Việt Nam bị thâm hụt gần 22 tỷ USD: Vẫn còn cơ hội lật ngược thế cờ

© Ảnh : PVNền kinh tế Việt Nam kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn tiếp theo
Nền kinh tế Việt Nam kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn tiếp theo - Sputnik Việt Nam, 1920, 22.08.2026
Đăng ký
Chỉ trong nửa đầu tháng 8, Việt Nam nhập khẩu gần 27 tỷ USD hàng hóa, cao hơn xuất khẩu khoảng 1,5 tỷ USD. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/8, nhập siêu đã lên 21,88 tỷ USD.

Xuất khẩu tăng mạnh, nhập siêu vẫn lên gần 22 tỷ USD

Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, trong nửa đầu tháng 8/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 52,33 tỷ USD, tăng 1,54% so với nửa đầu tháng 7. Trong đó, xuất khẩu đạt 25,41 tỷ USD, tăng 6,11%, còn nhập khẩu đạt 26,91 tỷ USD, giảm 2,43%. Như vậy, cán cân thương mại trong kỳ vẫn nhập siêu khoảng 1,5 tỷ USD, song khoảng cách giữa xuất khẩu và nhập khẩu đã thu hẹp.
Lũy kế đến hết ngày 15/8, quy mô thương mại hàng hóa đạt 712,72 tỷ USD, tăng 28,3% so với cùng kỳ năm trước. Mức nhập siêu từ đầu năm đến thời điểm này là 21,88 tỷ USD. Điểm đáng chú ý nằm ở cơ cấu hàng hóa. Xuất khẩu tăng chủ yếu nhờ điện tử và điện thoại, trong khi ở chiều ngược lại, nhập khẩu linh kiện, nguyên liệu phục vụ sản xuất vẫn ở mức cao.
Theo báo cáo cập nhật kinh tế vĩ mô của Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), điện tử, máy tính và linh kiện là nhóm hàng đóng vai trò chính khiến cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu. Nếu loại trừ giá trị xuất nhập khẩu của nhóm điện tử, máy tính và linh kiện, trong 7 tháng Việt Nam xuất khẩu 234,35 tỷ USD và nhập khẩu 204,24 tỷ USD, tương ứng xuất siêu hơn 30 tỷ USD.
Theo VDSC, lượng hàng điện tử, máy tính và linh kiện nhập khẩu lớn không phải chủ yếu để phục vụ tiêu dùng trong nước mà nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất cho thị trường thế giới.
Các chuyên gia của VDSC cho rằng không loại trừ khả năng doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng nhập khẩu để dự trữ, phục vụ sản xuất trước xu hướng giá RAM, chip trên thị trường thế giới tiếp tục tăng. Những bất định của thương mại toàn cầu, như thương chiến Mỹ - Trung hay Mỹ - Liên minh châu Âu, cũng có thể khiến doanh nghiệp chấp nhận chi phí cao hơn để tích trữ đầu vào, tránh gián đoạn sản xuất.
Ông Phạm Bình An, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HIDS) trao đổi trên báo Dân Trí nhận định rằng nhập khẩu nguyên phụ liệu tăng trong 7 tháng chủ yếu để phục vụ sản xuất.
Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung đã nằm trong chuỗi cung ứng toàn cầu, do đó việc doanh nghiệp gia tăng nhập khẩu nguyên phụ liệu để chuẩn bị kế hoạch sản xuất không phải diễn biến quá đáng lo ngại. Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) các ngành sản xuất có xu hướng tăng cũng phản ánh kỳ vọng tăng trưởng và mở rộng sản xuất trong những tháng tới.
Chuyên gia lưu ý, bức tranh nhập siêu cần được nhìn nhận theo hướng tích cực hơn, thay vì chỉ đơn thuần cho rằng đây là vấn đề đáng lo ngại, dù sẽ có tác động tới cán cân ngoại tệ. Dưới góc nhìn địa phương, TPHCM là trung tâm kinh tế nên nhập siêu không chỉ phục vụ riêng thành phố mà còn liên quan đến cả chuỗi cung ứng và các tỉnh xung quanh.
“Lúc này, cần tiếp tục cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh để doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu nhiều hơn và góp phần cân bằng lại cán cân thương mại”, ông Bình An nói.
Trung tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an phát biểu khai mạc hội nghị - Sputnik Việt Nam, 1920, 21.08.2026
Việt Nam phát hiện 63.000 mã độc trên điện thoại, 219 người nước ngoài bị bắt
Chuyên gia kinh tế, Tiến sĩ Cấn Văn Lực cũng phân tích nhập siêu hàng hóa có xu hướng tăng do doanh nghiệp tăng nhập hàng để tích trữ nguyên, nhiên liệu đầu vào trong bối cảnh rủi ro và giá cả gia tăng. Giá của nhiều mặt hàng nhập khẩu tăng nhanh cũng khiến tổng kim ngạch nhập khẩu tăng.
Tuy nhiên, một vấn đề đáng lưu ý là cơ cấu xuất nhập khẩu vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Khu vực này chiếm khoảng 80% kim ngạch xuất khẩu và 72% kim ngạch nhập khẩu hàng hóa. Trong 7 tháng, xuất khẩu của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng 26% và xuất siêu 8,3 tỷ USD. Ngược lại, xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước chỉ tăng 4,6% và khu vực này nhập siêu gần 25 tỷ USD.
Sự chững lại cũng xuất hiện ở hai ngành xuất khẩu chủ lực. Trong 7 tháng, xuất khẩu dệt may chỉ tăng 1,1%, da giày tăng 0,7%, thấp hơn đáng kể tốc độ nhập khẩu các nguyên liệu như bông, sợi, vải, da giày và nguyên phụ liệu. Theo VDSC, trong bối cảnh chi phí nhân công ngày càng tăng do tăng lương tối thiểu vùng, trong khi Việt Nam vẫn chủ yếu thực hiện khâu gia công, hai nhóm hàng xuất khẩu chiến lược này đã dần chững lại.

