https://kevesko.vn/20260707/phan-quyet-cua-toa-an-la-hay-anh-huong-den-nhung-ai-43244705.html
Phán quyết của Tòa án La Hay ảnh hưởng đến những ai?
Phán quyết của Tòa án La Hay ảnh hưởng đến những ai?
Sputnik Việt Nam
Tháng này đánh dấu tròn 10 năm phán quyết của Tòa án Trọng tài Thường trực tại La Hay về vụ kiện của Philippines đối với Trung Quốc. Phán quyết liên quan đến... 07.07.2026, Sputnik Việt Nam
2026-07-07T19:29+0700
2026-07-07T19:29+0700
2026-07-07T19:29+0700
biển đông
quan điểm-ý kiến
chuyên gia
tác giả
chính trị
thế giới
châu á
philippines
trung quốc
https://cdn.img.kevesko.vn/img/07e5/04/0d/10365762_0:155:3090:1893_1920x0_80_0_0_223aff8e8818ec73590357c9d15a844a.jpg
Tòa trọng tài đã phán quyết ra sao?Cách đây 10 năm, ngày 12/7/2016, Tòa án Trọng tài Thường trực tại La Hay, chiếu theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), đã ra phán quyết về vụ kiện của Philippines đối với Trung Quốc liên quan đến các hoạt động của Bắc Kinh tại Biển Đông. Yêu sách của Manila bao gồm ba vấn đề trọng tâm: Tòa án La Hay kết luận rằng yêu sách của Trung Quốc đối với các vùng biển nằm trong "đường chín đoạn" là không có cơ sở pháp lý. Tòa cũng không tìm thấy bằng chứng cho thấy Trung Quốc từng thực hiện quyền kiểm soát duy nhất đối với các thực thể tại Biển Đông. Tòa xác định rằng, trước khi diễn ra hoạt động cải tạo, không một thực thể nào trong quần đảo Trường Sa có khả năng duy trì đời sống con người hoặc hoạt động kinh tế lâu dài, do đó không đủ điều kiện để tạo ra các vùng biển xung quanh. Theo phán quyết, đây là các "bãi đá" chứ không phải "đảo". Vì vậy, yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc đối với các thực thể tại Trường Sa nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines không được công nhận. Phán quyết cũng khẳng định quyền đánh cá truyền thống của ngư dân cả hai nước tại quần đảo Trường Sa.Phản ứng của Bắc Kinh đối với phán quyết của Tòa án Trọng tài Thường trực tại La Hay mang tính tiêu cực. Ngay sau khi phán quyết được công bố, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố nêu rõ: "Bộ Ngoại giao nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa long trọng tuyên bố phán quyết này là vô hiệu và không có giá trị ràng buộc, và Trung Quốc không chấp nhận cũng không công nhận phán quyết". Tài liệu nhấn mạnh rằng chính phủ Trung Quốc tái khẳng định lập trường: đối với các vấn đề lãnh thổ và tranh chấp phân định biển, Trung Quốc không chấp nhận bất kỳ phương thức giải quyết tranh chấp nào do bên thứ ba đưa ra, cũng như bất kỳ giải pháp nào áp đặt lên Trung Quốc.Theo các cơ quan chức năng Trung Quốc, lập trường này của Bắc Kinh nhận được sự ủng hộ của gần 120 quốc gia và hơn 240 chính đảng trên thế giới.Lập trường của Bắc Kinh có thay đổi sau 10 năm?Một thập kỷ trôi qua, tình hình về cơ bản không có nhiều thay đổi. Bắc Kinh vẫn kiên quyết không công nhận phán quyết của Tòa án Trọng tài La Hay và không từ bỏ yêu sách trong phạm vi "đường chín đoạn". Các hoạt động xây dựng đảo nhân tạo và tuần tra trên Biển Đông vẫn tiếp diễn. Trung Quốc tiếp tục hạn chế quyền đi qua không gây hại của tàu chiến trong lãnh hải 12 hải lý, đồng thời không công nhận quyền tự do hàng hải và hàng không của tàu quân sự trong phạm vi 200 hải lý.Tuy nhiên, so với 10 năm trước, đã xuất hiện một số diễn biến mới. Giới lãnh đạo Trung Quốc hiện theo đuổi cách tiếp cận toàn diện, kết hợp giữa ngoại giao với các bên liên quan và duy trì các hoạt động kinh tế, quân sự tại Biển Đông. Thông qua cách tiếp cận này, Bắc Kinh tìm cách ngăn chặn các tác nhân ngoài khu vực can thiệp vào tiến trình đàm phán và làm thay đổi cán cân quyền lực khu vực. Một xu hướng rõ rệt là Trung Quốc ưu tiên hợp tác thương mại và kinh tế thay vì làm trầm trọng thêm các tranh chấp lãnh thổ.Chính sách của Trung Quốc đối với Việt Nam là một minh chứng cho cách tiếp cận này. Trong các cuộc gặp cấp cao Việt Nam – Trung Quốc giai đoạn 2024–2026, hai bên đã tái khẳng định cam kết giải quyết các bất đồng trên Biển Đông thông qua đàm phán hữu nghị, trên cơ sở "Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam – Trung Quốc" và luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982. Hai bên nhất trí không có hành động nào làm phức tạp thêm tình hình hoặc gia tăng bất đồng.Đáng chú ý, cách đây 1 tháng, tại Thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra phiên đàm phán lần thứ 18 của Nhóm công tác về vùng biển ngoài Vịnh Bắc Bộ, phiên đàm phán lần thứ 15 về hợp tác trên biển và phát triển chung, cùng phiên thảo luận lần thứ 18 về hợp tác trong các lĩnh vực ít nhạy cảm trên biển giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tại các cuộc họp này, hai bên đã đạt được những thỏa thuận quan trọng nhằm thúc đẩy tiến trình phân định vùng biển ngoài Vịnh Bắc Bộ và tiếp tục thảo luận về hợp tác trên biển cũng như phát triển chung. Cần thừa nhận rằng cách tiếp cận của Bắc Kinh — giải quyết vấn đề thông qua đàm phán song phương — mang lại nhiều triển vọng hơn so với các diễn đàn đa phương có sự tham gia của các cường quốc ngoài khu vực.Phán quyết của Tòa án La Hay không chỉ liên quan đến Trung QuốcMặc dù Trung Quốc không công nhận phán quyết của Tòa án Trọng tài Thường trực tại La Hay, điều này không có nghĩa ý kiến của các trọng tài quốc tế chỉ là lời nói suông. Trong luật pháp quốc tế, nguyên tắc tiền lệ có vai trò hết sức quan trọng — và nguyên tắc này đã được xác lập rõ ràng cách đây đúng 10 năm. Một số quốc gia cũng đang tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa. Và chính quyền các nước này cần hiểu rằng, theo phán quyết của Tòa án Trọng tài La Hay, tất cả các thực thể tại Trường Sa, không có ngoại lệ, đều không thể tạo ra các vùng biển mở rộng như vùng đặc quyền kinh tế (EEZ), bởi chúng không phải là những hòn đảo hoàn chỉnh theo định nghĩa của UNCLOS.Các phán quyết của Tòa án La Hay cũng không thể bị phớt lờ bởi các quốc gia khác, kể cả những nước nằm cách xa Biển Đông. Thực tế là các "đảo mới" đang xuất hiện ngay trước mắt chúng ta tại nhiều khu vực trên thế giới — nhưng liệu bất kỳ quốc gia nào có quyền hình thành EEZ xung quanh chúng hay không?Chẳng hạn, tại vùng biển Bắc Cực của Nga, do băng tan, các "đảo" mới thường xuyên được phát hiện. Năm 2015, những "đảo" mới xuất hiện tại vịnh Sedov (quần đảo Severnaya Zemlya), và năm 2018 là các đảo mới gần quần đảo Novaya Zemlya. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các cường quốc tại khu vực Bắc Cực, việc xác định EEZ tại đây sẽ không phải là nhiệm vụ đơn giản. Và khi đó, chắc chắn sẽ có bên viện dẫn lại phán quyết năm 2016 của Tòa án Quốc tế La Hay.
https://kevesko.vn/20260618/gioi-quan-su-ha-lan-muon-bam-tru-tai-bien-dong-43107534.html
https://kevesko.vn/20260617/mat-tran-moi-cua-bac-kinh-da-xuat-hien-o-bien-dong-42984808.html
https://kevesko.vn/20260615/du-luan-trung-quoc-ung-ho-su-kiem-che-trong-tranh-chap-o-bien-dong-42959789.html
biển đông
philippines
trung quốc
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Piotr Tsvetov
https://cdn.img.kevesko.vn/img/252/67/2526705_0:49:567:616_100x100_80_0_0_6e3846631edb2fae73e6eb84824ab7ac.jpg
Piotr Tsvetov
https://cdn.img.kevesko.vn/img/252/67/2526705_0:49:567:616_100x100_80_0_0_6e3846631edb2fae73e6eb84824ab7ac.jpg
tin thời sự
vn_VN
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
https://cdn.img.kevesko.vn/img/07e5/04/0d/10365762_181:0:2910:2047_1920x0_80_0_0_604e74c99b5be91b647115dd28161a10.jpgSputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Piotr Tsvetov
https://cdn.img.kevesko.vn/img/252/67/2526705_0:49:567:616_100x100_80_0_0_6e3846631edb2fae73e6eb84824ab7ac.jpg
quan điểm-ý kiến, chuyên gia, tác giả, chính trị, thế giới, châu á, philippines, trung quốc
quan điểm-ý kiến, chuyên gia, tác giả, chính trị, thế giới, châu á, philippines, trung quốc
Phán quyết của Tòa án La Hay ảnh hưởng đến những ai?
Tháng này đánh dấu tròn 10 năm phán quyết của Tòa án Trọng tài Thường trực tại La Hay về vụ kiện của Philippines đối với Trung Quốc. Phán quyết liên quan đến quần đảo Trường Sa. Và không chỉ vậy!
Tòa trọng tài đã phán quyết ra sao?
Cách đây 10 năm, ngày 12/7/2016, Tòa án Trọng tài Thường trực tại La Hay, chiếu theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), đã ra phán quyết về vụ kiện của Philippines đối với Trung Quốc liên quan đến các hoạt động của Bắc Kinh tại Biển Đông. Yêu sách của Manila bao gồm ba vấn đề trọng tâm:
1.
Tính hợp pháp trong yêu sách "quyền lịch sử" của Trung Quốc đối với các vùng biển, đáy biển và tài nguyên ngầm đáy biển nằm trong phạm vi "đường chín đoạn" trên Biển Đông mà chính quyền Trung Quốc vạch ra;
2.
Việc Trung Quốc tuyên bố vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) tại quần đảo Trường Sa có phù hợp với UNCLOS hay không;
3.
Các hoạt động của Trung Quốc tại những khu vực tranh chấp trên Biển Đông có vi phạm quyền chủ quyền, quyền tài phán và quyền tự do hàng hải của Philippines — những quyền được UNCLOS bảo đảm cho tất cả các quốc gia thành viên — hay không.
Tòa án La Hay kết luận rằng yêu sách của Trung Quốc đối với các vùng biển nằm trong "đường chín đoạn" là không có cơ sở pháp lý. Tòa cũng không tìm thấy bằng chứng cho thấy Trung Quốc từng thực hiện quyền kiểm soát duy nhất đối với các thực thể tại Biển Đông. Tòa xác định rằng, trước khi diễn ra hoạt động cải tạo, không một thực thể nào trong quần đảo Trường Sa có khả năng duy trì đời sống con người hoặc hoạt động kinh tế lâu dài, do đó không đủ điều kiện để tạo ra các vùng biển xung quanh. Theo phán quyết, đây là các "bãi đá" chứ không phải "đảo". Vì vậy, yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc đối với các thực thể tại Trường Sa nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của
Philippines không được công nhận. Phán quyết cũng khẳng định quyền đánh cá truyền thống của ngư dân cả hai nước tại quần đảo Trường Sa.
Phản ứng của Bắc Kinh đối với phán quyết của Tòa án Trọng tài Thường trực tại La Hay mang tính tiêu cực. Ngay sau khi phán quyết được công bố, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố nêu rõ: "Bộ Ngoại giao nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa long trọng tuyên bố phán quyết này là vô hiệu và không có giá trị ràng buộc, và Trung Quốc không chấp nhận cũng không công nhận phán quyết". Tài liệu nhấn mạnh rằng chính phủ Trung Quốc tái khẳng định lập trường: đối với các vấn đề lãnh thổ và tranh chấp phân định biển, Trung Quốc không chấp nhận bất kỳ phương thức giải quyết tranh chấp nào do bên thứ ba đưa ra, cũng như bất kỳ giải pháp nào áp đặt lên Trung Quốc.
Theo các cơ quan chức năng Trung Quốc, lập trường này của Bắc Kinh nhận được sự ủng hộ của gần 120 quốc gia và hơn 240 chính đảng trên thế giới.
Lập trường của Bắc Kinh có thay đổi sau 10 năm?
Một thập kỷ trôi qua, tình hình về cơ bản không có nhiều thay đổi.
Bắc Kinh vẫn kiên quyết không công nhận phán quyết của Tòa án Trọng tài La Hay và không từ bỏ yêu sách trong phạm vi "đường chín đoạn". Các hoạt động xây dựng đảo nhân tạo và tuần tra trên Biển Đông vẫn tiếp diễn. Trung Quốc tiếp tục hạn chế quyền đi qua không gây hại của tàu chiến trong lãnh hải 12 hải lý, đồng thời không công nhận quyền tự do hàng hải và hàng không của tàu quân sự trong phạm vi 200 hải lý.
Tuy nhiên, so với 10 năm trước, đã xuất hiện một số diễn biến mới. Giới lãnh đạo Trung Quốc hiện theo đuổi cách tiếp cận toàn diện, kết hợp giữa ngoại giao với các bên liên quan và duy trì các hoạt động kinh tế, quân sự tại Biển Đông. Thông qua cách tiếp cận này, Bắc Kinh tìm cách ngăn chặn các tác nhân ngoài khu vực can thiệp vào tiến trình đàm phán và làm thay đổi cán cân quyền lực khu vực. Một xu hướng rõ rệt là Trung Quốc ưu tiên hợp tác thương mại và kinh tế thay vì làm trầm trọng thêm các tranh chấp lãnh thổ.
Chính sách của Trung Quốc đối với Việt Nam là một minh chứng cho cách tiếp cận này. Trong các cuộc gặp cấp cao Việt Nam – Trung Quốc giai đoạn 2024–2026, hai bên đã tái khẳng định cam kết giải quyết các bất đồng trên
Biển Đông thông qua đàm phán hữu nghị, trên cơ sở "Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam – Trung Quốc" và luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982. Hai bên nhất trí không có hành động nào làm phức tạp thêm tình hình hoặc gia tăng bất đồng.
Đáng chú ý, cách đây 1 tháng, tại Thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra phiên đàm phán lần thứ 18 của Nhóm công tác về vùng biển ngoài Vịnh Bắc Bộ, phiên đàm phán lần thứ 15 về hợp tác trên biển và phát triển chung, cùng phiên thảo luận lần thứ 18 về hợp tác trong các lĩnh vực ít nhạy cảm trên biển giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tại các cuộc họp này, hai bên đã đạt được những thỏa thuận quan trọng nhằm thúc đẩy tiến trình phân định vùng biển ngoài Vịnh Bắc Bộ và tiếp tục thảo luận về hợp tác trên biển cũng như phát triển chung. Cần thừa nhận rằng cách tiếp cận của Bắc Kinh — giải quyết vấn đề thông qua đàm phán song phương — mang lại nhiều triển vọng hơn so với các diễn đàn đa phương có sự tham gia của các cường quốc ngoài khu vực.
Phán quyết của Tòa án La Hay không chỉ liên quan đến Trung Quốc
Mặc dù Trung Quốc không công nhận phán quyết của Tòa án Trọng tài Thường trực tại La Hay, điều này không có nghĩa ý kiến của các trọng tài quốc tế chỉ là lời nói suông. Trong luật pháp quốc tế, nguyên tắc tiền lệ có vai trò hết sức quan trọng — và nguyên tắc này đã được xác lập rõ ràng cách đây đúng 10 năm. Một số quốc gia cũng đang tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa. Và chính quyền các nước này cần hiểu rằng, theo phán quyết của Tòa án Trọng tài La Hay, tất cả các thực thể tại
Trường Sa, không có ngoại lệ, đều không thể tạo ra các vùng biển mở rộng như vùng đặc quyền kinh tế (EEZ), bởi chúng không phải là những hòn đảo hoàn chỉnh theo định nghĩa của UNCLOS.
Các phán quyết của Tòa án La Hay cũng không thể bị phớt lờ bởi các quốc gia khác, kể cả những nước nằm cách xa Biển Đông. Thực tế là các "đảo mới" đang xuất hiện ngay trước mắt chúng ta tại nhiều khu vực trên thế giới — nhưng liệu bất kỳ quốc gia nào có quyền hình thành EEZ xung quanh chúng hay không?Chẳng hạn, tại vùng biển Bắc Cực của Nga, do băng tan, các "đảo" mới thường xuyên được phát hiện. Năm 2015, những "đảo" mới xuất hiện tại vịnh Sedov (quần đảo Severnaya Zemlya), và năm 2018 là các đảo mới gần quần đảo Novaya Zemlya. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các cường quốc tại khu vực Bắc Cực, việc xác định EEZ tại đây sẽ không phải là nhiệm vụ đơn giản. Và khi đó, chắc chắn sẽ có bên viện dẫn lại phán quyết năm 2016 của Tòa án Quốc tế La Hay.