Mỹ tiếp tục gây căng thẳng, Việt Nam vào “tầm ngắm” kiểm soát chuyển tải hàng Trung Quốc

© Ảnh : PVNền kinh tế Việt Nam kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn tiếp theo
Nền kinh tế Việt Nam kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn tiếp theo - Sputnik Việt Nam, 1920, 25.08.2026
Đăng ký
Việt Nam đối mặt nhiều rủi ro tại thị trường Mỹ khi Washington tăng thuế, siết xuất xứ và kiểm soát chuyển tải, trong khi thặng dư thương mại lớn có thể khiến hàng Việt bị giám sát chặt hơn.

Bị Washington đưa vào tầm ngắm, hàng Việt Nam ‘chơi’ với Mỹ thế nào?

Ông Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Mỹ vừa thông tin cho biết kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Mỹ trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 132,4 tỷ USD, đưa Việt Nam trở thành một trong những đối tác thương mại lớn của Hoa Kỳ.
Theo ông Hưng, xu hướng đa dạng hóa nguồn cung toàn cầu tiếp tục tạo cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam, nhưng đơn hàng không tự động chuyển dịch. Muốn chinh phục khách hàng, doanh nghiệp phải trải qua quá trình dài từ nâng năng lực sản xuất, cải thiện chất lượng, tăng khả năng thích ứng đến tuân thủ các tiêu chuẩn và yêu cầu mới của những nhà mua hàng quốc tế.
Cổng vào nhà sinh hoạt cộng đồng ở làng Đồng Kỵ, Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 24.08.2026
Việt Nam chính thức có 9 thành phố trực thuộc Trung ương
Diễn biến trong ngành dệt may cho thấy rõ xu hướng này. Sau 7 tháng năm 2026, xuất khẩu dệt may đạt hơn 27 tỷ USD, trong đó thị trường Mỹ đóng góp khoảng 10,5 tỷ USD. Toàn ngành xuất siêu hơn 11 tỷ USD, tăng khoảng 10% so với cùng kỳ. Kết quả này không chỉ đến từ tăng xuất khẩu mà còn từ việc doanh nghiệp từng bước nâng tỷ lệ cung ứng trong nước, phát triển mạng lưới nhà cung cấp và khai thác hiệu quả hơn chuỗi cung ứng nội địa.
Tạp chí Thời báo Tài chính dẫn lời TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, cho rằng xu hướng gia tăng rào cản thương mại sẽ tiếp tục.
“Việt Nam là nền kinh tế hướng mạnh vào xuất khẩu, chúng ta vẫn phải “chơi” với những thị trường siết tiêu chuẩn, tăng bảo hộ. Vấn đề mấu chốt là chuẩn bị đủ tiềm lực để đáp ứng, tối ưu hóa lợi ích từ các mối quan hệ này”, ông nhấn mạnh.
Theo ông Vũ Tú Thành, Quyền Giám đốc điều hành khu vực ASEAN, kiêm Trưởng đại diện tại Việt Nam của Hội đồng Kinh doanh Mỹ - ASEAN, doanh nghiệp Việt Nam hiện phải đối mặt đồng thời với nhiều thách thức: rủi ro về xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp, phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu, yêu cầu ESG, giảm phát thải, sử dụng năng lượng sạch, minh bạch chuỗi cung ứng và cạnh tranh ngày càng gay gắt trong khu vực.
Một yếu tố đặc biệt đáng chú ý khác - Việt Nam hiện là đối tác có mức thặng dư thương mại hàng hóa lớn nhất với Mỹ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng kiểm soát gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp, các ngành sử dụng nhiều nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu có thể chịu mức độ giám sát cao hơn.
Theo đánh giá của Bộ Công Thương, thương mại giữa Việt Nam với khu vực châu Mỹ và Mỹ vẫn duy trì quy mô lớn, song tính ổn định đang giảm khi các nước tăng sử dụng thuế quan, tiêu chuẩn kỹ thuật và công cụ kiểm soát xuất xứ. Vì vậy, trọng tâm trong thời gian tới có thể chuyển dần từ tăng nhanh kim ngạch sang duy trì thị phần.
Đường sắt ở Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 24.08.2026
Việt Nam cần hơn 289.000 tỷ đồng cho siêu dự án đường sắt nối với Trung Quốc
Văn phòng Chính sách thương mại và sản xuất Nhà Trắng gần đây công bố báo cáo về chuyển tải bất hợp pháp, trong đó chia 40 quốc gia và vùng lãnh thổ có nguy cơ cao thành ba nhóm. Theo nội dung được nêu trong báo cáo, Việt Nam thuộc nhóm 2 cùng Brazil, Indonesia, Malaysia, Thổ Nhĩ Kỳ và Thái Lan - những nền kinh tế có quy mô lớn và mức độ tích hợp đáng kể với chuỗi cung ứng liên quan đến Trung Quốc.
Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải chứng minh rõ hơn năng lực sản xuất thực chất, nguồn nguyên liệu, các công đoạn sản xuất và phần giá trị gia tăng thực sự được tạo ra trong nước. Hoạt động kiểm tra của Mỹ cũng đang chuyển dần từ việc chỉ đối chiếu chứng từ sang sử dụng dữ liệu thương mại, dữ liệu sản xuất và các công cụ phân tích chuỗi cung ứng, trong đó có ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phát hiện dấu hiệu bất thường.

Dệt may chịu sức ép thuế và cạnh tranh đơn hàng

Trong báo cáo ngày 24/8, Shinhan Securities Vietnam đánh giá ngành dệt may Việt Nam đang chịu thêm áp lực cạnh tranh từ chính sách thuế của Mỹ.
Theo báo cáo, Việt Nam hiện chịu mức thuế 12,5% theo Mục 301 liên quan đến lao động cưỡng bức, tương đương Trung Quốc và cao hơn mức 10% áp dụng với Bangladesh, Ấn Độ và Indonesia.
Nếu cộng thêm tác động từ các nhánh điều tra khác về dư thừa công suất và sở hữu trí tuệ, mức thuế có thể tăng thêm. Allianz Research ước tính trong kịch bản cộng dồn cả ba nhánh điều tra, mức thuế tối thiểu của Việt Nam có thể khoảng 15%. Ở mức hiện tại, Việt Nam vẫn có lợi thế nhất định so với Trung Quốc, nơi mức thuế được nêu khoảng 35%. Tuy nhiên, lợi thế chi phí lại thu hẹp so với Philippines, Bangladesh và Ấn Độ ở mức 10%, Thái Lan 8% và Malaysia 7%.
Thủ tướng Lê Minh Hưng làm việc với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng. Ảnh: Dương Giang – TTXVN - Sputnik Việt Nam, 1920, 18.08.2026
Hệ thống ngân hàng Việt Nam đồng hành cùng nền kinh tế
Điều này có thể ảnh hưởng tới khả năng thu hút đơn hàng mới, đặc biệt ở những phân khúc cạnh tranh chủ yếu bằng giá. Một bất lợi khác là Bangladesh, Campuchia, Indonesia và Malaysia đang thuộc nhóm được hưởng cơ chế hạn ngạch thuế quan TRQ từ Mỹ, trong khi Việt Nam hiện chưa nằm trong danh sách này.
Theo cơ chế TRQ, một lượng hàng dệt may nhất định có thể được nhập vào Mỹ với thuế suất 0%, với hạn ngạch gắn với quy mô nhập khẩu bông và nguyên liệu dệt có xuất xứ Mỹ. USTR cho biết cơ chế này chưa áp dụng ngay từ ngày 24/7/2026 mà dự kiến hoàn tất điều kiện để triển khai chậm nhất vào ngày 1/9/2026.
Shinhan Securities Vietnam nhận định nếu Việt Nam không được hưởng TRQ, sức ép cạnh tranh giá có thể gia tăng rõ hơn từ năm 2027. Điều này đặc biệt bất lợi với những sản phẩm có tính tương đồng cao và biên lợi nhuận thấp.
Ngược lại, ảnh hưởng có thể hạn chế hơn với các sản phẩm kỹ thuật cao, nơi năng lực sản xuất, chất lượng và mức độ phức tạp đóng vai trò quan trọng hơn giá. Những doanh nghiệp có quan hệ lâu năm với các thương hiệu quốc tế và tỷ trọng sản phẩm kỹ thuật cao được đánh giá có khả năng giữ đơn hàng tốt hơn.
Shinhan Securities Vietnam cũng cho rằng Việt Nam vẫn có khả năng đàm phán để được bổ sung vào cơ chế TRQ, nhất là khi Việt Nam là thị trường nhập khẩu bông lớn nhất của Mỹ, với giá trị khoảng 1,3 tỷ USD trong năm 2025. Nếu đàm phán thành công, chênh lệch thuế với các đối thủ trong khu vực có thể được thu hẹp, qua đó cải thiện vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình phân bổ đơn hàng mới.
TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu năm 2026 tăng trưởng trên 10% - Sputnik Việt Nam, 1920, 17.08.2026
Nền kinh tế chống chịu tốt hơn kỳ vọng, GDP Việt Nam 2026 có thể tăng 8%
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала