Xe tự hành “Make in Việt Nam” bước vào phép thử lớn sau nghiên cứu

© Ảnh : Vũ Quang Đán - TTXVNHà Nội: Trao quyết định sandbox xe tự hành và đất hiếm cho hai doanh nghiệp
Hà Nội: Trao quyết định sandbox xe tự hành và đất hiếm cho hai doanh nghiệp - Sputnik Việt Nam, 1920, 13.09.2026
Đăng ký
Sau 5 năm nghiên cứu, xe tự hành “Make in Vietnam” của Phenikaa-X lần đầu được đưa vào thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) tại Hoà Lạc trong 24 tháng. Tuy nhiên, từ một phương tiện được thử nghiệm thành công đến việc được phép vận hành thương mại vẫn còn một khoảng cách lớn.

Nửa thập kỷ nghiên cứu và thử nghiệm

Ngày 10/9, tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, UBND TP Hà Nội trao quyết định cho phép Công ty Cổ phần Phenikaa-X thử nghiệm có kiểm soát hệ thống giao thông tự hành thông minh.
Theo TTXVN, phát biểu tại lễ trao quyết định, PGS.TS Lê Anh Sơn, Giám đốc Công ty Cổ phần Phenikaa-X kiêm Giám đốc Đại học Phenikaa, cho biết dự án đã trải qua một quá trình nghiên cứu khá dài trước khi được đưa vào sandbox.

“Phía sau quyết định thử nghiệm hôm nay là hơn 5 năm nghiên cứu, hàng nghìn lượt chạy thử và hàng chục nghìn km kiểm chứng”, ông Sơn cho biết.

Các nhà khoa học trên tàu Viện sĩ Oparin - Sputnik Việt Nam, 1920, 11.08.2026
Việt Nam muốn huy động “trí tuệ Việt Nam toàn cầu” cho công nghệ chiến lược
Theo ông, Phenikaa-X đã làm chủ hệ thống phần mềm của phương tiện tự hành, từ bản đồ số độ chính xác cao, định vị, nhận diện môi trường đến hoạch định lộ trình và điều khiển.
Các phương tiện sử dụng nhiều lớp cảm biến như LiDAR, camera, radar, hệ thống định vị độ chính xác cao và bản đồ số để nhận biết môi trường xung quanh. Công nghệ được phát triển trên nhiều nền tảng phương tiện, từ xe buýt đến ô tô có thể chuyển đổi thành robotaxi.
Nhưng số kilomet chạy thử, dù lớn, chưa đủ để trả lời chiếc xe sẽ phản ứng thế nào khi gặp những tình huống không nằm trong kịch bản của nhà phát triển. Đây là phần việc mà 24 tháng sandbox phải kiểm chứng.
Cũng tại buổi lễ, người đứng đầu Phenikaa-X cam kết an toàn phải được đặt lên trước tiến độ thử nghiệm và doanh nghiệp sẽ công khai cả những giới hạn của hệ thống.

“Chúng tôi ý thức rõ trách nhiệm đi kèm và xin cam kết ba điều: an toàn là điều kiện tiên quyết, không phải mục tiêu để cân đối; dữ liệu vận hành được báo cáo đầy đủ và trung thực, cả những gì làm được, những giới hạn phát hiện ra và kinh nghiệm 24 tháng tới sẽ đóng góp trở lại để hoàn thiện khung pháp lý cho phương tiện tự hành”, PGS.TS Lê Anh Sơn nhấn mạnh.

Giảng viên Đại học Phenikaa đã chia sẻ ấn tượng của mình khi tham gia dự án Obninsk Tech tại Nga - Sputnik Việt Nam, 1920, 26.06.2026
Multimedia
Giảng viên Đại học Phenikaa chia sẻ ấn tượng khi tham gia dự án Obninsk Tech tại Nga
Theo Quyết định số 4554/QĐ-UBND ngày 25/8/2026, dự án gồm bốn nhóm phương tiện là xe buýt tự hành, robotaxi, robot dọn vệ sinh tự động và robot giao hàng. Thời gian thử nghiệm là 24 tháng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và cơ sở Hòa Lạc của Đại học Quốc gia Hà Nội.
Các phương tiện chỉ hoạt động trên những tuyến đường xác định, trong phạm vi và điều kiện được phê duyệt. Mục tiêu là kiểm chứng độ an toàn, độ tin cậy, khả năng vận hành trong giao thông thực tế, đồng thời đánh giá mô hình vận tải, trải nghiệm người dùng và khả năng tích hợp với hệ thống hiện có.

“Sự kiện này có ý nghĩa quan trọng về mặt thể chế, chính sách công nghệ và kinh tế vĩ mô. Đối với Phenikaa-X, quyết định này đánh dấu giai đoạn mới của công nghệ, từ chạy thử do doanh nghiệp tự tổ chức sang vận hành trong một chương trình có cơ quan quản lý cùng giám sát.Đối với TP. Hà Nội, đây cũng là phép thử cho cách quản lý những công nghệ xuất hiện trước khi hệ thống pháp luật kịp có đầy đủ quy định”, chuyên gia phân tích kinh tế Lưu Hiền Hỷ nhận định với Sputnik.

Một chiếc xe EMERCOM gần làng Yablonovo, Vùng Belgorod. Cách ngôi làng không xa, một chiếc máy bay vận tải quân sự Il-76 của Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga đã bị rơi trong chuyến bay theo lịch trình. - Sputnik Việt Nam, 1920, 11.09.2026
Ngành cứu hộ cứu nạn Nga-Việt tăng cường hợp tác: Diễn tập chung trong năm 2027

Khi công nghệ “đi” nhanh hơn quy định

Việc xuất hiện xe tự hành đã đặt ra nhiều câu hỏi mà hệ thống pháp luật giao thông truyền thống chưa được thiết kế để trả lời đầy đủ.

“Ai chịu trách nhiệm khi một phương tiện không người lái gây ra sự cố? Xe phải đạt những tiêu chuẩn nào trước khi được chở khách? Trường hợp nào bắt buộc người giám sát phải can thiệp? Phần mềm được cập nhật ra sao? Dữ liệu vận hành cần được lưu trữ và kiểm tra thế nào?”, ông Lưu Hiền Hỷ chỉ ra.

Metro Hà Nội - Sputnik Việt Nam, 1920, 11.08.2026
Giúp Hà Nội xây dựng mạng lưới metro: một phần của hợp tác công nghiệp – công nghệ Nga-Việt
Phát biểu tại lễ trao quyết định, ông Lê Anh Sơn cho rằng không thể chờ tới lúc tất cả câu hỏi trên đã có đáp án rồi mới đưa công nghệ ra thử nghiệm.

“Xe tự hành không thể chờ đủ mọi quy định rồi mới lăn bánh; nó cần một không gian được phép thử, được phép sai trong kiểm soát và được phép học từ chính những sai số đó”, ông Sơn cho biết.

Mô hình thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) là câu trả lời. Thay vì cho phương tiện lưu thông rộng rãi ngay từ đầu, cơ quan quản lý khoanh vùng cuộc thử nghiệm: xe nào được chạy, chạy ở đâu, trong điều kiện nào, cần thu thập dữ liệu gì và những tình huống nào buộc phải dừng.
Người đàn ông châu Á cầm một con chip điện tử - Sputnik Việt Nam, 1920, 25.08.2026
Chuyên gia: “Đại sứ Công nghệ” là chìa khóa giúp Việt Nam “nhập khẩu” công nghệ lõi
Dự án Phenikaa-X vì thế đi kèm hàng loạt yêu cầu về phần cứng, phần mềm, tuyến đường, tốc độ, điều kiện thời tiết, giám sát an toàn, dừng khẩn cấp, cứu hộ và dữ liệu vận hành.
Cũng tại sự kiện ngày 10/9, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho rằng sandbox phản ánh một cách tiếp cận khác với công nghệ mới.

“Thay vì chờ công nghệ phát triển hoàn thiện rồi pháp luật mới điều chỉnh, thành phố chủ động mở một không gian có giới hạn để công nghệ được thử nghiệm, rủi ro được kiểm soát, dữ liệu được hình thành và chính sách được hoàn thiện từ thực tiễn”, TTXVN dẫn lời ông Trương Việt Dũng tại đây.

Kinh nghiệm và công nghệ của Nga có thể giúp Việt Nam phát triển hạ tầng giao thông - Sputnik Việt Nam, 1920, 01.09.2026
Multimedia
Kinh nghiệm và công nghệ của Nga có thể giúp Việt Nam phát triển hạ tầng giao thông

24 tháng phải trả lời được điều gì?

Theo phân tích của giới chuyên gia, việc thử nghiệm sandbox không đồng nghĩa sau 24 tháng xe tự hành sẽ được phép kinh doanh thương mại.
Kết quả phải cho biết phương tiện an toàn đến đâu, hệ thống ổn định thế nào, những tình huống nào vượt quá khả năng xử lý, hạ tầng còn thiếu gì và những điều kiện nào phải có trước khi tính đến mở rộng.

“Thử nghiệm không phải để chứng minh là làm được, mà thử nghiệm sau này phải trả lời giúp: có nên đi tiếp không, đi tiếp bằng cách nào và Nhà nước phải thay đổi gì để đi được tiếp cùng với mọi người”, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh yêu cầu này tại buổi lễ trao quyết định ngày 10/9.

Nga có công nghệ lõi, Việt Nam có cả “lãnh địa” mới đang mở ra - Sputnik Việt Nam, 1920, 03.09.2026
Multimedia
Nga có công nghệ lõi, Việt Nam có cả “lãnh địa” mới đang mở ra
Nói cách khác, dữ liệu thực địa là yếu tố quan trọng đầu tiên. Với xe tự hành, số kilomet vận hành an toàn chỉ phản ánh một phần kết quả; quan trọng không kém là những tình huống hệ thống buộc phải dừng, người giám sát phải can thiệp hoặc thuật toán xử lý sai. Hà Nội yêu cầu quá trình thử nghiệm phải được giám sát bằng dữ liệu và các chỉ tiêu có thể kiểm chứng, kèm ngưỡng an toàn và các mốc đánh giá cụ thể.
Dữ liệu này sau đó phải được chuyển thành tiêu chuẩn và quy định. Một robotaxi muốn bước ra khỏi phạm vi Hòa Lạc sẽ cần hành lang rõ ràng về chứng nhận phương tiện, trách nhiệm khi xảy ra tai nạn, tiêu chuẩn phần mềm, bảo hiểm, giám sát và quản lý dữ liệu. Nếu sau 24 tháng vẫn chưa hình thành được cơ chế pháp lý tiếp nối, khoảng cách từ thử nghiệm tới thương mại hóa vẫn chưa được giải quyết.
Các hệ thống phân chia khóa lượng tử MISIS - Sputnik Việt Nam, 1920, 05.09.2026
Chuyên gia: Việt Nam phải “đặt cược” vào công nghệ lượng tử ngay từ bây giờ
Yếu tố còn lại là mô hình sử dụng thực tế. Xe buýt tự hành được thử tại cơ sở Hòa Lạc của Đại học Quốc gia Hà Nội, còn robotaxi và robot dịch vụ hoạt động trong Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, nơi có nhu cầu đi lại và dịch vụ cụ thể.
Qua đó, dự án có thể đánh giá thời gian chờ, mức độ sử dụng, khả năng kết nối, phản hồi của người dùng và tần suất cần con người hỗ trợ. Sau hai năm, nếu kết quả chỉ dừng ở việc chứng minh xe có thể tự chạy, chừng đó vẫn chưa đủ để hình thành một dịch vụ vận tải.

“Hòa Lạc là nơi phù hợp để bắt đầu, nhưng chưa thể đại diện cho toàn bộ giao thông Hà Nội. Một hệ thống vận hành tốt ở đây chưa có nghĩa sẽ đạt kết quả tương tự trong khu vực nội đô, nơi mật độ phương tiện và tình huống giao thông phức tạp hơn nhiều. Nếu thử nghiệm thành công, việc mở rộng vẫn cần tiến hành từng bước.”, chuyên gia Lưu Hiền Hỷ chia sẻ với Sputnik.

Ông Tô Lâm muốn Việt Nam và Nga cùng làm chủ công nghệ - Sputnik Việt Nam, 1920, 09.09.2026
Multimedia
Ông Tô Lâm muốn Việt Nam và Nga cùng làm chủ công nghệ

Từ “chạy được” đến “được phép chạy”

Sau hơn 5 năm phát triển công nghệ, Phenikaa-X bước vào giai đoạn kiểm chứng ở quy mô thực tế. Kết quả sau 24 tháng sẽ cho thấy công nghệ này có đủ cơ sở để đi tiếp hay không.

“Kinh tế số không chỉ là đưa công nghệ vào các ngành nghề, mà là tạo ra những ngành công nghiệp mới có giá trị gia tăng cao”, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh tại buổi lễ trao quyết định ngày 10/9.

Nếu thử nghiệm tại Hòa Lạc tạo được một lộ trình từ kiểm chứng đến ứng dụng, giá trị của sandbox sẽ không chỉ nằm ở một mẫu xe tự hành “Make in Vietnam”, mà còn ở cách một công nghệ mới được đưa dần vào đời sống và thị trường.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала