Tính chất đột phá của Nghị quyết 21-NQ/TW

© SputnikNghị quyết 21-NQ/TW
Nghị quyết 21-NQ/TW - Sputnik Việt Nam, 1920, 10.08.2026
Đăng ký
Nếu Nghị quyết 18 đặt trọng tâm vào việc hoàn thiện thể chế để quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả hơn, thì Nghị quyết 21 tiếp tục mở rộng tầm nhìn, đặt đất đai vào đúng vị trí của một nguồn lực chiến lược đối với sự phát triển quốc gia. 21-NQ/TW là định hướng tái cấu trúc toàn diện chu trình quản lý và sử dụng đất tại Việt Nam.
Ngày 28/7/2026, Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV đã ra Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan.
Như vậy, chỉ trong bốn năm, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành hai nghị quyết lớn về đất đai. Điều này phản ánh một thực tế rất đáng chú ý: đất đai luôn là một trong những vấn đề chiến lược của quốc gia, và tư duy về đất đai cũng phải không ngừng phát triển.
Tiến sỹ kinh tế Lê Hòa, chuyên gia về chính sách của Việt Nam có một số chia sẻ với Sputnik về sự cần thiết của Nghị quyết 21-NQ/TW, những điểm mới trong đó và những vấn đề Nghị quyết này chú trọng.

Nghị định 18-NQ/TW đã đưa ra định hướng, nhưng chưa giải quyết được hết các vấn đề thực tiễn

Sputnik: Thưa tiến sỹ Lê Hòa, chỉ trong bốn năm, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành hai nghị quyết lớn về đất đai. Điều đó phản ánh một thực tế rất đáng chú ý: đất đai luôn là một trong những vấn đề chiến lược của quốc gia, và tư duy về đất đai cũng phải không ngừng phát triển.
Theo ông, tại sao cần phải thay thế Nghị định 18-NQ/TW bằng Nghị định 21-NQ/TW?
Tiến sỹ kinh tế Lê Hòa, chuyên gia về chính sách của Việt Nam:
Nghị định 21-NQ/TW cần thiết vì sau bốn năm thực hiện Nghị định 18-NQ/TW, rõ ràng là các nguyên tắc cơ bản của cải cách trong lĩnh vực đất đai là đúng đắn, nhưng chưa đủ để giải quyết các vướng mắc thực tiễn, trước hết trong việc thu hồi đất, bồi thường và tái định cư. Đây chính là điều mà Ban Chấp hành Trung ương Việt Nam đã thừa nhận một cách rõ ràng.
Trước hết, Nghị định 18-NQ/TW đã đưa ra định hướng, nhưng chưa giải quyết được hết các vấn đề thực tiễn. Nghị định 18-NQ/TW ngày 16 tháng 6 năm 2022 là một cuộc cải cách cơ bản về chính sách đất đai. Trong bốn năm, các điều khoản của nghị định này đã được thể hiện phần nào trong Luật Đất đai năm 2024 và các luật liên quan. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng thừa nhận rằng vẫn còn những vấn đề nghiêm trọng liên quan đến: thu hồi đất; bồi thường và hỗ trợ; tái định cư; định giá đất; chuyển nhượng và cho thuê đất; thay đổi mục đích sử dụng đất; nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai.
Bất động sản khu trung tâm TP HCM, tháng 10/2025. - Sputnik Việt Nam, 1920, 06.08.2026
Không tận thu tiền đất, giá nhà có dễ thở hơn?
Chính những vấn đề nêu trên đã dẫn đến nhiều khiếu nại và tranh chấp, đồng thời tạo ra nguy cơ tổn thất, tham nhũng, lạm dụng và "lợi ích nhóm".
Nghị quyết 21 không phải là sự thay thế Nghị quyết 18, mà là một bước phát triển tiếp theo trên nền tảng mà Nghị quyết 18 đã xây dựng. Nếu Nghị quyết 18 đặt trọng tâm vào việc hoàn thiện thể chế để quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả hơn, thì Nghị quyết 21 tiếp tục mở rộng tầm nhìn, đặt đất đai vào đúng vị trí của một nguồn lực chiến lược đối với sự phát triển quốc gia.
Tư duy mới của Nghị quyết 21 có thể được khái quát một cách cô đọng. Thứ nhất, từ quản lý đất đai sang phát huy nguồn lực đất đai. Thứ hai, từ quản lý quyền sử dụng đất sang kiến tạo giá trị từ đất. Thứ ba, từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu, trách nhiệm và kết quả. Đó không chỉ là những điều chỉnh về chính sách. Đó là sự phát triển trong tư duy lãnh đạo phát triển của Đảng trước yêu cầu mới của đất nước.

