Trái phiếu Chính phủ Việt Nam đắt hàng, dư nợ tín dụng vượt 145% GDP

© AFP 2023 / Hoang Dinh NamTiền đồng Việt Nam
Tiền đồng Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 28.09.2026
Đăng ký
Tuần qua, Kho bạc Nhà nước gọi thầu 33.000 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ và huy động thành công hơn 27.000 tỷ đồng ở tất cả kỳ hạn, mức cao nhất từ trước đến nay theo thống kê của S&I Ratings.

Hơn 27.000 tỷ đồng được huy động trong một tuần

Riêng trái phiếu 10 năm, lượng đặt mua của 10 nhà đầu tư vượt kế hoạch huy động 20.000 tỷ đồng. Nhu cầu lớn khiến Kho bạc Nhà nước phát hành thêm 2.000 tỷ đồng ngay trong ngày. Ngược lại, kỳ hạn 3 năm và 30 năm có tỷ lệ trúng thầu thấp hơn.
Diễn biến này xuất hiện khi Kho bạc Nhà nước tăng tốc huy động vốn. Ba tuần liên tiếp, lượng gọi thầu đều vượt 20.000 tỷ đồng, thay vì mức 12.000-15.000 tỷ đồng mỗi tuần trước đó. Tuần này, giá trị gọi thầu dự kiến là 18.000 tỷ đồng, trong đó kỳ hạn 10 năm chiếm 11.000 tỷ đồng.
Theo bà Hoàng Việt Phương, Tổng giám đốc S&I Ratings, một nguyên nhân là nhu cầu vốn trung, dài hạn cho các dự án đầu tư công trọng điểm đang rất lớn. Kho bạc Nhà nước cũng phải đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành kế hoạch huy động 500.000 tỷ đồng trong năm nay, trong khi hiện mới đạt hơn 53%.
Thành phố Hồ Chí Minh - Sputnik Việt Nam, 1920, 17.09.2026
Nợ công Việt Nam chỉ 37% GDP, Chính phủ thừa uy tín phát hành trái phiếu bằng đồng USD
Sức mua tăng còn đến từ sự thay đổi của mặt bằng lợi suất. Theo dữ liệu của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), lãi suất phát hành gần đây dao động 4,1-4,3% đối với kỳ hạn 5 và 10 năm, so với mức quanh 4% hồi đầu năm.
Ở chiều nhà đầu tư, một số tổ chức đăng ký mức lãi suất 4,8%, thậm chí 5%, sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất tham chiếu và lợi suất trái phiếu Chính phủ tại nhiều thị trường phát triển như Mỹ, Nhật Bản, Đức lên mức cao trong nhiều năm. Kỳ vọng lợi suất hiện cao hơn khoảng 0,5 điểm phần trăm so với những tháng đầu năm.
Báo VnExpress dẫn lời bà Lý Thị Hiền, Trưởng phòng phân tích cấp cao, Khối khách hàng cá nhân Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN), cho rằng lợi suất trái phiếu Chính phủ Việt Nam tăng lên vùng hấp dẫn là nguyên nhân chính giúp giá trị và tỷ lệ trúng thầu cải thiện trong những tuần gần đây. Thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng tốt hơn so với cuối tháng 8 và đầu tháng 9 cũng tạo điều kiện để các nhà băng tăng phân bổ vào trái phiếu Chính phủ.
Dòng tiền tập trung vào kỳ hạn 10 năm bởi đây được xem là kỳ hạn chuẩn trên đường cong lợi suất tại Việt Nam. Với Kho bạc Nhà nước, kỳ hạn này vừa có khả năng hấp thụ lượng phát hành lớn, vừa kéo dài thời gian trả nợ. Với nhà đầu tư, lợi suất đã hấp dẫn hơn sau đợt tăng gần đây, trong khi rủi ro kỳ hạn thấp hơn trái phiếu 15, 20 và 30 năm.

Gần 99% trái phiếu nằm trong tay ngân hàng và bảo hiểm

Nhu cầu vốn được dự báo tiếp tục lớn từ nay đến cuối năm. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 dự kiến khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó kế hoạch đầu tư công trung hạn từ ngân sách nhà nước là 8,2 triệu tỷ đồng. Trái phiếu Chính phủ được kỳ vọng góp phần cung cấp nguồn vốn trung, dài hạn cho nhu cầu này.
Một lý do khác để phát triển thị trường vốn là dư địa cung ứng vốn của hệ thống ngân hàng đang thu hẹp khi dư nợ tín dụng đã vượt 145% GDP.
“Do đó, cần dịch chuyển một phần nhu cầu vốn dài hạn sang thị trường vốn, trong đó trái phiếu chính phủ đóng vai trò lớn”, bà Lý Thị Hiền nói.
Bộ Tài chính Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 15.09.2026
Việt Nam tính phát hành 1 tỷ USD trái phiếu Chính phủ bằng USD kể từ 2014
Tuy nhiên, cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường hiện rất tập trung. Tính đến cuối năm ngoái, ngân hàng trong nước sở hữu khoảng 37,1% lượng trái phiếu Chính phủ lưu hành, trong khi Bảo hiểm Xã hội Việt Nam và các doanh nghiệp bảo hiểm nắm 61,6%. Hai nhóm này cộng lại chiếm 98,7%.
Nhà đầu tư nước ngoài chỉ sở hữu khoảng 0,15%, thấp hơn nhiều so với Philippines 5%, Thái Lan 9,3%, Indonesia 12,8% và Malaysia 34,2%. Trái phiếu Chính phủ Việt Nam chưa nằm trong các chỉ số trái phiếu mới nổi lớn, trong khi những vướng mắc về thủ tục, thuế và quy định tài khoản vốn gián tiếp cũng hạn chế khả năng ra vào của dòng vốn ngoại.
Theo ông Phạm Phú Khôi, Tổng thư ký Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), nhiều nhà đầu tư trái phiếu quốc tế đặt điều kiện một quốc gia phải được ít nhất hai trong ba tổ chức xếp hạng tín nhiệm lớn đánh giá ở mức đầu tư (Investment grade) trước khi có thể phân bổ vốn.
Hiện Fitch Ratings và S&P Global Ratings cùng xếp hạng tín nhiệm quốc gia Việt Nam ở mức BB+, còn Moody's xếp mức Ba2 và hồi tháng 5 nâng triển vọng từ ổn định lên tích cực.
Ông Khôi cho rằng cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia là một trong những điều kiện quan trọng để Việt Nam tiếp cận nhóm nhà đầu tư tổ chức quốc tế lớn hơn. Điều này không chỉ ảnh hưởng khả năng huy động vốn mà còn tác động đến chi phí vay của Chính phủ và chính quyền địa phương. Trong kịch bản thuận lợi, dòng vốn quốc tế có khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu Việt Nam được kỳ vọng khoảng 10-20 tỷ USD.
Việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam trước mắt tác động trực tiếp đến cổ phiếu. Theo ông Khôi, các quỹ thụ động đầu tư theo chỉ số được kỳ vọng đưa khoảng 1,2-1,5 tỷ USD vào thị trường, thậm chí một số dự báo ở mức khoảng 2 tỷ USD. Về dài hạn, tác động đáng chú ý hơn là khả năng lan tỏa sang thị trường trái phiếu, nơi dư địa thu hút vốn quốc tế còn lớn.
Một mắt xích khác cần hoàn thiện là cơ chế định giá. Theo Tổng thư ký VBMA, Việt Nam hiện chưa có tổ chức định giá trái phiếu doanh nghiệp, trong khi tại Malaysia và Thái Lan, giá trái phiếu được các tổ chức định giá công bố hằng ngày để nhà đầu tư tham chiếu. VBMA đang thúc đẩy hình thành mô hình này nhằm cải thiện hạ tầng và tính minh bạch của thị trường.
Trái phiếu chính phủ Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 07.09.2026
Trái phiếu Mỹ bị bán tháo, Nhật chi gần 100 tỷ USD cứu đồng yên, Việt Nam ngược thế giới
Dù vậy, triển vọng thu hút vốn còn phụ thuộc vào môi trường tài chính quốc tế. Lãi suất tại nhiều nền kinh tế lớn tăng khiến chi phí huy động vốn quốc tế cao hơn. Với doanh nghiệp Việt Nam phát hành trái phiếu ở nước ngoài, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ thường là mức tham chiếu quan trọng, do đó lợi suất kỳ hạn 10 năm của Mỹ ở vùng cao cũng làm tăng áp lực chi phí vốn.
Trong bối cảnh nhu cầu vốn trung, dài hạn ngày càng lớn, việc mở rộng cơ sở nhà đầu tư, cải thiện xếp hạng tín nhiệm, xây dựng cơ chế định giá và hoàn thiện hạ tầng thị trường sẽ quyết định khả năng thị trường trái phiếu Việt Nam thu hút thêm nguồn vốn trong và ngoài nước.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала