì đến năm 2021. Đây cũng là nền tảng để Việt Nam bước vào thời kỳ dân số vàng từ năm 2007, là giai đoạn có tỷ lệ người trong độ tuổi lao động cao, tạo lợi thế lớn cho tăng trưởng và phát triển kinh tế.
Tuy nhiên, bức tranh dân số đang thay đổi nhanh chóng khi mức sinh năm 2025 chỉ còn 1,93 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế. Xu hướng kết hôn muộn, sinh ít con cùng quá trình già hóa dân số ngày càng rõ nét đang làm biến đổi cơ cấu dân số.
Theo dự báo của Cục Dân số, nếu mức sinh tiếp tục duy trì ở mức thấp, Việt Nam sẽ kết thúc thời kỳ dân số vàng vào năm 2036 và bắt đầu bước vào giai đoạn tăng trưởng dân số âm từ năm 2051. Trong khi đó, Cục Thống kê đưa ra nhận định dân số vẫn sẽ tiếp tục tăng trong vài thập kỷ tới nhưng tốc độ sẽ chậm dần, đạt đỉnh vào khoảng năm 2059 trước khi chuyển sang xu hướng suy giảm.
Năm 2025, ngành dân số triển khai 11 chỉ tiêu. Trong đó, tuổi thọ trung bình của người Việt đạt 74,7 tuổi, vượt mục tiêu đề ra. Dù vậy, tỷ số giới tính khi sinh vẫn ở mức 111 bé trai trên 100 bé gái, cao hơn khá nhiều so với ngưỡng cân bằng tự nhiên.
Nỗ lực đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng
Trong Chương trình mục tiêu quốc gia về dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 với tổng vốn khoảng 125.000 tỷ đồng, Chính phủ đặt mục tiêu đưa tỷ số giới tính khi sinh xuống dưới 109 bé trai trên 100 bé gái vào năm 2030 và dưới 107 bé trai trên 100 bé gái vào năm 2035. Chương trình tập trung nâng cao chất lượng dân số, hiện đại hóa hệ thống y tế cơ sở và kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.
Bộ Y tế cảnh báo Việt Nam có nguy cơ đồng thời đối mặt với tình trạng "giảm sinh, thừa nam thiếu nữ". Nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn, đến năm 2034 có thể dư thừa khoảng 1,5 triệu nam giới trong độ tuổi kết hôn; con số này dự kiến tăng lên khoảng 1,8 triệu người vào năm 2059, kéo theo nhiều hệ lụy về xã hội.
Theo GS Nguyễn Đình Cử, nguyên Viện trưởng Viện Dân số và Các vấn đề xã hội, khu vực Đồng bằng sông Hồng hiện là nơi có tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh nghiêm trọng nhất. Nhiều địa phương như Bắc Ninh, Phú Thọ và
Hà Nội ghi nhận tỷ số vượt 118 bé trai trên 100 bé gái.
Trong khi đó, bác sĩ Mai Xuân Phương, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông - Giáo dục (Cục Dân số, Bộ Y tế), cho rằng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tư tưởng trọng nam khinh nữ vẫn còn tồn tại. Khi quy mô gia đình ngày càng nhỏ, áp lực phải có con trai nối dõi khiến một bộ phận người dân tìm cách xác định giới tính thai nhi hoặc can thiệp thai kỳ, làm gia tăng tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.
Đề xuất siết xử phạt lựa chọn giới tính thai nhi
Trong dự thảo Luật Dân số, Bộ Y tế đề xuất nhiều giải pháp nhằm kiểm soát tình trạng lựa chọn giới tính thai nhi. Đáng chú ý là quy định tước chứng chỉ hành nghề đối với bác sĩ tiết lộ giới tính thai nhi và nâng mức xử phạt hành vi lựa chọn giới tính thai nhi lên tối đa 100 triệu đồng.
Song song với việc tăng cường xử lý vi phạm, cơ quan quản lý cũng nghiên cứu các chính sách hỗ trợ bằng tài chính hoặc hiện vật đối với những gia đình chỉ sinh con gái, đặc biệt tại khu vực nông thôn và các nhóm dễ bị tổn thương. Một số địa phương như Hải Phòng và Cà Mau đã triển khai các chính sách này và bước đầu ghi nhận kết quả tích cực.
Theo bác sĩ Mai Xuân Phương, để giảm mất cân bằng giới tính khi sinh một cách bền vững, Việt Nam cần đồng thời hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường giám sát các dịch vụ xác định giới tính thai nhi, xây dựng cơ chế cảnh báo, theo dõi và can thiệp sớm tại những địa phương có tỷ số giới tính khi sinh cao. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ và khẳng định giá trị của trẻ em gái.
Bộ Y tế hiện cũng đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2026-2035, với mục tiêu trình Chính phủ ban hành ngay trong tháng 9/2026, sớm hơn kế hoạch dự kiến.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, việc xây dựng đề án nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân số, bình đẳng giới cũng như phát triển bền vững. Đồng thời, đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để từng bước đưa tỷ số giới tính khi sinh trở về mức cân bằng tự nhiên.
Theo lộ trình đề ra, trong giai đoạn 2026-2030,
Việt Nam phấn đấu đưa tỷ số giới tính khi sinh xuống dưới 109 bé trai trên 100 bé gái. Sang giai đoạn 2031-2035, chỉ số này tiếp tục giảm xuống dưới 107 bé trai trên 100 bé gái, hướng tới mức cân bằng tự nhiên từ 104-106 bé trai trên 100 bé gái, góp phần bảo đảm cơ cấu dân số hợp lý và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