Việt Nam có thể nhập siêu 5-7 tỷ USD cả năm

Theo Công ty Cổ phần Chứng khoán MB (MBS), xuất khẩu năm 2026 có thể tăng 17,5-19,8%, trong khi nhập khẩu tăng 24-26,6%. Nếu kịch bản này xảy ra, cán cân thương mại cả năm có khả năng thâm hụt khoảng 5-7 tỷ USD.
MBS lý giải nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu bởi ba yếu tố chính: nhu cầu máy móc, thiết bị và dây chuyền công nghệ phục vụ mở rộng sản xuất, đầu tư hạ tầng; xu hướng tăng nhập khẩu hàng hóa từ Mỹ nhằm thu hẹp thặng dư thương mại song phương; và chi phí vận chuyển tăng do giá năng lượng.
Tuy nhiên, MBS cho rằng tốc độ tăng nhập khẩu có thể hạ nhiệt về cuối năm, khi lượng nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu trong những tháng trước được chuyển hóa thành hàng hóa trong giai đoạn cao điểm sản xuất và xuất khẩu. Nếu diễn biến này xảy ra, mức nhập siêu hiện nay có thể phần nào phản ánh độ trễ giữa thời điểm nhập khẩu đầu vào và thời điểm tạo ra sản phẩm xuất khẩu. Vì vậy, chất lượng thương mại không nên chỉ được đánh giá bằng trạng thái thặng dư hay thâm hụt trong một vài tháng.
Ở chiều xuất khẩu, triển vọng vẫn được hỗ trợ bởi nhu cầu đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo, trong khi Việt Nam tiếp tục đa dạng hóa thị trường và mở rộng các hiệp định thương mại. Việc các đối thủ cạnh tranh chính của Việt Nam tại thị trường Mỹ cũng chịu mức thuế tương đương phần nào hạn chế tác động bất lợi đến sức cạnh tranh tương đối của hàng hóa Việt Nam. Dù vậy, rủi ro vẫn hiện hữu khi nhu cầu thế giới có thể chịu sức ép từ giá năng lượng cao và lạm phát. Việt Nam cũng tiếp tục đối mặt với các cuộc điều tra thương mại của Mỹ, khiến nguy cơ bị áp mức thuế cao hơn vẫn còn.
Theo các chuyên gia, để cải thiện cán cân thương mại, ngoài đa dạng hóa thị trường, Việt Nam cần nâng chất lượng hàng hóa xuất khẩu sang 6 thị trường trọng điểm gồm Mỹ, Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và ASEAN; đồng thời tăng liên kết, chuyển giao khoa học, công nghệ giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và doanh nghiệp nội địa.
Diễn biến nửa đầu tháng 8 cho thấy xuất khẩu tăng trở lại trong khi nguyên liệu, linh kiện chủ chốt tiếp tục được nhập về phục vụ sản xuất. Nếu những đầu vào này được chuyển hóa thành sản phẩm có giá trị cao hơn và quay trở lại thị trường xuất khẩu, nhập siêu trong ngắn hạn có thể là một phần của chu kỳ mở rộng sản xuất.
Tuy nhiên, để thương mại thực sự tạo động lực bền vững cho tăng trưởng, Việt Nam vẫn cần nâng tỷ lệ giá trị gia tăng do doanh nghiệp trong nước tạo ra, tăng mức độ tham gia của doanh nghiệp nội địa vào chuỗi cung ứng và giảm dần sự phụ thuộc vào đầu vào nhập khẩu.
TP.HCM cần những cơ chế mới, cách làm mới để hiện thực hóa giấc mơ metro - Sputnik Việt Nam, 1920, 19.08.2026
Liên danh Trung Quốc tham gia thẩm tra siêu dự án metro 134.169 tỷ của Việt Nam
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала