Chuyên gia kiến nghị giữ núi Một làm công viên thay vì san phẳng

© Sputnik / Taras IvanovHà Nội
Hà Nội - Sputnik Việt Nam, 1920, 04.11.2026
Đăng ký
Viện Địa công nghệ và Môi trường kiến nghị giữ núi Một ở Quy Nhơn làm công viên, cảnh báo việc san bằng ngọn núi có thể làm mất vĩnh viễn cảnh quan tự nhiên, thay đổi dòng chảy và ảnh hưởng đến khu dân cư trong nhiều năm thi công.

Kiến nghị giữ núi làm công viên

Ngày 2/11, Viện Địa công nghệ và Môi trường thuộc Tổng hội Địa chất Việt Nam có văn bản góp ý về giải pháp phòng tránh sạt lở và định hướng sử dụng núi Một, phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai.
Theo đó, núi Một rộng gần 7 ha, cao hơn 40 m, dài khoảng 500 m, nằm độc lập cạnh sông Hà Thanh, kéo dài theo đường Hoa Lư từ Cầu Đôi đến cầu Chữ Y. Khu dân cư quanh núi hình thành hơn 20 năm, hiện có 228 hộ với khoảng 1.000 người, gồm 183 hộ sống trên núi, ven sườn núi và 45 hộ ở chân núi.
Theo báo cáo của UBND phường Quy Nhơn, có hộ mua đất bằng giấy tay, cũng có trường hợp lấn chiếm đất để xây nhà. Trước tình trạng sạt lở, nhất là vào mùa mưa, tháng 10, UBND phường đề xuất di dời người dân, đào hạ và san phẳng núi để xây dựng khu dân cư mới.
Theo đánh giá của Viện Địa công nghệ và Môi trường, nguy cơ sạt lở chủ yếu tập trung ở chân núi, những đoạn sườn bị đào cắt để xây nhà và các khe tụ nước. Nước mưa được xác định là tác nhân chính kích hoạt sạt lở, đe dọa an toàn của hàng chục hộ dân sống sát chân núi.
Trước mắt, trong mùa mưa bão năm 2026, Viện đề nghị địa phương kiểm tra thực địa, đánh dấu các vết nứt, vị trí đã trượt lở và lập danh sách những hộ có nguy cơ cao để chủ động sơ tán khi có cảnh báo. Các điểm nứt, mái đất có dấu hiệu trượt cần được phủ bạt, rãnh thoát nước phải được khơi thông. Đồng thời, cần nghiêm cấm đào đất, cắt mái dốc, xây dựng mới và đổ thải trên đỉnh, sườn núi.
Trong 6 – 12 tháng tiếp theo, địa phương cần khảo sát địa hình, khoan địa chất để đánh giá độ ổn định và phân vùng nguy cơ sạt lở. Những vị trí xung yếu cần được xử lý thoát nước, gia cố và lắp đặt thiết bị quan trắc. Giai đoạn 1–3 năm, tiến hành di dời các hộ thuộc vùng nguy cơ cao, rất cao, xây dựng công trình bảo vệ và cải tạo khu vực thành không gian xanh công cộng.
Hệ thống máy may tự động tại BGG Lạng Giang, thành phố Bắc Ninh giúp nâng cao năng suất lao động - Sputnik Việt Nam, 1920, 04.11.2026
Bỏ tư duy "bán thô”, Việt Nam tìm đường tắt thâm nhập thị trường quốc tế thông qua các phi vụ M&A
Với phương án giữ lại núi, Viện đề xuất chuyển những hộ trong vùng nguy hiểm, có nhà áp sát mái dốc bị đào cắt hoặc nằm trong phạm vi đất đá có thể trượt tới đến khu tái định cư gần đó. Những hộ ở vùng nguy cơ trung bình, ngoài phạm vi ảnh hưởng trực tiếp, có thể được xem xét ở lại nếu có công trình bảo vệ phù hợp.
Phần đất chân núi sau khi di dời sẽ được bố trí thành hành lang an toàn, kết hợp rãnh thoát nước, tường chắn thấp, đường dạo, đường cứu hộ và cây xanh cách ly. Sườn và đỉnh núi được cải tạo thành công viên rừng đô thị, có đường mòn, chòi ngắm cảnh và hạn chế tối đa bê tông hóa.
Viện đánh giá phương án này có khả năng giảm rủi ro cao, chi phí ở mức trung bình và tác động tích cực đến môi trường. Việc tạo khoảng lùi ở chân núi cũng giúp xử lý mái dốc, thoát nước và phủ xanh thuận lợi hơn.

Những rủi ro khi san bằng núi

Đối với phương án san bằng toàn bộ núi Một, Viện ước tính phải đào xúc khoảng 0,6 – 0,9 triệu m³ đất đá nguyên khối, tương đương 0,75 – 1,2 triệu m³ đất đá rời. Để vận chuyển khối lượng này cần khoảng 50.000 – 90.000 lượt xe tải.
Quá trình thi công có thể kéo dài 3 – 5 năm, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở khi đào xúc, đồng thời phát sinh bụi, tiếng ồn, rung chấn và ảnh hưởng giao thông. Nếu thực hiện trong 2 năm, mỗi ngày sẽ có khoảng 80 – 150 lượt xe tải đi qua khu dân cư.
Ngoài tác động trong thời gian thi công, phương án này có thể khiến khoảng 4,82 ha cây xanh và cảnh quan tự nhiên mất đi vĩnh viễn. Sau khi trừ diện tích dành cho giao thông, cây xanh và hạ tầng, quỹ đất ở thương phẩm ước chỉ còn 2 – 2,6 ha. Việc san bằng núi cũng có thể làm tăng dòng chảy mặt xuống những khu vực thấp, trong khi cao độ chân núi chỉ khoảng 3,5 m.
TP HCM - Sputnik Việt Nam, 1920, 04.11.2026
FDI vào Việt Nam chạm 54,85 tỉ USD, cao nhất 17 năm
Từ những đánh giá trên, Viện kiến nghị đưa núi Một vào quy hoạch phân khu với chức năng đất cây xanh công cộng, đồng thời khoanh vùng cấm xây dựng mới trong hành lang an toàn chân núi. Nếu vẫn xem xét san bằng, địa phương cần đánh giá đầy đủ các yếu tố kinh tế, kỹ thuật, môi trường, xã hội và lấy ý kiến cộng đồng trước khi quyết định.
Theo phương án do UBND phường Quy Nhơn đề xuất, 228 hộ dân sẽ được di dời đến các khu tái định cư tại phường Quy Nhơn Đông và Quy Nhơn Bắc. Sau giải phóng mặt bằng, núi được đào hạ, san phẳng theo cao độ phù hợp với khu dân cư lân cận để xây dựng khu dân cư mới, gồm nhà ở, đường giao thông, cây xanh, công trình công cộng và hạ tầng kỹ thuật.
Phường ước tính việc hạ núi tạo ra khoảng 1 triệu m³ đất đá, trong đó phần đáp ứng điều kiện sẽ được tận dụng làm vật liệu san lấp. Tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 500 tỉ đồng, còn nguồn thu từ đấu giá đất khoảng 850 tỉ đồng, chênh lệch khoảng 350 tỉ đồng.
Rosatom  - Sputnik Việt Nam, 1920, 03.11.2026
Rosatom: Việt Nam tham gia chương trình nghiên cứu lò phản ứng hạt nhân MBIR

Chuyên gia lưu ý cần khảo sát chi tiết trước khi di dời

Về nguyên nhân sạt lở, báo Vnexpress dẫn ý kiến GS.TS Đỗ Minh Đức, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học, Viện Địa công nghệ và Môi trường, cho rằng khối núi Một không quá dốc, song đất đá tại đây dễ suy yếu, tan rã khi ngấm nước. Vì vậy, sau những đợt mưa lớn, nguy cơ trượt lở gia tăng.
Theo ông, kết quả khảo sát năm 2023 của Viện cho thấy nguy cơ tập trung ở chân núi, các đoạn sườn bị đào cắt để xây nhà và những khe tụ nước. Tuy nhiên, đánh giá này chưa được cập nhật bằng khảo sát hiện trường, bản đồ địa hình và số liệu khoan mới. Mức độ nguy hiểm cũng như số hộ cần di dời phải được xác định lại qua khảo sát địa chất công trình chi tiết.
GS.TS Đỗ Minh Đức đề xuất giữ núi, di dời các hộ ở khu vực nguy hiểm và cải tạo nơi đây thành công viên. Cách làm này vừa giúp giảm nguy cơ sạt lở, vừa tạo thêm không gian xanh, góp phần điều hòa không khí và giữ cảnh quan đặc trưng của Quy Nhơn – thành phố nằm giữa núi và biển. Với độ cao hơn 40 m, núi Một còn có thể trở thành điểm ngắm cảnh từ trên cao.
Mặc dù vậy, cần lưu ý phương án giữ núi có thể gặp khó khăn về kinh phí bồi thường, quỹ đất tái định cư, sự đồng thuận của người dân và thời gian thực hiện.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала