Nga đang “khát” chuyên gia am hiểu sâu sắc về Việt Nam
© Sputnik
Đăng ký
Độc quyền
Quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga đang phát triển mạnh mẽ và nhanh chóng, đặt ra yêu cầu tiếp nối nền tảng hữu nghị truyền thống bằng sự hiểu biết sâu sắc hơn giữa các thế hệ.
Theo Tiến sĩ Chính trị học Natalia V. Shafinskaya, điều cần thiết hiện nay không chỉ là tăng cường hiểu biết về Việt Nam trong giới trẻ Nga, mà còn có thể đào tạo được những chuyên gia vừa giỏi ngôn ngữ, vừa thực sự am hiểu đất nước, con người, lịch sử và văn hóa Việt Nam.
Muốn vun đắp quan hệ Việt - Nga, thế hệ trẻ cần hiểu nhau sâu sắc hơn
Trao đổi với Sputnik về những điều cần làm để tiếp tục vun đắp quan hệ hữu nghị Việt - Nga, Tiến sĩ Chính trị học Natalia V. Shafinskaya, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế của Học viện Hành chính Công và Kinh tế Quốc dân trực thuộc Tổng thống Liên bang Nga (RANEPA), cho rằng trước hết nhấn mạnh vai trò của giáo dục thế hệ trẻ.
Theo chuyên gia Nga, tình yêu đối với Tổ quốc và khả năng xây dựng tình hữu nghị chân thành với các dân tộc khác luôn có mối liên hệ chặt chẽ.
“Điều rất quan trọng là phải giáo dục những người yêu nước chân chính. Bởi nếu không có tình yêu đối với Tổ quốc, quê hương mình, bạn sẽ không thể yêu một đất nước khác và cũng không thể thực sự thúc đẩy những mối quan hệ hữu nghị song phương ấy”, bà Shafinskaya nhận định.
Chuyên gia lưu ý thêm rằng: “Nếu không có kiến thức về đất nước mình, không có những tình cảm mà một con người có thể dành cho Tổ quốc mình, có lẽ sẽ rất khó để xây dựng tình bạn với đại diện của các quốc gia khác”.
Đặt vấn đề trong quan hệ Nga - Việt, bà Shafinskaya lưu ý đến khoảng trống vốn đã được nhắc tới từ lâu – đó là thế hệ người Nga lớn tuổi nhìn chung biết nhiều về Việt Nam hơn giới trẻ hiện nay.
“Người ta đã nói nhiều từ lâu về tình trạng thiếu thông tin, về một khoảng trống nhất định, rằng thế hệ lớn tuổi biết về Việt Nam nhiều hơn rất nhiều so với giới trẻ. Tất nhiên, điều này là có thật”, bà nói.
Đây là một vấn đề đáng chú ý đối với tương lai của quan hệ song phương. Tình cảm Việt - Nga có nền tảng lịch sử sâu sắc, được xây dựng qua nhiều thập niên và nhiều thế hệ. Tuy nhiên, để nền tảng ấy tiếp tục tồn tại lâu dài, ký ức lịch sử cần được chuyển thành hiểu biết của những thế hệ mới.
Theo chuyên gia RANEPA, một hướng có thể xem xét là đưa kiến thức về những đối tác truyền thống vào các chương trình giáo dục.
“Có lẽ trong khuôn khổ các chương trình giáo dục, sẽ hợp lý nếu dành một số giờ học trên lớp để tìm hiểu về những đối tác truyền thống, về những quốc gia đã từng đồng hành, ủng hộ chúng ta, những nước mà Liên Xô đã thiết lập quan hệ ngoại giao từ trước đây”, bà Shafinskaya đề xuất.
Việt Nam và Liên Xô thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1950. Trải qua hơn bảy thập niên, quan hệ giữa Việt Nam với Liên Xô trước đây và Liên bang Nga ngày nay được vun đắp không chỉ ở cấp nhà nước mà còn qua nhiều thế hệ người dân hai nước.
Hàng vạn cán bộ, sinh viên Việt Nam từng học tập tại Liên Xô và Nga; nhiều chuyên gia Liên Xô đã sang Việt Nam làm việc và hỗ trợ trong nhiều lĩnh vực. Với nhiều thế hệ người Việt Nam, tiếng Nga, văn học, âm nhạc và điện ảnh Nga cũng trở thành một phần của ký ức về tình hữu nghị giữa hai dân tộc. Trong bài phát biểu tại RANEPA tháng 5/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khái quát sự gắn bó ấy bằng hình ảnh “nước Nga trong lòng Việt Nam” và “Việt Nam trong lòng nước Nga”.
Không chỉ giỏi tiếng Việt mà còn cần phải “hiểu người Việt”
Khi quan hệ song phương đang phát triển mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, bà Shafinskaya cho rằng một nhu cầu khác ngày càng trở nên rõ rệt – đó là nguồn nhân lực thực sự am hiểu Việt Nam.
“Về nguyên tắc, vấn đề này đã tồn tại khá lâu, nhưng hiện nay thể hiện đặc biệt rõ nét, bởi quan hệ song phương giữa Nga và Việt Nam đang phát triển tương đối nhanh. Chúng ta có thể thấy rõ sự thiếu hụt lực lượng nhân lực chất lượng cao các phiên dịch viên”, bà nhận định.
Tuy nhiên, điều chuyên gia RANEPA đề cập không chỉ là số lượng người biết tiếng Việt. Theo đó, Nga cần những chuyên gia về Việt Nam có nền tảng kiến thức sâu rộng hơn. Đó phải là những người “không chỉ biết ngôn ngữ mà còn hiểu người Việt Nam, hiểu tâm lý của họ, biết những truyền thống văn hóa, lịch sử, dân tộc học, địa lý và rất nhiều khía cạnh khác nữa”. Đây cũng là yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng hợp tác giữa hai bên.
“Bởi để tiến hành đàm phán hiệu quả và thúc đẩy quan điểm của mình mà không có những kỹ năng nền tảng này là điều rất khó”, bà Shafinskaya nhấn mạnh.
Theo chuyên gia Nga, hiểu biết về lịch sử và văn hóa còn giúp tạo dựng sự gần gũi trong quá trình giao tiếp.
“Khi bạn bổ sung những sự kiện cho thấy sự gần gũi giữa các dân tộc hoặc nhắc đến những câu chuyện lịch sử chung, điều đó chắc chắn sẽ giúp đạt được mục tiêu đặt ra nhanh chóng hơn rất nhiều”, chuyên gia chỉ rõ.
Như vậy, cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với đào tạo nhân lực phục vụ quan hệ Việt - Nga. Ngoại ngữ chỉ là một trong những công cụ cần thiết nhưng chưa đủ. Để trở thành cầu nối thực sự giữa hai quốc gia, người làm công tác đối ngoại, phiên dịch hay hợp tác quốc tế còn cần kiến thức liên ngành, hiểu rõ bối cảnh văn hóa, lịch sử và đặc điểm dân tộc riêng biệt.
Những vấn đề bà Shafinskaya nêu ra càng đáng chú ý khi quan hệ Việt - Nga đang bước sang một giai đoạn mới. Nền tảng được nhiều thế hệ gây dựng là một lợi thế đặc biệt, song để duy trì sức sống của mối quan hệ ấy, thế hệ trẻ cần có cơ hội hiểu rõ hơn về lịch sử quan hệ hai nước cũng như về đất nước và con người của nhau.
Đây cũng là vấn đề Tổng Bí thư Tô Lâm đề cập khi phát biểu tại RANEPA tháng 5/2025. Nhà lãnh đạo Việt Nam nhấn mạnh thế hệ trẻ hai nước cần tiếp nối các thế hệ đi trước, thấm nhuần tinh thần quốc tế cao cả được thể hiện trong mối quan hệ gắn bó, thủy chung giữa nhân dân Việt Nam và Nga, tiếp tục vun đắp tình đoàn kết, hữu nghị và hợp tác trong kỷ nguyên mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thăm Học viện Hành chính Công và Kinh tế Quốc dân trực thuộc Tổng thống Liên bang Nga (RANEPA)
© Ảnh : RANEPA
Tổng Bí thư đồng thời đề nghị tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu và giảng dạy tiếng Việt tại Nga, tiếng Nga tại Việt Nam, phát huy tiềm năng của các cơ sở giáo dục hai nước và mở rộng hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Từ góc nhìn của chuyên gia Shafinskaya, thành thạo ngôn ngữ mới chỉ là một phần của quá trình ấy. Điều quan trọng hơn là hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao – những thế hệ thực sự hiểu đối tác - hiểu lịch sử, văn hóa, con người và những điểm gặp gỡ đã gắn kết hai dân tộc.
Nếu các thế hệ cha anh đi trước đã tạo dựng nền tảng hữu nghị Việt - Nga qua những năm tháng lịch sử đặc biệt, thì nhiệm vụ của thế hệ hôm nay là chuyển nền tảng tình cảm ấy thành tri thức, năng lực chuyên môn và những kết nối mới để quan hệ giữa hai nước ngày càng bền chặt và phát triển mạnh mẽ hơn nữa.