Những điểm mới trong Nghị định 21-NQ/TW

Sputnik: những điểm mới trong Nghị định 21-NQ/TW là gì và chúng hướng tới điều gì? Đánh giá của ông như thế nào?
Tiến sỹ kinh tế Lê Hòa, chuyên gia về chính sách của Việt Nam:
Điểm mới quan trọng nhất là đất đai được xác định là nguồn lực chiến lược cho tăng trưởng. Nghị quyết 18-NQ/TW đã đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất đai. Tuy nhiên, Nghị quyết 21-NQ/TW nhấn mạnh mạnh hơn mối liên hệ giữa cải cách chính sách đất đai và mô hình phát triển kinh tế mới. Mục tiêu là phát huy đất đai như một nguồn lực chiến lược, như là lợi thế cạnh tranh quốc gia, động lực phát triển kinh tế. Hơn nữa, không chỉ dừng ở việc đưa đất đai vào các dự án đầu tư, mà phải bảo đảm sử dụng đất hiệu quả về kinh tế, minh bạch, công bằng và bền vững.
Điểm mới thứ hai là khoảng cách giữa việc thu hồi đất và việc khôi phục đời sống người dân. Theo lập luận trước đây thì về cơ bản là: tài sản bị thu hồi và sau đó bồi thường được trả.
Nghị quyết 21-NQ/TW đề xuất chuyển sang một phạm trù rộng hơn: đất bị thu hồi, tiếp theo là điều kiện sống của người dân được khôi phục/xây dựng lại. Văn kiện này nói rõ về sự chuyển đổi từ tư duy bồi thường tài sản bị thu hồi sang việc tái thiết đời sống người dân. Điều này đòi hỏi phải đảm bảo cải thiện nhà ở, điều kiện sống và sinh kế của những người đã mất đất. Đây là một sự thay đổi cơ bản.
Cái mới thứ ba là tái định cư phải là một phần của dự án, chứ không phải là hậu quả của việc thu hồi đất. 21-NQ/TW giữ nguyên quan điểm của 18-NQ/TW: bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải được chuẩn bị trước. Tuy nhiên, trọng tâm hiện nay là chất lượng của nơi ở mới: phải có cơ sở hạ tầng cần thiết; các dịch vụ cơ bản; điều kiện tạo thu nhập; bảo tồn hoặc khôi phục sinh kế của người dân. Hơn nữa, đề xuất tách dự án bồi thường/hỗ trợ/tái định cư thành một dự án riêng biệt, được thực hiện trước. Tức là, mục tiêu không chỉ đơn giản là cung cấp cho người dân một căn hộ hoặc một mảnh đất, mà là giúp họ có thể sinh sống bình thường sau khi đất bị thu hồi. Đây là một bước tiến
Dự án chung cư nhà ở xã hội Khu đô thị xanh Bàu tràm Lakeside - Sputnik Việt Nam, 1920, 14.07.2026
Đề xuất chấm dứt quyền sở hữu căn hộ khi chung cư hết hạn: HoREA lên tiếng phản đối
Cái mới thứ tư là sự cần thiết của việc tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các dự án lớn. Một dự án lớn cần sự đồng thuận của mọi chủ sở hữu/người sử dụng đất, một hoặc nhiều người phản đối có thể cản trở nó. Do đó, Điều 21-NQ/TW quy định rằng nếu đa số người sử dụng đất đã đồng ý, và nhà đầu tư đã đàm phán xong phần lớn diện tích đất, thì nhà nước có thể thu hồi phần đất còn lại. Cải cách này nhằm giải quyết một vấn đề nan giải: đó là bảo vệ cá nhân khỏi việc bị thu hồi đất tùy tiện, đồng thời ngăn chặn việc một mảnh đất cản trở một dự án có ý nghĩa quốc gia hoặc công cộng. Đồng thời, nghị quyết này cũng yêu cầu phải xác định rõ ràng các tiêu chí dự án và ranh giới thu hồi đất để tránh lạm dụng cơ chế này.
Một điểm mới nữa là 21-NQ/TW cải cách riêng cơ chế định giá đất và quan hệ tài chính. Nhà nước muốn thiết lập các quy định minh bạch hơn, trong đó Trung ương đặt ra các tiêu chí và phương pháp, còn chính quyền địa phương xác định giá cụ thể.

Mục tiêu cốt lõi của Nghị quyết 21-NQ/TW là thiết lập sự cân bằng giữa ba chủ thể là Nhà nước, Nhà đầu tư và Người sử dụng đất

Sputnik: Nói một cách ngắn gọn, Nghị quyết 21-NQ/TW là...
Tiến sỹ kinh tế Lê Hòa, chuyên gia về chính sách của Việt Nam:
Nghị quyết 21-NQ/TW không chỉ là một văn bản điều chỉnh thu hồi đất, mà là định hướng tái cấu trúc toàn diện chu trình quản lý và sử dụng đất, bao gồm: quy hoạch → phân bổ → định giá → đầu tư → thu hồi → bồi thường → tái định cư → khôi phục sinh kế → sử dụng sau thu hồi.
Mục tiêu cốt lõi của nó là thiết lập sự cân bằng giữa ba chủ thể là Nhà nước, Nhà đầu tư và Người sử dụng đất. Trong đó, Nhà nước cần phát huy nguồn lực đất đai cho phát triển; Nhà đầu tư cần môi trường minh bạch và ổn định; Người dân cần được bảo đảm quyền lợi và ổn định cuộc sống.
Tuy nhiên, Nghị quyết 21-NQ/TW là định hướng chính sách, không phải luật trực tiếp điều chỉnh. Việc áp dụng cụ thể sẽ phụ thuộc vào quá trình thể chế hóa trong Luật Đất đai và các văn bản pháp luật liên quan.
Sputnik: cảm ơn ông đã trả lời phỏng vấn cho Sputnik.
Toàn cảnh Hà Nội với tầm nhìn ra núi Ba Vì. - Sputnik Việt Nam, 1920, 28.06.2026
Việt Nam tăng hạng bất ngờ về năng lực cạnh tranh
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала