Việt Nam không còn là phương án dự phòng cho “Trung Quốc+1”

© Ảnh : Lê VũTP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu năm 2026 tăng trưởng trên 10%
TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu năm 2026 tăng trưởng trên 10% - Sputnik Việt Nam, 1920, 25.08.2026
Đăng ký
Nhà kinh tế Surajit Rakshit khẳng định Việt Nam đang có cơ hội chuyển từ một địa điểm sản xuất trong chiến lược "Trung Quốc+1" thành mắt xích có giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc đứng thứ ba Asia Manufacturing Index 2026 cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của Việt Nam với các nhà đầu tư quốc tế.

Việt Nam trước cơ hội nâng vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Giám đốc toàn quốc Khối giải pháp Thương mại toàn cầu, HSBC Việt Nam Surajit Rakshit lưu ý kết quả này còn phát đi tín hiệu rằng Việt Nam đang trở thành lựa chọn mang tính dài hạn của các doanh nghiệp, thay vì chỉ đóng vai trò phương án dự phòng trong chiến lược “Trung Quốc+1”.
Cơ hội dành cho Việt Nam đang mở ra rất lớn. Tuy nhiên, ông Surajit Rakshit, Giám đốc toàn quốc Khối giải pháp Thương mại toàn cầu, HSBC Việt Nam, cho rằng để chuyển lợi thế sản xuất thành vị thế bền vững, Việt Nam cần đồng thời phát triển hệ thống tài trợ chuỗi cung ứng hiện đại và hạ tầng dữ liệu thương mại đáng tin cậy.
Thương mại toàn cầu đang thay đổi theo ba xu hướng lớn. Đầu tiên, tiêu chí lựa chọn địa điểm sản xuất không còn chủ yếu dựa vào chi phí lao động và mặt bằng. Các tập đoàn hiện xem xét tổng thể cả chi phí và rủi ro, từ độ tin cậy của logistics, chất lượng nhà cung ứng, tốc độ đưa sản phẩm ra thị trường đến khả năng duy trì hoạt động trước biến động địa chính trị và khí hậu.
Chuyên gia dẫn ví dụ của Nike. Sau quá trình dịch chuyển sản xuất từ Nhật Bản sang Trung Quốc rồi Đông Nam Á, Việt Nam hiện trở thành trung tâm sản xuất lớn nhất của hãng, cung ứng khoảng 51% sản lượng giày và 31% sản lượng may mặc toàn cầu.
Thứ hai, cơ cấu thương mại đang thay đổi khi dịch vụ chiếm khoảng 25-26% thương mại toàn cầu và tăng trưởng gần gấp đôi thương mại hàng hóa. Giá trị sản phẩm ngày càng đến từ cả phần mềm, dữ liệu và dịch vụ đi kèm, thay vì chỉ phần cứng.
Thứ ba là số hóa thương mại. Dữ liệu về đơn hàng, vận chuyển, hóa đơn, tuân thủ và phát triển bền vững đang trở thành một phần của hạ tầng chuỗi cung ứng và là yếu tố cạnh tranh giữa các doanh nghiệp.
Theo chuyên gia HSBC, định hướng phát triển của Việt Nam phù hợp với những yêu cầu mới này. Sau giai đoạn xây dựng nền tảng sản xuất và công nghiệp hỗ trợ, Việt Nam cần nâng năng suất thông qua tự động hóa, cải tiến quy trình và phát triển kỹ năng lao động. Lợi thế cạnh tranh vì thế cũng chuyển dần từ "chi phí thấp" sang "giá trị cao với chi phí cạnh tranh".
Trong suốt 50 năm qua, Thành phố Hồ Chí Minh luôn giữ vai trò trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế - Sputnik Việt Nam, 1920, 22.08.2026
Quy mô GDP Việt Nam vượt 500 tỷ USD, tăng hơn 70 lần, đứng 35 thế giới
Điều này đã thể hiện ở dệt may, nơi doanh nghiệp Việt Nam chứng minh được năng lực sản xuất ổn định, cũng như điện tử, khi Việt Nam từng bước tham gia vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn thay vì chỉ lắp ráp cuối cùng.

“Điều này thể hiện rõ trong thương mại các sản phẩm công nghệ. Thị phần thương mại toàn cầu của Việt Nam đối với các thiết bị liên quan đến AI đã tăng từ 1,2% năm 2015 lên 12,4% năm 2025, đồng thời, thương mại máy móc và thiết bị điện với các đối tác như Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc cũng tăng mạnh, phản ánh vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong chuỗi cung ứng công nghệ khu vực”, TTXVN dẫn lời ông Surajit Rakshit nhận định.

Bên cạnh đó, Nghị quyết 10 xác định điện tử, bán dẫn, AI và công nghệ cao là những lĩnh vực ưu tiên thu hút FDI. Theo chuyên gia HSBC, bước tiếp theo là bảo đảm các định hướng chính sách được chuyển hóa thành giải pháp rõ ràng, ổn định và khả thi - yếu tố quan trọng khi các nhà đầu tư công nghệ lựa chọn giữa các quốc gia trong khu vực.

Việt Nam đã chứng minh được năng lực sản xuất ở quy mô lớn

Cùng với sự dịch chuyển sản xuất, yêu cầu đối với nhà cung ứng cũng ngày càng cao. Các tập đoàn quốc tế không chỉ quan tâm đến giá thành và thời gian giao hàng mà còn đánh giá khả năng chống chịu, năng lực đổi mới và mức độ minh bạch dữ liệu.
Doanh nghiệp phải chứng minh khả năng duy trì hoạt động khi chuỗi cung ứng gián đoạn, hệ thống logistics ổn định và khả năng phản ứng trước biến động thị trường. Các yêu cầu về tiêu chuẩn lao động, truy xuất nguồn gốc, ESG và phát thải carbon cũng ngày càng chặt chẽ.
Đồng Việt Nam và đô la Mỹ - Sputnik Việt Nam, 1920, 22.08.2026
Việt Nam không còn là cá lớn trong ao nhỏ, hàng tỷ USD sắp đổ về
Theo ông Surajit Rakshit, một điểm nghẽn quan trọng của Việt Nam hiện nay là vốn lưu động, đặc biệt với các nhà cung ứng cấp 2 và cấp 3 có quy mô vốn nhỏ và khả năng tiếp cận tín dụng hạn chế. Khi yêu cầu về giao hàng, minh bạch và tuân thủ tăng lên, những doanh nghiệp này phải đầu tư nhiều hơn vào nguyên vật liệu, tồn kho và công suất. Nếu thiếu vốn, khả năng chống chịu của cả chuỗi cung ứng có thể bị ảnh hưởng.
Vì vậy, tài trợ chuỗi cung ứng không còn đơn thuần là dịch vụ bổ trợ mà trở thành lợi thế cạnh tranh. Cơ chế này có thể giúp nhà cung ứng được thanh toán sớm với chi phí vốn dựa trên uy tín tín dụng của bên mua, trong khi doanh nghiệp mua hàng vẫn duy trì thanh khoản và sự ổn định của chuỗi.
Để nâng sức cạnh tranh dài hạn, chuyên gia HSBC cho rằng Việt Nam cần tiếp tục hiện đại hóa hệ sinh thái tài trợ chuỗi cung ứng, trước hết bằng hạ tầng dữ liệu thương mại đáng tin cậy. Dòng vốn cần được kết nối với các giao dịch có thể xác thực như đơn đặt hàng, vận chuyển và hóa đơn điện tử. Dữ liệu minh bạch sẽ giúp ngân hàng và doanh nghiệp rút ngắn quá trình tài trợ, tăng độ chính xác và giảm phụ thuộc vào kiểm tra thủ công.
Việt Nam cũng cần chuẩn hóa định nghĩa và bộ chứng từ trong tài trợ chuỗi cung ứng; đồng thời mở rộng vốn lưu động bền vững gắn với các chỉ số có thể kiểm chứng như giảm phát thải, tăng sử dụng năng lượng tái tạo và tái sử dụng nước. Phạm vi tài trợ cần đi sâu hơn tới các nhà cung ứng cấp 2 và cấp 3, qua đó hỗ trợ tăng tỷ lệ nội địa hóa, giảm rủi ro tập trung và giúp doanh nghiệp nhỏ có nguồn lực đầu tư công nghệ, nâng chất lượng sản xuất.
Theo ông Surajit Rakshit, số hóa và chuyển đổi xanh cần được thực hiện đồng thời bởi đây đã trở thành tiêu chí mua hàng của các tập đoàn toàn cầu.
“Việt Nam đã chứng minh được năng lực sản xuất ở quy mô lớn. Bước phát triển tiếp theo sẽ phụ thuộc vào khả năng xây dựng một hệ sinh thái chuỗi cung ứng nơi dòng vốn, dữ liệu và niềm tin có thể lưu chuyển hiệu quả như chính dòng hàng hóa”, ông Surajit Rakshit đánh giá.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала