https://kevesko.vn/20261122/muc-sinh-lao-doc-viet-nam-doi-mat-nguy-co-thieu-lao-dong-45102445.html
Mức sinh lao dốc, Việt Nam đối mặt nguy cơ thiếu lao động
Mức sinh lao dốc, Việt Nam đối mặt nguy cơ thiếu lao động
Sputnik Việt Nam
Mức sinh tại Việt Nam tiếp tục xuống thấp, riêng Đông Nam Bộ chỉ còn 1,25 con/phụ nữ, thấp nhất cả nước. Xu hướng này đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu... 22.11.2026, Sputnik Việt Nam
2026-11-22T18:50+0700
2026-11-22T18:50+0700
2026-11-22T18:53+0700
việt nam
bộ y tế việt nam
chính sách
xã hội
vĩnh long
cà mau
bộ chính trị vn
công nghiệp
già hóa dân số
sức khoẻ
https://cdn.img.kevesko.vn/img/07e7/03/0c/21722735_0:0:2001:1125_1920x0_80_0_0_7814ddbf9fb488da7160302198b37aa9.jpg
Đông Nam Bộ có mức sinh thấp nhất cả nướcTheo Báo cáo quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch năm 2025 vừa được Cục Thống kê công bố, tổng tỷ suất sinh (TFR) của Việt Nam đạt 1,66 con/phụ nữ, giảm 0,18 con so với năm 2024 và thấp hơn đáng kể so với mức sinh thay thế khoảng 2,1 con/phụ nữ.Trong giai đoạn 2021-2025, tổng tỷ suất sinh dao động từ 1,62 đến 1,86 con/phụ nữ. Sau khi tăng từ 1,62 con năm 2022 lên 1,86 con năm 2023, chỉ số này giảm xuống 1,84 con năm 2024 và còn 1,66 con năm 2025. Đà giảm thể hiện rõ ở nhóm phụ nữ từ 25 đến 34 tuổi, vốn có mức sinh cao.Chênh lệch mức sinh giữa các vùng cũng rất đáng chú ý. Bắc Trung Bộ dẫn đầu cả nước với 2 con/phụ nữ, tiếp đến là Trung du và miền núi phía Bắc với 1,97 con, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đạt 1,87 con, còn Đồng bằng sông Hồng ở mức 1,78 con.Trong khi đó, Đồng bằng sông Cửu Long chỉ đạt 1,48 con/phụ nữ và Đông Nam Bộ thấp nhất với 1,25 con. Khoảng cách giữa hai vùng có mức sinh cao nhất và thấp nhất lên tới 0,75 con/phụ nữ.Đáng lo ngại, Đông Nam Bộ là nơi tập trung nhiều đô thị lớn, trung tâm công nghiệp và dịch vụ, có nhu cầu nhân lực cao. Nếu tình trạng sinh ít con kéo dài, khu vực này có nguy cơ thiếu hụt nguồn lao động bổ sung trong tương lai, nhất là khi các ngành sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực kinh tế mới tiếp tục phát triển.Tuy nhiên, Cục Thống kê lưu ý số liệu đăng ký khai sinh chưa phản ánh đầy đủ số trẻ sinh sống nên tổng tỷ suất sinh tính từ nguồn này có thể thấp hơn thực tế. Theo Điều tra biến động dân số và kế hoạch hóa gia đình tại thời điểm 1/4/2025, mức sinh của Việt Nam năm 2025 đạt 1,93 con/phụ nữ, tăng nhẹ so với mức 1,91 con năm 2024. Dù có sự khác biệt về nguồn dữ liệu và phương pháp tính, cả hai kết quả đều cho thấy mức sinh vẫn dưới ngưỡng thay thế.Theo bác sĩ Mai Xuân Phương, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông - Giáo dục thuộc Tổng cục Dân số, xu hướng người trẻ ngại kết hôn, sinh con là một nguyên nhân đáng quan tâm. Tuổi kết hôn lần đầu ngày càng tăng, trong khi áp lực tài chính, việc làm và trách nhiệm gia đình khiến nhiều người trì hoãn sinh con hoặc sinh ít hơn mong muốn.Đặc biệt tại các đô thị, chi phí nhà ở, giáo dục, y tế và nuôi dạy trẻ ngày càng lớn. Không ít cặp vợ chồng phải cân nhắc giữa việc sinh con với duy trì thu nhập, phát triển sự nghiệp và bảo đảm chất lượng cuộc sống.Về dài hạn, mức sinh thấp có thể thu hẹp lực lượng lao động, trong khi quá trình già hóa dân số làm gia tăng nhu cầu chăm sóc sức khỏe, hưu trí và an sinh xã hội. Số người trong độ tuổi lao động giảm tương đối cũng có thể gây sức ép lên năng suất, nguồn lực phát triển và khả năng duy trì tăng trưởng kinh tế.Chính sách mới có đủ sức khuyến khích sinh con?Trước thực trạng này, Việt Nam đang chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kiểm soát mức sinh sang khuyến khích và hỗ trợ người dân sinh con trên cơ sở tự nguyện, hướng tới duy trì mức sinh thay thế bền vững.Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị xác định yêu cầu gia tăng tỷ lệ sinh, đồng thời chủ động thích ứng với quá trình già hóa dân số.Định hướng trên tiếp tục được cụ thể hóa trong Luật Dân số số 113/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Luật khẳng định quyền của cá nhân, cặp vợ chồng trong việc quyết định số con, thời điểm sinh và khoảng cách giữa các lần sinh, đồng thời bổ sung các chính sách hỗ trợ sinh và nuôi dạy con.Đáng chú ý, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng thay vì 6 tháng thông thường; lao động nam có vợ sinh con thứ hai được nghỉ 10 ngày làm việc. Chính sách nhằm tạo thêm điều kiện để người mẹ phục hồi sức khỏe, chăm sóc trẻ và người cha chia sẻ trách nhiệm gia đình.Luật cũng quy định hỗ trợ tài chính đối với phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, phụ nữ thuộc nhóm dân tộc thiểu số rất ít người và phụ nữ tại địa phương có mức sinh thấp. Người có từ hai con đẻ trở lên được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định.Ngày 13/2/2026, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành Quyết định số 291/QĐ-TTg, phê duyệt Chương trình Bảo đảm mức sinh thay thế trên toàn quốc đến năm 2030. Chương trình đặt mục tiêu tăng bình quân 2% tổng tỷ suất sinh mỗi năm, tiến tới đạt và duy trì mức sinh thay thế.Đến năm 2030, trên 95% cặp vợ chồng, nam nữ trong độ tuổi sinh đẻ được cung cấp thông tin về kết hôn, sinh con; 100% tỉnh, thành phố triển khai chính sách hỗ trợ sinh và nuôi con. Các địa phương được chủ động lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng ngân sách, ưu tiên khu vực có mức sinh thấp.Bên cạnh hỗ trợ tài chính, Bộ Y tế còn khuyến khích nam nữ kết hôn trước 30 tuổi và các cặp vợ chồng sinh đủ hai con tại những địa phương có mức sinh thấp. Theo thông tư hướng dẫn Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, các địa phương được định hướng tăng cường tư vấn tiền hôn nhân, trang bị cho thanh niên kiến thức về sức khỏe sinh sản, tình dục an toàn, mang thai, chăm sóc trẻ, quản lý tài chính và kỹ năng xây dựng gia đình.Đáng chú ý, Bộ Y tế xác định 10 địa phương có mức sinh thấp hơn trung bình cả nước cần tập trung triển khai các biện pháp vận động, hỗ trợ sinh đủ hai con, gồm Hà Nội, TP.HCM, Cần Thơ, Khánh Hòa, Đồng Nai, Tây Ninh, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cà Mau.Trong số các địa phương trên, TP.HCM đã triển khai chính sách hỗ trợ trực tiếp đối với phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, với mức từ 3 đến 5 triệu đồng tùy thời điểm áp dụng. Theo thông tin Chi cục Dân số TP.HCM công bố tháng 4/2026, gần 9.000 phụ nữ đã nhận hỗ trợ từ ngân sách thành phố.Tuy nhiên, khoản trợ cấp một lần khó giải quyết hết những rào cản khiến người trẻ ngại sinh con. Chi phí nuôi dạy trẻ kéo dài nhiều năm, cộng với lo ngại về thu nhập, việc làm và cơ hội thăng tiến sau sinh, vẫn là những yếu tố ảnh hưởng lớn đến quyết định của các gia đình.Theo các chuyên gia, chính sách khuyến sinh cần đi cùng giải pháp về nhà ở, giáo dục, y tế, việc làm và dịch vụ chăm sóc trẻ. Trong đó, mở rộng hệ thống nhà trẻ tại các khu công nghiệp, đô thị đông dân, bảo đảm chi phí phù hợp và tạo điều kiện để phụ nữ duy trì sự nghiệp sau sinh là những vấn đề cần ưu tiên.Bên cạnh đó, môi trường làm việc thân thiện với gia đình và sự tham gia nhiều hơn của nam giới trong chăm sóc con sẽ giúp các cặp vợ chồng giảm áp lực, cân bằng tốt hơn giữa công việc và cuộc sống.Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên từng nhận định, mức sinh thấp và xu hướng tiếp tục giảm, cùng tốc độ già hóa dân số nhanh, đang là những thách thức lớn, đòi hỏi thay đổi mạnh mẽ về tư duy và phương thức thực hiện chính sách dân số.Do đó, thay vì chỉ vận động người dân sinh đủ hai con, điều quan trọng là tạo ra những điều kiện thực chất để các gia đình trẻ yên tâm sinh và nuôi dạy con. Thu nhập ổn định, cơ hội nghề nghiệp được bảo đảm và khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu sẽ là những yếu tố quyết định hiệu quả của chính sách khuyến sinh trong dài hạn.
https://kevesko.vn/20260719/hon-1-trieu-dan-ong-viet-co-the-khong-lay-duoc-vo-loi-giai-nao-cho-bai-toan-song-con-cua-quoc-gia-43363044.html
https://kevesko.vn/20260717/thanh-nien-ba-khong-gia-tang-goc-khuat-cua-muc-tieu-tang-truong-viet-nam-43371242.html
https://kevesko.vn/20260705/viet-nam-sap-cham-dut-thoi-ky-dan-so-vang-43222538.html
vĩnh long
cà mau
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
tin thời sự
vn_VN
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
https://cdn.img.kevesko.vn/img/07e7/03/0c/21722735_0:0:1511:1133_1920x0_80_0_0_c003bf700363d7995c79b38f1d6eb704.jpgSputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
việt nam, bộ y tế việt nam, chính sách, xã hội, vĩnh long, cà mau, bộ chính trị vn, công nghiệp, già hóa dân số, sức khoẻ
việt nam, bộ y tế việt nam, chính sách, xã hội, vĩnh long, cà mau, bộ chính trị vn, công nghiệp, già hóa dân số, sức khoẻ
Đông Nam Bộ có mức sinh thấp nhất cả nước
Theo Báo cáo quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch năm 2025 vừa được Cục Thống kê công bố, tổng tỷ suất sinh (TFR) của Việt Nam đạt 1,66 con/phụ nữ, giảm 0,18 con so với năm 2024 và thấp hơn đáng kể so với mức sinh thay thế khoảng 2,1 con/phụ nữ.
Trong giai đoạn 2021-2025, tổng tỷ suất sinh dao động từ 1,62 đến 1,86 con/phụ nữ. Sau khi tăng từ 1,62 con năm 2022 lên 1,86 con năm 2023, chỉ số này giảm xuống 1,84 con năm 2024 và còn 1,66 con năm 2025. Đà giảm thể hiện rõ ở nhóm phụ nữ từ 25 đến 34 tuổi, vốn có mức sinh cao.
Chênh lệch mức sinh giữa các vùng cũng rất đáng chú ý. Bắc Trung Bộ dẫn đầu cả nước với 2 con/phụ nữ, tiếp đến là Trung du và miền núi phía Bắc với 1,97 con, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đạt 1,87 con, còn Đồng bằng sông Hồng ở mức 1,78 con.
Trong khi đó, Đồng bằng sông Cửu Long chỉ đạt 1,48 con/phụ nữ và Đông Nam Bộ thấp nhất với 1,25 con. Khoảng cách giữa hai vùng có mức sinh cao nhất và thấp nhất lên tới 0,75 con/phụ nữ.
Đáng lo ngại, Đông Nam Bộ là nơi tập trung nhiều đô thị lớn, trung tâm công nghiệp và dịch vụ, có nhu cầu nhân lực cao. Nếu tình trạng sinh ít con kéo dài, khu vực này có nguy cơ thiếu hụt nguồn lao động bổ sung trong tương lai, nhất là khi các ngành sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực kinh tế mới tiếp tục phát triển.
Tuy nhiên, Cục Thống kê lưu ý số liệu đăng ký khai sinh chưa phản ánh đầy đủ số trẻ sinh sống nên tổng tỷ suất sinh tính từ nguồn này có thể thấp hơn thực tế. Theo Điều tra biến động dân số và kế hoạch hóa gia đình tại thời điểm 1/4/2025, mức sinh của Việt Nam năm 2025 đạt 1,93 con/phụ nữ, tăng nhẹ so với mức 1,91 con năm 2024. Dù có sự khác biệt về nguồn dữ liệu và phương pháp tính, cả hai kết quả đều cho thấy mức sinh vẫn dưới ngưỡng thay thế.
Theo bác sĩ Mai Xuân Phương, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông - Giáo dục thuộc Tổng cục Dân số, xu hướng người trẻ ngại kết hôn, sinh con là một nguyên nhân đáng quan tâm. Tuổi kết hôn lần đầu ngày càng tăng, trong khi áp lực tài chính, việc làm và trách nhiệm gia đình khiến nhiều người trì hoãn sinh con hoặc sinh ít hơn mong muốn.
Đặc biệt tại các đô thị, chi phí nhà ở, giáo dục, y tế và nuôi dạy trẻ ngày càng lớn. Không ít cặp vợ chồng phải cân nhắc giữa việc sinh con với duy trì thu nhập, phát triển sự nghiệp và bảo đảm chất lượng cuộc sống.
Về dài hạn, mức sinh thấp có thể thu hẹp lực lượng lao động, trong khi quá trình
già hóa dân số làm gia tăng nhu cầu chăm sóc sức khỏe, hưu trí và an sinh xã hội. Số người trong độ tuổi lao động giảm tương đối cũng có thể gây sức ép lên năng suất, nguồn lực phát triển và khả năng duy trì tăng trưởng kinh tế.
Chính sách mới có đủ sức khuyến khích sinh con?
Trước thực trạng này, Việt Nam đang chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kiểm soát mức sinh sang khuyến khích và hỗ trợ người dân sinh con trên cơ sở tự nguyện, hướng tới duy trì mức sinh thay thế bền vững.
Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị xác định yêu cầu gia tăng tỷ lệ sinh, đồng thời chủ động thích ứng với quá trình già hóa dân số.
Định hướng trên tiếp tục được cụ thể hóa trong Luật Dân số số 113/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Luật khẳng định quyền của cá nhân, cặp vợ chồng trong việc quyết định số con, thời điểm sinh và khoảng cách giữa các lần sinh, đồng thời bổ sung các chính sách hỗ trợ sinh và nuôi dạy con.
Đáng chú ý, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng thay vì 6 tháng thông thường; lao động nam có vợ sinh con thứ hai được nghỉ 10 ngày làm việc. Chính sách nhằm tạo thêm điều kiện để người mẹ phục hồi sức khỏe, chăm sóc trẻ và người cha chia sẻ trách nhiệm gia đình.
Luật cũng quy định hỗ trợ tài chính đối với phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, phụ nữ thuộc nhóm dân tộc thiểu số rất ít người và phụ nữ tại địa phương có mức sinh thấp. Người có từ hai con đẻ trở lên được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định.
Ngày 13/2/2026, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành Quyết định số 291/QĐ-TTg, phê duyệt Chương trình Bảo đảm mức sinh thay thế trên toàn quốc đến năm 2030. Chương trình đặt mục tiêu tăng bình quân 2% tổng tỷ suất sinh mỗi năm, tiến tới đạt và duy trì mức sinh thay thế.
Đến năm 2030, trên 95% cặp vợ chồng, nam nữ trong độ tuổi sinh đẻ được cung cấp thông tin về kết hôn, sinh con; 100% tỉnh, thành phố triển khai chính sách hỗ trợ sinh và nuôi con. Các địa phương được chủ động lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng ngân sách, ưu tiên khu vực có mức sinh thấp.
Bên cạnh hỗ trợ tài chính,
Bộ Y tế còn khuyến khích nam nữ kết hôn trước 30 tuổi và các cặp vợ chồng sinh đủ hai con tại những địa phương có mức sinh thấp. Theo thông tư hướng dẫn Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, các địa phương được định hướng tăng cường tư vấn tiền hôn nhân, trang bị cho thanh niên kiến thức về sức khỏe sinh sản, tình dục an toàn, mang thai, chăm sóc trẻ, quản lý tài chính và kỹ năng xây dựng gia đình.
Đáng chú ý, Bộ Y tế xác định 10 địa phương có mức sinh thấp hơn trung bình cả nước cần tập trung triển khai các biện pháp vận động, hỗ trợ sinh đủ hai con, gồm Hà Nội, TP.HCM, Cần Thơ, Khánh Hòa, Đồng Nai, Tây Ninh, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cà Mau.
Trong số các địa phương trên, TP.HCM đã triển khai chính sách hỗ trợ trực tiếp đối với phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, với mức từ 3 đến 5 triệu đồng tùy thời điểm áp dụng. Theo thông tin Chi cục Dân số TP.HCM công bố tháng 4/2026, gần 9.000 phụ nữ đã nhận hỗ trợ từ ngân sách thành phố.
Tuy nhiên, khoản trợ cấp một lần khó giải quyết hết những rào cản khiến người trẻ ngại sinh con. Chi phí nuôi dạy trẻ kéo dài nhiều năm, cộng với lo ngại về thu nhập, việc làm và cơ hội thăng tiến sau sinh, vẫn là những yếu tố ảnh hưởng lớn đến quyết định của các gia đình.
Theo các chuyên gia, chính sách khuyến sinh cần đi cùng giải pháp về nhà ở, giáo dục, y tế, việc làm và dịch vụ chăm sóc trẻ. Trong đó, mở rộng hệ thống nhà trẻ tại các khu công nghiệp, đô thị đông dân, bảo đảm chi phí phù hợp và tạo điều kiện để phụ nữ duy trì sự nghiệp sau sinh là những vấn đề cần ưu tiên.
Bên cạnh đó, môi trường làm việc thân thiện với gia đình và sự tham gia nhiều hơn của nam giới trong chăm sóc con sẽ giúp các cặp vợ chồng giảm áp lực, cân bằng tốt hơn giữa công việc và cuộc sống.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên từng nhận định, mức sinh thấp và xu hướng tiếp tục giảm, cùng tốc độ già hóa dân số nhanh, đang là những thách thức lớn, đòi hỏi thay đổi mạnh mẽ về tư duy và phương thức thực hiện chính sách dân số.
Do đó, thay vì chỉ vận động người dân sinh đủ hai con, điều quan trọng là tạo ra những điều kiện thực chất để các gia đình trẻ yên tâm sinh và nuôi dạy con. Thu nhập ổn định, cơ hội nghề nghiệp được bảo đảm và khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu sẽ là những yếu tố quyết định hiệu quả của chính sách khuyến sinh trong dài hạn.