Mỹ đổi công cụ trừng phạt, Việt Nam bị đánh thuế trong nhóm cao nhất

© AP Photo / AP Photo / Julio CortezCờ Mỹ tại Washington
Cờ Mỹ tại Washington - Sputnik Việt Nam, 1920, 25.07.2026
Đăng ký
Mỹ chính thức áp thuế theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại 1974 đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 nền kinh tế, trong đó Việt Nam chịu mức 12,5%, trong nhóm cao nhất.
Dù cao hơn một số đối thủ trong khu vực, nhiều đánh giá cho rằng tác động đối với xuất khẩu của Việt Nam sẽ không quá lớn và có thể chỉ mang tính ngắn hạn nếu quá trình đàm phán với Mỹ đạt kết quả tích cực.

Mỹ áp thuế cao nhất với Việt Nam theo Mục 301 tác động thế nào đến nền kinh tế?

Ngày 23/7, Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Jamieson Greer ký quyết định áp thuế theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump sau khi hoàn tất 60 cuộc điều tra được khởi động từ tháng 3/2026. Quá trình điều tra trải qua hai vòng điều trần công khai, tiếp nhận hơn 2.100 ý kiến và tham vấn với hơn 45 chính phủ. Nhóm 60 nền kinh tế bị áp thuế chiếm khoảng 99,4% tổng kim ngạch nhập khẩu của Mỹ.
Mục 301 từng được Tổng thống Trump sử dụng để áp thuế với Trung Quốc trong nhiệm kỳ đầu và đã vượt qua các thách thức pháp lý tại tòa. Theo lập luận của chính quyền Mỹ, nhiều nền kinh tế chưa có biện pháp đủ mạnh để ngăn hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức vào thị trường Mỹ.
USTR chia 60 nền kinh tế thành hai nhóm. Nhóm chịu thuế 10% gồm 17 nền kinh tế đã ban hành hoặc cam kết ban hành lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức thông qua Thỏa thuận Thương mại Có đi có lại, trong đó có Indonesia, Malaysia, Ấn Độ, Pakistan, Campuchia, Bangladesh, Canada, Mexico và Anh.
Nhóm còn lại chịu mức 12,5%, gồm Việt Nam và nhiều nền kinh tế khác. Riêng EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thụy Sĩ và Đài Loan (Trung Quốc) được áp dụng cơ chế lựa chọn giữa thuế MFN và thuế Mục 301 theo mức cao hơn, thay vì cộng dồn.
Trong khi đó, Việt Nam phải chịu thuế MFN cộng thêm thuế Mục 301. Với một số mặt hàng như quần áo may sẵn có thuế MFN khoảng 16,5%, tổng mức thuế có thể lên khoảng 29%. Ngoài ra, các mặt hàng thuộc diện Mục 232 như thép, nhôm, ô tô, linh kiện ô tô và đồng vẫn áp dụng mức thuế riêng từ 25-50%, trong khi các loại thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp hiện hành tiếp tục được duy trì.
Việt Nam cũng không nằm trong nhóm được hưởng hạn ngạch thuế quan ưu đãi đối với dệt may và bông như Bangladesh, Campuchia, Indonesia và Malaysia.
Theo TS. Nguyễn Tú Anh (ĐH VinUni), Việt Nam ở thế bất lợi hơn Indonesia, Malaysia, Ấn Độ và Pakistan khi các nước này chỉ chịu thuế 10%, trong khi Thái Lan và Philippines chịu mức tương đương Việt Nam là 12,5%.
Để được giảm xuống 10%, Việt Nam cần có cam kết ràng buộc về cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức thông qua Thỏa thuận Thương mại Có đi có lại với Mỹ.
Dù vậy, Việt Nam vẫn duy trì lợi thế tương đối trước Trung Quốc. Sau khi cộng thêm mức thuế mới, hàng may mặc Trung Quốc vào Mỹ có thể chịu tổng thuế khoảng 37-40%, so với khoảng 29% của Việt Nam và 26,5% của nhóm chịu thuế 10%.
“Nói cách khác, đối thủ thực sự của Việt Nam không còn là Trung Quốc, mà là các nước ASEAN và Ấn Độ và các nước trong nhóm 10% đang cùng nhau chia lại thị phần”, TS. Nguyễn Tú Anh chia sẻ trên chuyên trang Đầu tư Chứng khoán.
Một phụ nữ tạo dáng gần biểu tượng Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác trong Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN lần thứ 59 tại Pasay, Manila, Philippines. - Sputnik Việt Nam, 1920, 25.07.2026
Uy tín Việt Nam ngày càng cao, thêm 4 nước gia nhập Hiệp ước quan trọng của ASEAN

Việt Nam đề nghị Mỹ sớm kết thúc điều tra Mục 301

Theo vị chuyên gia, Việt Nam đã có khung pháp lý về phòng, chống lao động cưỡng bức trong Bộ luật Lao động 2019 và phê chuẩn Công ước số 29 của ILO từ năm 2007. Ngày 22/7/2026, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 292/2026/NĐ-CP cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Tuy nhiên, nghị định được ban hành sau khi phía Mỹ hoàn tất điều tra.
Theo đánh giá, Mỹ có thể điều chỉnh mức thuế đối với Việt Nam từ 12,5% xuống 10% sau khi nghị định có hiệu lực từ ngày 5/9 và hai bên hoàn tất ghi nhận thông qua Thỏa thuận Thương mại Có đi có lại.
Trong thời gian chờ điều chỉnh, tác động đối với kinh tế Việt Nam được cho là không quá lớn do mức chênh lệch chỉ 2,5 điểm phần trăm, Việt Nam vẫn duy trì lợi thế thuế đáng kể so với Trung Quốc và sức cạnh tranh còn đến từ chuỗi cung ứng, hạ tầng, logistics. Rủi ro cần theo dõi chủ yếu là khả năng Mỹ mở rộng phạm vi áp dụng Mục 232 và cuộc điều tra Mục 301 về tình trạng "sản xuất dư thừa" đối với 16 quốc gia.
Trước đó, ngày 23/7, bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 tại Philippines, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
Tại cuộc gặp, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị Ngoại trưởng Marco Rubio chuyển thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Tổng thống Donald Trump, đồng thời đề nghị Mỹ sớm kết thúc điều tra theo Mục 301 trên cơ sở ghi nhận đầy đủ những nỗ lực của Việt Nam.
Bộ trưởng cũng tái khẳng định quyết tâm của Việt Nam cùng Mỹ sớm hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng Việt Nam - Mỹ, đồng thời đề nghị hai bên tiếp tục trao đổi trên tinh thần xây dựng, thiện chí, xử lý các khác biệt trên cơ sở lợi ích chính đáng và quan hệ song phương lâu dài.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала